فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٢
بالنگو
چيزى كه از پر و يا پشم و يا پنبه و جز آن آكنده نموده در هنگام خوابيدن زير سر نهند . و بندى كه بر صندوق زنند بخصوص آن بندى كه قفل بر آن گذارند . و آن مقدار از زر كه معادل هشت مثقال و دو دانگ باشد . و باليدگى و افزونى و ترقى و روئيدگى و بالش چاو :
پول كاغذى . و بالش زر : پول طلا .
و بالش عالى : مسند عالى . و بالش نقره : پول نقره .
بالشت
بالشت
(
b lect
) ا . پ . بالش و يا چيزى كه از پر و يا پشم و يا پنبه آكنده كرده زير سر نهند . و شبرو و حب .
بالشتك
بالشتك
(
b lectak
) ا . پ . مصغر بالشت يعنى بالش كوچك . وا . چيزى كه از پارچه پيچيده و مانند بالش ترتيب دهند و بر استخوان شكسته نهند .
بالشتن
بالشتن
(
b loctan
) ف م . پ . بالستن و تبريك گفتن .
بالشچه
بالشچه
(
b lec - ce
) ا . پ . مصغر بالش و بالش كوچك . و چيزى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد .
بالشك
بالشك
(
b lecak
) ا . پ . مصغر بالش و بالش كوچك .
بالضروره
بالضروره
(
b zzarure
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور ضرورت و بطور لزوم و بطور حاجت .
بالطبع
بالطبع
(
bettab '
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - طبعا و از روى طبيعت .
بالطوع و الرغبة
بالطوع و الرغبة
(
bettav'eva - rreqbat
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور فرمان بردارى و ميل . و فرمان بردارى از روى ميل و رغبت
بالع
بالع
(
bele '
) ص . ع . فروبرنده از حلق .
بالع
بالع
(
bele '
) ا خ . ع . نام يكى از دو ستارهء سعد و بلع .
بالعز و الاكرام
بالعز و الاكرام
(
bel - ezze - val - ekr m
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور عزت و كرامت و بزرگوارى .
بالعكس
بالعكس
(
bel - aks
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - برعكس و بر خلاف .
بالعموم
بالعموم
(
bel'omum
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - عموما و بطور عموم .
بالغ
بالغ
(
b laq
) ا خ . پ . ولايتى در طرف شمال .
بالغ
بالغ
(
b leq
) ص . ع . شيئى بالغ :
چيز نيكو و رسيده . و يمين بالغ اى مؤكد . و جارية بالغ و بالغة : دختر به حد بلوغ رسيده .
بالغ
بالغ
(
b leq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى به حد بلوغ رسيده . و جوان . و رسيده از هر چيزى . و بالغ شدن ف ل . : به حد بلوغ رسيدن پسر و يا دختر .
بالغ
بالغ
(
b loq
) و (
b leq
) ا . پ . شاخ گاو ميان تهى و يا چوب ميان تهى كه در آن شراب خورند . و پيمانهء شراب
بالغاء
بالغاء
(
b leq '
) ج ا . ع . معرب پايها - پاچه‌هاى گوسپند .
بالغة
بالغة
(
b leqat
) ص . ع . مؤنث بالغ يق جارية بالغة : دختر به حد بلوغ رسيده .
بالفرض
بالفرض
(
bel - farz
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فرضا و بطور فرض و پندار .
بالفعل
بالفعل
(
bel - fe'l
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حالا و اكنون . و درين ساعت . و فى الحال - و ضد بالقوه .
بالقس
بالقس
(
b lqes
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گاو زبان و لسان الثور .
بالقوه
بالقوه
(
belqovve
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - اثرى كه در چيزى پنهان باشد و هنوز بروز نكرده باشد .
بالكان
بالكان
(
b lk n
) ا خ . پ . جبال بالكان سلسله‌اى از جبال جنوب اروپ را گويند كه 800 كيلومتر امتداد آنهاست . و شبه جزيرهء بالكان شامل مىشود رومانى و آلبانى ، يوگوسلاوى ، بلغارستان ، تركيه و يونان .
بالكانه
بالكانه
(
b lk ne
) ا . پ . دريچه‌اى مشبك و پنجره‌اى كه از فلزات سازند . و يا دريچهء مشبكى كه از درون آن بيرون را توان ديد و از بيرون درون را نتوان ديد .
بالكل
بالكل
(
bel - koll
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از همه جهت و همگى و بطور كلى .
بالله
بالله (
bell h
) و بالله العظيم
(
bell helazim
) پ . كلمهء سوگند - مأخوذ از تازى - قسم به خدا و قسم بخداى عظيم . و بالله رفتن ف م . : رفتن و تعليم دادن .
بالمره
بالمره
(
bel - marre
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يك‌بارگى و يك دفعگى . و بتمامه و از همه جهت .
بالمشافهه
بالمشافهه
(
bel - moc fehe
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - روبرو بالمشافهه بشما گفتم : روبرو بشما گفتم .
بالمشاهده
بالمشاهده
(
bel - moc hede
) م ف . پ .
مأخوذ از تازى - حضورا و روبروى .
بالمناصفه
بالمناصفه
(
bel - mon sefe
) م ف . پ .
- مأخوذ از تازى - بطور نصف و نيمه .
بالمواجهه
بالمواجهه
(
bel - mov jahe
) م ف .
پ . - مأخوذ از تازى - بطور مواجهه . و حضورا و روبروى .
بالنده
بالنده
(
b lande
) ص . پ . نامى . و هر چيزى كه باليده و تنومند باشد .
بالنسبه
بالنسبه
(
bennesbe
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور نسبت و مقابله و قياس .
بالنگ
بالنگ
(
b lang
) ا . پ . نوعى از ترنج و شيرين‌تر از آن . و نوعى از خيار كه بادرنگ و خيار بالنگ نيز گويند .
بالنگو
بالنگو
(
b langu
) ا . پ . بادرنجبويه و