فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٦
بارديج
مزدور و ستوربارى . و گمراهى .
باربردار
باربردار
(
b r - bard r
) ا . پ . باربر .
باربردارى
باربردارى
(
b r - bard ri
) ا . پ .
مخارج سفر . و لوازم سفر . و كرايهء بار .
باربغه
باربغه
(
b r - boqe
) ا ج . پ . بنه و سامان و اسباب سفر . و اسباب خرد و كوچك . و م ف . باملايمت و آهستگى .
باربنگاه
باربنگاه (
b r - bon - g h
) و باربنه
(
b r - bone
) ا . پ . جايى كه در آن بار مىريزند .
باربيگى
باربيگى
(
b r - beygi
) ا . پ . رئيس تشريفات .
بارتنگ
بارتنگ
(
b r - tang
) ا . پ . تخم لسان الحمل - بلغت مردم طهران بارهنگ گويند .
بارج
بارج
(
b raj
) ا . پ . عنب الثعلب كه بلغت مردم اصفهان و طهران تاجريزى گويند . و نام ميوه‌اى .
بارج
بارج
(
b rej
) ا . ع . ملاح ماهر و ناخداى ماهر .
بارجا
بارجا
(
b r - j
) ا . پ . بارگاه .
بارجات
بارجات
(
b rj t
) ا . پ . خريدارى چيزى از روى اجبار و تحكم علاوه بر قيمت بازارى .
بارجامه
بارجامه
(
b r - j me
) ا . پ . جوالى كه دهان آن از پهلو باشد و بر بالاى چاروا انداخته و هرچه خواهند در آن كنند .
بارجاى
بارجاى
(
b r - j y
) ا . پ . بخشش زمين‌دار زمين معينى را بيكى از كسان خود .
بارجة
بارجة
(
b rejat
) ا . ع . كشتى بزرگ جنگى و مرد بسيار شر .
بارچا
بارچا
(
b r - c
) ا . پ . ديوان عدالت و مقر عدالت .
بارح
بارح
(
b reh
) ص . ع . ريح بارح :
باد تند گردناك ج : بوارح . و ظبى بارح :
آهوئى كه از جانب دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود .
بارح
بارح
(
b reh
) ا . ع . باد گرم تابستان .
ج : بوارح . و بروح يعنى شكارى كه از دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود ضد سانح . و عرب ببارح تفال مىكند و بسانح تفأل نمىكند لانه لا يمكنك ان ترميه حتى تنحرف . المثل . انما هو كبارح الاروى : در حق كسى گويند كه از او احسان بندرت بوقوع آيد زيرا اروى يعنى بز كوهى بر قلهء جبال سكونت دارد و كسى آن را نبيند مگر گاهى در سالهاى دراز . و بنت بارح : بلا و سختى بنات بارح ج . و بارح هروى ا خ . : نام محدثى .
بارحة
بارحة
(
b rehat
) ا . ع . آخرين جزء از روز و يا شب گذشته . و البارحة : روز گذشته . و البارحة الاولى : روز نزديك بروز گذشته . و تقول العرب بعد الزوال :
فعلنا البارحة كذا . و قبل الزوال :
فعلنا الليلة كذا .
بارخانه
بارخانه
(
b r - x ne
) ا . پ . خيمه و چادر و هر چيز مانند آن كه در زير وى اسباب و سامان سفر را از باران حفظ كنند . و جوال و خورجين . و عرق‌گير و پالان ستور بارى كه در روى آن بار قرار مىدهند . و اسباب و سامان بخصوص اسباب و سامانى كه براى پادشاهان و اميران در سفر حمل مىكنند . و مال التجاره كه از جائى به جائى برند .
بارخدا
بارخدا
(
b r - xod
) ا . پ . ايزد و خداى عالميان جل جلاله . و پادشاه بزرگ .
و اولو الامر . و صاحب و مولا و خداوند و شعرا ممدوح خود را بارخدا خوانند .
و بار خدايا ! : اى خداى بزرگ .
بارخيمه
بارخيمه
(
b r - xeyme
) ا . پ . جمع كنندهء ماليات و گمرك .
بارد
بارد
(
b red
) ص . ع . شمشير بران .
ج : بوارد . و ماء بارد : آب سرد و خنك . و عيش بارد : زندگانى گوارا . و مغنم بارد : غنيمت بىرنج . و لى عليه الف بارد اى ثابت . و كذلك سموم بارد اى ثابت لا يزول .
بارد
بارد
(
b red
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و خنك . و بىمزه . و عيش بارد : زندگانى گوارا و پسنديده . و بارد المزاج : سرد طبيعت .
بارداد
بارداد
(
b r - d d
) ا . پ . پروانگى و رخصت . و دربان و پيشخدمت .
باردار
باردار
(
b r - d r
) ص . پ . ميوه‌دار و مثمر . و آبستن و حامله .
باردان
باردان
(
b r - d n
) ا . پ . خرجين و جامدان بزرگ . و آوند مانند سبو . و قرابه و شيشه و صراحى شراب . و سبد ميوه .
و چيزى كه مسافر رخت و كالاى خود را در آن مىگذارد . و عمودى كه مسافر به روى آن سايبان خود را مىگستراند جهت محافظت از باران .
و رخت و اسباب خانه .
باردة
باردة
(
b redat
) ص . ع . سرد و خنك و مؤنث بارد .
باردة
باردة
(
b redat
) ا . ع . از اعلام زنان است .
باردست
باردست
(
b r - dast
) ا . پ . آبنوس .
باردل
باردل
(
b re - del
) ا . پ . غم و اندوه و انديشهء روزگار .
باردو
باردو
(
b r - du
) ا . پ . چوبى كه در زير درخت ميوه‌دار برپا دارند تا بر آن تكيه كرده و نشكند .
بارده
بارده
(
b rede
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و خنك .
بارديج
بارديج
(
b rdij
) ا . پ . چوب درازى كه در آن پارچهء مرطوبى پيچيده‌اند و خبازها