فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢١
بالش
بالاگر
بالاگر
(
b l - gar
) ا . پ . چوب بزرگ .
و شاه تير و حمال عمارت . و بالار و ستون .
بالال
بالال
(
b l l
) ا . پ . مر . بالار .
بالان
بالان
(
b l n
) ا . پ . دهليز خانه و فضاى ما بين دو در . و تله‌اى كه بدان جانوران گيرند .
بالان
بالان
(
b l n
) ص . پ . بالنده و نمو كننده و جنبان و متحرك و بلندشونده .
بالاندن
بالاندن
(
b l ndan
) ف ل . پ . باليدن و روئيدن . و ف م . باليدن كنانيدن .
بالنده
بالنده
(
b lande
) ص . پ . روياننده .
و جنباننده . و جنبيده .
بالانشين
بالانشين
(
b l - necin
) ص . پ .
صدرنشين .
بالانه
بالانه
(
b l ne
) ص . پ . جنبنده . و روينده . و متحرك . و بالنده . وا . دهليز و فاصلهء ما بين دو در .
بالانى
بالانى
(
b l ni
) ص . پ . جنبيدنى و قابل جنبش . وا . اسب پالانى . و هر چيز كه بپوشاند سر را .
بالانيدن
بالانيدن
(
b l nidan
) ف م . پ .
جنبانيدن و حركت دادن . و ستودن و توصيف كردن و تعريف كردن . و گذاشتن مويها را تا برويد .
بالاور
بالاور
(
b l - var
) ا . پ . كوزهء پر آب .
بالاهمت
بالاهمت
(
b l - hemmat
) ص . پ . با همت و عالى همت و سخى و جوانمرد . و پاك‌نژاد . و نيكوكار و محسن .
بالاى
بالاى
(
b l y
) ا . پ . بالا و اسب جنبيت و كوتل .
بالايانيدن
بالايانيدن
(
b l y nidan
) ف م . پ .
منبسط كردن و پهن كردن و فرش كردن .
و دست رسانيدن به چيزى . و غلبه كردن . و غلطانيدن . و انداختن . و سفارش كردن . و طولانى شدن . و برابر گشتن و هم پايه شدن و رسيدن و پخته شدن . و گل‌آلود شدن . و غلطيدن .
بالايك
بالايك
(
b l yak
) ا . پ . پشه . و مگس خرد و كوچك .
بالائى
بالائى (
b l 'i
) و بالائين
(
b l 'in
) ا . پ . بلندى . و ص . فوقانى .
بالائيدن
بالائيدن
(
b l 'idan
) ف م . پ . پالانيدن و بربالائيدن : تحريك كردن و برانگيختن .
بالبداهه
بالبداهه
(
bel - bed he
) م ف . پ .
- مأخوذ از تازى - ناگهان و بىفكر و انديشه و بطور بديهه .
بالبوس
بالبوس
(
b lbus
) ا خ . پ . ولايت قندهار .
بالپر
بالپر
(
b lpar
) ا . پ . قبول عادات نيكو .
بآلة
بآلة
(
ba lat
) م . ع . بؤل بآلة و بؤلة ( از باب كرم ) : ضعيف و نزار گرديد .
بالة
بالة
(
b lat
) ا . ع . قاروره . و توشه دادن و معرب بيله كه طبلهء عطار باشد . و ا خ .
موضعى بحجاز . وا . آهنى كه بدان ماهى شكار كنند .
بالة
بالة
(
b lat
) م . ع . التفات كردن و باك داشتن يق ما اباليه و به بالا و بالة و بلاء و مبالاة : التفات نمىكنم و باك نمىدارم و اصل بالة بالية بود حذفو الياء تخفيفا .
بالة
بالة
(
b llat
) ا . ع . خير و نيكوئى يق لا تبلك عنه بالة اى لا يصيبك خير .
بالتخصيص
بالتخصيص
(
bettaxsis
) م ف . پ .
مأخوذ از تازى - خصوصا و مخصوصا و بويژه .
بالتصريح
بالتصريح
(
bettasrih
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور صراحت و صراحة .
و مشروحا و مفصلا .
بالتفصيل
بالتفصيل
(
bettafsil
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تفصيل .
بالتمام
بالتمام
(
bettam m
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - همگى و جملگى .
بالتيك
بالتيك
(
b ltik
) ا خ . پ . جزئى از اوقيانوس اطلس كه آبهاى روس و آلمان و دانمارك و سوئد و فنلاند و استونى و لتونى و ليتوانى و دانتزيك و لهستان در آن مىريزد .
بالجمله
بالجمله
(
bel - jomle
) پ . كلمه رابطه كه در اختصار كلام استعمال كنند مانند الحاصل و القصه و بارى و بهر جهة .
بالح
بالح
(
b leh
) ا . ع . زمينى كه چيزى نروياند .
بالد
بالد
(
b led
) ص . ع . مقيم و ملازم جائى .
بالدة
بالدة
(
b ledat
) ع . از اتباع تالدة است حديث : العباس بالدة تالدة :
مر . تالدة .
بالذات
بالذات
(
bezz t
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - شخصا و به خودى خود . و اصلا و ذاتا و طبعا . و اصلا و بالذات يعنى به خودى خود .
بالرفاء و البنين
بالرفاء و البنين
(
berraf e - valbanin
) ع . كلمه‌ايست كه در زناشوئى گويند يعنى مجتمع و برچسبان و بارفائيت و آرام باشند و داراى اولادهاى ذكور گردند . و قد نهى عنه كراهة لعادتهم او لما فيه من التنفير عن البنات و كان اذا رفا قال بارك الله لك و عليك و جمع بينكما على خير .
بالزن
بالزن
(
b l - zan
) ص . پ . جنبنده .
و بال‌زننده . و پرنده . ا . كاروبار .
بالزين
بالزين
(
b l - zin
) ا . پ . اطراف و دامنه‌هاى زين .
بالست
بالست
(
b last
) ا . پ . دختر بكر و دوشيزه .
بالستن
بالستن
(
b lostan
) ف م . پ . تبريك كردن و تبريك گفتن .
بالش
بالش
(
b lec
) م ح . پ . باليدن . وا .