فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٩
باكى
باقل
باقل
(
b qel
) ا خ . ع . نام مردى از قيس ابن ثعلبه كه در عجز بيان بوى مثل زنند يقال هو اعيى من باقل . و گويند اين مرد آهوئى خريده بود بيازده درم و چون از قيمت آن پرسيدند هر دو دست خود بگشاد و زبان برآورد پس آهو بگريخت و بنو باقل : نام حى از ازد و ايشان را بقل (
baql
) هم گويند .
باقل
باقل
(
b qel
) ص . ع . زمين گياه برآوردهء سبز شده .
باقلا
باقلا
(
b qel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گياهى از طايفهء بقليه كه دانه‌هاى آن مانند لوبيا در غلاف مىباشد و باسمر و كالوسك و كوسك و فوك نيز گويند .
باقلاء
باقلاء
(
b qel '
) ا . ع . باقلى و باقلاة يكى يا واحد و جمع در آن يكسان است .
باقلاة
باقلاة
(
b qel t
) ا . ع . واحد باقلاء يعنى يك دانه باقلا .
باقلانى
باقلانى
(
b qell ni
) ا . ع . باقلافروش .
باقلى
باقلى
(
b qelli
) و (
b qell
) ا . ع .
دانه‌اى از طايفهء بقليه كه مأكول است و بلغت شام آن را فول هم مىگويند . و باقلى قبطى :
نباتى است كه دانهء آن كوچكتر از فول و آن را باقلى نبطى هم مىگويند .
باقو
باقو
(
b qu
) ا خ . پ . ستارهء مريخ . و اسم شخصى .
باقور
باقور (
b qur
) و باقورة
(
b qurat
) ا ج . ع . جماعت گاوان .
باقورة
باقورة
(
b qurat
) ا . ع . به لغت اهالى يمن يك گاو خواه نر باشد و يا ماده .
باقى
باقى
(
b qi
) ص . ع . زنده و پاينده و جاويد . و ا خ . يكى از نامهاى بارى تعالى جل شأنه .
باقى
باقى
(
b qi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بازمانده و بجا مانده . و حى و زنده و جاويد و پايدار و بىزوال و ازلى و سرمدى و دائم و قائم . و ثابت و باثبات و استوار و برقرار وا . تتمه و بقيه و حاصل تفريق . و باقى بودن ف ل . : هميشه برقرار بودن و پايدار و جاويد بودن و قائم و ثابت بودن . و باقى داشتن : همهء چيزى را ادا نكردن . و وام‌دار بودن . و باقى گذاشتن ف م . : بجامانده و برقرار گذاشتن چيزى را . و باقى ماندن ف ل . بجاى ماندن و بازماندن . و ثابت و برقرار ماندن . و در عقب ماندن . و نيز كلمهء باقى را در آخر مكتوبها مىنويسند . مانند باقى و السلام يعنى همهء مطالب را نوشتم اگر چيزى باقى مانده باشد سلامتى شماست .
و همچنين است باقى ايام دولت و جلالت مستدام باد .
باقيات
باقيات
(
b qi t
) ع . ج باقية (
b qiat
) و الباقيات الصالحات : عملهاى صالح يا سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الا لله و الله اكبر و نمازهاى پنجگانه .
باقيات الصالحات
باقيات الصالحات
(
b qi toss leh t
) ج ا . پ . همهء كردارهاى نيكى كه در اين جهان از كسى صادر مىشود .
باقية
باقية
(
b qiat
) ا . ع . زنده . ج : بواقى و باقيات . و قد توضع موضع المصدر و منه قوله تعالى فَهَلْ تَرى لَهُمْ مِنْ باقِيَةٍ اى بقاء .
باقىدار
باقىدار
(
b qi - d r
) ص . پ . كسى كه باقى داشته باشد و وام‌دار بود .
باقىماندگى
باقىماندگى
(
b qi - m ndegi
) ا . پ .
دائمى و هميشگى . و عقب‌ماندگى .
باقىمانده
باقىمانده
(
b qi - m nde
) ا . پ . تتمه و بقيه و بازمانده . و وارث . و پس‌مانده و در عقب‌مانده .
باك
باك
(
b k
) ا . پ . بيم و ترس و خوف .
و انديشه . و التفات و توجه . و نگريستن از پس و نوع . و باك داشتن ف ل . : انديشه داشتن . و بيم و ترس داشتن . و بىباك ص . بىترس و بىانديشه .
باكار
باكار
(
b - k r
) ص . پ . مشتغل كار - ضد بىكار .
باكاره
باكاره
(
b - k re
) ص . پ . كارآمد و كسى كه هر كارى از وى ساخته باشد - ضد بيكاره .
باك تاك
باك تاك
(
b kkon - t kkon
) ص . ع .
احمق باك‌تاك : احمقى كه صواب را از خطا نشناسد .
باكر
باكر
(
b ker
) ا . ع . بامداد .
باكرة
باكرة
(
b kerat
) ا . ع . دوشيزه و بالست و مارى و زن نارسيده و نابالغ .
باكره
باكره
(
b kere
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دوشيزه و زنى كه مرد نديده و بكارتش باقى باشد .
باكفايت
باكفايت
(
b - kef yat
) ص . پ . كافى و لايق و قابل . و با وقوف .
باكمال
باكمال
(
b - kam l
) ص . پ . كامل و داراى كمال . و فاضل .
باكند
باكند
(
b kand
) ا . پ . ياقوت كه يكى از جواهرات است و سرخ . و شراب .
باكو
باكو (
b ku
) و باكوبه
(
b kube
) ا خ . پ . مر . بادكوبه .
باكور
باكور
(
b kur
) ا . ع . باران اول .
و زود از هر چيز . و ص . نخلة باكور :
خرمابن زودرس . ج : بواكير .
باكورات
باكورات
(
b kur t
) ع . ج باكورة .
باكورة
باكورة
(
b kurat
) ا . ع . نوباوه و پيش‌رس . ج : بواكير و باكورات . و ص .
نخلة باكورة : خرمابن زودرس .
ج : بواكير .
باكويه
باكويه
(
b kveyh
) ا خ . ع . شهرى در ايران .
باكى
باكى
(
b ki
) ص . ع . آنكه بر كسى ستايش گويان گريه كند . ج : بكى (
bokkey
) و بكاة .