فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨

آكورس

عبد الصمد همدانى طاب ثراه مشغول تحصيل مىگردد و با جدامى اين بندهء مصنف مرحوم ملا محمد شهيد كوهبنانى در خدمت آن بزرگوار تحصيل معارف و فضايل مىكند و پس از شهادت مرحوم ملا عبد الصمد از راه همدان در سال 1214 بايروان معاودت مىنمايد و پس از چندى بمكهء معظمه زادها اللّه شرفا و تعظيما مشرف مىشود و پس از مراجعت چون ايروان در تصرف دولت روس درآمده بود سكناى در آن جا را جايز ندانسته به شهر تبريز مهاجرت مىنمايد و از جانب نايب السلطنه عباس ميرزا مورد تفقدات مىشود و سمت ملا باشيگرى اولاد مرحوم نايب السلطنه را تحصيل مىكند تا در زمان سلطنت شاهنشاه محمد شاه طاب ثراه شخص اول و صدر اعظم دولت عليهء ايران مىگردد . و در زمان صدارت برحسب وصاياى مرحوم ملا عبد الصمد اعلى اللّه مقامه در احسان به فقرا و ضعفا كوتاهى نكرده در آبادانى مملكت كوشيده و خبرات و مبرات ويرا همه ديده و شنيده‌اند . و پس از فوت آن شاهنشاه و استعفاى از صدارت به عتبات عرش درجات تشرف جسته و در سال 1265 هجرى در كربلاى معلى برحمت ايزدى مىپيوندد و اكنون مقبرهء آن مرحوم مزار عامه است .

آقال

(

q l

) ا . پ . افگندنى و سقط و به كار نيامدنى و تراشه و خلاشه و جز آن .

آقاواينى

(

q v yni

) ص . پ . - مأخوذ از مغولى - منسوب به شاهزادگان خانوادهء سلطنتى .

و شريعت آقاواينى : نگاهداشتن پاس حقوق خويشاوندى .

آقايان

(

q y n

) پ . ج آقا .

آقائى

(

q 'i

) ا . پ . - مأخوذ از مغولى .

جاه و جلال برادر كلان . و شاهزادگى و سلطنت .

آقچه

(

qce

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - روپيه و اشرفى .

آق سنقر

(

q - sonqor

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - يك نوع مرغ شكارى . و زور . و آفتاب .

و ا خ . يكى از پادشاهان تركستان .

آقشام

(

qc m

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نوبتى كه لشكريان با شيپور و بالابون در وقت غروب آفتاب نوازند .

آقشته

(

qecte

) ا . پ . انبار خانه و مخزن .

آقطى

(

qti

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك قسم از خمان .

آق مزار

(

q - maz r

) ا خ . پ . چپر خانه‌اى در راه زنجان و تبريز در ميانهء نيك پى و سرچم . و نام دهى .

آقوش

(

quc

) ا . پ . شير بيشه . و ببر .

و پلنگ .

آك

(

) پ . كلمه‌ايست كه چون در آخر اسمى درآيد دلالت مىكند بر نسبت و تشبيه مانند مغاك و تباك .

آك

(

) ا . پ . عيب و عار و آسيب و آفت . و ده آك ص . يعنى داراى ده عيب كه تازيان آن را تازيگانيده و ضحاك گفته‌اند .

آكا

(

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - برادر كلان .

آكال

(

k l

) ع . ج . آكلة (

kelat

) .

و ذو الآكالال ج ا . : مهتران قبيله كه چهارم حصهء غنيمت بهر خود گيرند . و آكال الملوك :

مأكل پادشاهان . و آكال الجند : ارزاق لشكر .

آكام

(

k m

) ع . ج . اكمة (

kammat

) .

آكام

(

k m

) ا . پ . قارچ و سماروغ .

آكپ

(

kop

) ا . پ . گرداگرد اندرون دهان . و آبنوس .

آكچ

(

kac

) ا . پ . قلاب . و قلابى كه بدان يخ را در يخچال اندازند . و قلابى كه كشتى بانان بدان كشتى دشمن را بسوى خود كشند .

و ميوهء صحرائى كه گياه آن را علف شيران و لفاح برى نامند .

آكح

(

kah

) ا . پ . جلاب كه عبارت از داروى چندى است در آب جوشانيده و صاف كرده .

آكحج

(

kahj

) ا . پ . آكح و جلاب .

آكخ

(

kax

) ا . پ . آكح و جلاب .

آكركره

(

karkare

) ا . ريشهء گياهى از طايفهء بابونه كه عاقر قرحا نيز گويند .

آكس

(

kos

) ا . پ . قلم آهنى كه سنگ تراشان بدان سنگ تراشند . و مالهء بنائى . و چوبى كه در سرش قلاب بود .

آكسته

(

kaste

) ص . پ . محكم بسته .

اكسه

(

kase

) ص . پ . آويخته و آويزان . و چنگ در چيزى زده .

آكشته

(

kacte

) ص . پ . محكم و مستحكم و استوار . و مضبوط . و موفور و سرشار و پر .

آكل

(

kal

) ص . ع . اكول‌تر و خورنده‌تر .

و آكل نفسه فريبون .

آكلة

(

kelat

) ا . ع . ماشيه‌اى چرنده . و زنگ و غانغرايا . و آكلة اللحم : كارد . و چوب دستى آهن‌دار . و آتش . و تازيانه .

آكله

(

kele

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح طب بيمارى كه عضو از آن خورده شود .

آكنج

(

kanj

) ا . پ . قلابى كه بدان يخ در يخدان اندازند .

آكنده

(

kande

) و (

konde

) ا . پ .

اصطبل و معاف .

آكو

(

) ا . پ . پرندهء شوم نامبارك كه بوم نيز گويند .

آكوچ

(

kuc

) ا . پ . يك نوع ميوه كه داراى چندين هسته است و ازگيل نيز گويند .

آكورس

(

kurs

) ج ا خ . پ . جزاير چندى در اقيانوس اطلس متعلق بدولت پرتغال