فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٩
بتراء
بهط و بتات گويند .
بتا
بتا
(
bet
) پ . كلمهء امر يعنى بگذار .
بتا
بتا
(
bota
) پ . كلمهء ندا يعنى اى بت و اى صنم .
بتا
بتا
(
batt
) ا . پ . نوعى از طعام كه بتازى بهط و بتات گويند .
بتاء
بتاء
(
bot '
) ا . ع . زمينى است نرم . و يا موضعى .
بتأ
بتأ
(
bat '
) م . ع . بتا بالمكان بتا ( از باب فتح ) : اقامت نمود در آن جاى .
بتات
بتات
(
bat t
) م . ع . بت و بتة و بتاتا مر . بت . و طلقها بتة و بتاتا : طلاق به اين داد او را كه در آن رجعت جايز نباشد .
و نيز تصدق صدقة بتة و بتاتا يعنى انقطعت من صاحبها و بانته بحيث لا رجعة له فيها . مر . بتة (
battat
) .
بتات
بتات
(
bat t
) ا . ع . توشه . و رخت عروس .
و مسافر . و مرده . و متاع خانه . ج : ابتة (
abettat
) .
الحديث : لا يخطوا عليكم البتات و لا يؤخذ منكم عشر البتات . و گويند هو على بتات امر اى مشرف عليه .
بتات
بتات
(
batt t
) ا . ع . بت باف و فروشندهء آن .
بتار
بتار
(
batt r
) و (
bot r
) ص . ع . سيف بتار : شمشير بران و كذلك بتار .
بتاره
بتاره
(
bat re
) ا . پ . ليف جولاهگان و شومالان كه جاروب مانندى است كه بدان آش و آهار بر تار مالند .
بتازگى
بتازگى
(
be - t zegi
) م ف . پ . جديدا و بطور جديد و بطور تازه و مستحدثا .
بتاشه
بتاشه
(
bat ce
) ا . پ . حلوا از هر قبيل كه باشد .
بتاك
بتاك
(
batt k
) ص . ع . بران .
بتامل
بتامل
(
be - taammol
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از روى انديشه و تفكر و دقت .
بتان
بتان
(
bot n
) پ . ج . بت .
بتان
بتان
(
bot n
) ا خ . ع . دهى از مضافات طريشيث كه ابو الفضل بتانى فقيه منسوب به آنجاست .
بتان
بتان
(
bet n
) و (
batt n
) ا خ . ع . دهى در حران كه از آنجاست احمد بتانى منجم .
بتانج
بتانج
(
bot nj
) ا . پ . زن شوهردار و زنى كه يك شوهر بيش نكرده باشد .
بتانى
بتانى
(
be - taanni
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور آرامى و سكون و وقار .
بتاوار
بتاوار
(
bat v r
) ا . پ . عاقبت و انجام و آخر كار .
بتاوان
بتاوان
(
bet v n
) م ف . پ . بعوض و بطور تاوان .
بتاور
بتاور
(
bat var
) ا . پ . صحت و سلامت .
و تندرستى .
بتاويه
بتاويه
(
bet vieh
) ا خ . پ . نام پايتخت جزيرهء جاوه و داراى 435000 نفر جمعيت .
بتايدن
بتايدن (
bet yadan
) و بتاييدن
(
bet yidan
) ف م . پ . گذاشتن و ترك كردن و گذشتن .
بتائل
بتائل
(
bat el
) ع . ج بتيلة (
batilat
) .
بتبو
بتبو
(
batbu
) ا . پ . كشك .
بت‌پرست
بت‌پرست
(
bot - parast
) ا . ص . پ .
كسى كه بت را ستايش كند و عاشق .
بت‌پرستى
بت‌پرستى
(
bot - parasti
) ا . پ . عبادت و پرستش بت .
بتة
بتة
(
betat
) م . ع . بت بالمكان بتة ( از باب ضرب ) : جاى گرفت و مقيم شد در آنجاى .
بتة
بتة
(
battat
) م . ع . بت بتا و بتة و بتاتا مر . بت . و لا افعله بتة و البتة :
نخواهم كرد اين كار را هرگز . و اين كلمه را در امرى گويند كه رجوع در آن نباشد . و نصب آن بر مصدريه است اى قطعا و جزما .
بت‌تراش
بت‌تراش
(
bot - tar c
) ا . پ . ص .
كسى كه بت مىسازد و بت مىتراشد .
بتخ
بتخ
(
batx
) ا . پ . چيز افشرده .
بتخاك
بتخاك
(
botx k
) ا خ پ . موضعى نزديك كابل .
بتخال
بتخال
(
bot - x l
) ا . پ . نام بتخانه .
بتخاله
بتخاله
(
bot - x le
) ا . پ . نام بتخانه .
و آبلهء صورت .
بتخانه
بتخانه
(
bot - xane
) ا . پ . جائى كه بت را در آنجا گذاشته و ستايش كنند . و معبد بت‌پرستان . و ميخانه .
بتدريج
بتدريج
(
be - tadrij
) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - متدرجا . و پايه پايه . و پىدرپى
بتر
بتر
(
batr
) م ع . بتره بترا ( از باب نصر ) : بريده كرد او را و نيز بتر : بريدن و ناتمام داشتن و از بيخ بركندن . و باصطلاح عروض جمع نمودن حذف و قطع در متقارب و مديد و در اين صورت از فعولن فع ماند . و فاعلات فعلن با سكان عين در هر دو .
بتر
بتر
(
botr
) ص . ع . ج . ابتر (
abtar
) و بتراء (
batr '
) .
بتر
بتر
(
batar
) م . ع . بتر بترا ( از باب سمع ) : دم بريده گرديد . و بىفرزند شد .
و بىخير گرديد .
بتر
بتر
(
botr
) ا خ . ع . چند كوه در مقابل زباله .
و موضعى باندلس . و عبد اللّه بن احمد بن بترى و مسلمه بترى بن محمد محدث‌اند .
بتر
بتر
(
batar
) و (
battar
) ص . پ . بدتر .
بتراء
بتراء
(
batr '
) ص . ع . مؤنث ابتر . ج : بتر (
otr
) .
بتراء
بتراء
(
batr '
) ا . ع . رسا و كامل . و ا خ .
موضعى در راه تبوك و در نزديكى آن مسجد نبى صلى اللّه عليه و آله مىباشد .
و خطبه‌اى كه در آن ذكر خدا و نعت رسول صلى اللّه عليه و آله نباشد . و