فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٢

بادكن

بتازى حجر التيس نامند . و مهرهء مار .

بادزهره

بادزهره

(

b d - zahre

) ا . پ . ناخوشى كه بتازى خناق گويند .

بادزهرية

بادزهرية

(

b dzahriyat

) ا . ع .

- مأخوذ از پارسى - ترياقيست و خاصيت دفع سم .

بادزين

بادزين

(

b d - zin

) ا . پ . باد صبا .

بادژ

بادژ

(

b dej

) ا . پ . بنفشى و كدورت و كمودتى كه بر روى آدمى ظاهر شود . و باد سرخ .

و هر نوع آماس و ورم خونين . و شراب لعلى .

بادژفام

بادژفام (

b dej - f m

) و بادژكام

(

b dej - k m

) ا . پ . بنفشى و كدورت و كمودت روى . و باد سرخ .

بادژنام

بادژنام

(

b dej - n m

) ا . پ . بادژفام و شراب لعلى و صفرا .

بادژوام

بادژوام

(

b dej - v m

) ا . پ . مر .

بادژفام .

بادسار

بادسار

(

b d - s r

) ص . پ . سبك سير و تندرو . و مردم سبك و بىتمكين و بىوقار .

بادستر

بادستر

(

b dastar

) ا . پ . حيوانى آبى كه جند را از آن گيرند . مر . بيدستر .

بادسخا

بادسخا

(

b d - sax

) ص . پ . مردم صاحب همت و كريم طبع . وا . عالم و دنيا .

بادسر

بادسر

(

b d - sar

) ص . پ . خداوند نخوت و گردنكش و متكبر .

بادسره

بادسره

(

b d - sarah

) ا . پ . آزارى كه در اسب پديد آيد .

بادسرى

بادسرى

(

b d - sari

) ا . پ . عجب و تكبر و غرور و گردنكشى .

بادسنج

بادسنج

(

b d - sanj

) ص . پ . متكبر و خام طمع . و خداوند انديشه‌هاى باطل و فاسد .

بادسوار

بادسوار

(

b d - su r

) ص . پ . اسب تندرو و تيز رفتار . وا . سوار . و بادزن و مروحه .

بادسير

بادسير

(

byd - seye

) ص . پ . تيزرو و تندرفتار .

بادسين

بادسين

(

b d - sin

) ا . پ . زن شيرده .

بادش

بادش

(

b dec

) ا . پ . بادژ و سرخى و كمودتى كه در روى پديد آيد مانند جذام .

بادشاه

بادشاه

(

b dc h

) ا . پ . مر . پادشاه .

بادشاهت

بادشاهت

(

b dc hat

) ا . پ . سلطنت و حكومت .

بادشاهى

بادشاهى

(

b dc hi

) ص . پ .

پادشاهى .

باد شرطه

باد شرطه

(

b de - corte

) ا . پ . باد مساعد .

باد شفام

باد شفام (

b dec - f m

) و بادشكام (

b dec - k m

) و بادشنام (

b dec - n m

) و بادشوام

(

b dec - v m

) ا . پ . مر .

بادژفام و بادژكام .

بادشه

بادشه

(

b dcah

) ا . پ . پادشه .

باد صبا

باد صبا

(

b de - sab

) ا . پ . بادى كه از ما بين مشرق و شمال وزد .

باد صولت

باد صولت

(

b d - savlat

) ص . پ . هجوم آورندهء مانند طوفان و باد سخت .

باد عنان

باد عنان

(

b d - en n

) ص . پ . اسب تندرفتار و تيزرو .

بادغد

بادغد (

b d - qad

) و بادغر

(

b d - qar

) و

بادغرد

بادغرد

(

b d - qard

) ا . پ . جائى كه از همه طرف باد بدانجا آيد . و خانهء تابستانى . و خانهء بادگيردار .

بادغس

بادغس

(

b d - qas

) ا . پ . بادگير و گذرگاه باد و بادكش .

بادغن

بادغن

(

b d - qan

) ا . پ . بادگير .

و ص . كسى كه بشئونات و منصبى كه دارد فخر كند و آنها را بمردم عرضه كند .

بادغند

بادغند

(

b d - qand

) ا . پ . بادغد .

بادغيس

بادغيس

(

b d - qis

) ا خ . پ . ناحيه‌اى ما بين خراسان و هرات كه اكنون متعلق بهرات و مشتمل بر قريه‌هاى بسيار است و اين لفظ معرب بادخيز است يعنى محل حبوب رياح و چون باد بسيار در آنجا مىوزد به اين نام ناميده شده .

بادفت

بادفت

(

b daft

) ا . پ . درخت معطر خوشبوئى .

بادفر

بادفر

(

b d - far

) ا . پ . جزا و مكافات بدى . و لاف زدن . و بادريه كه عبارت از بادزن بزرگى باشد كه از سقف خانه آويزند و چون آن را در كشاكش آورند باد وزيدن گيرد . و چرمى مدور كه ريسمانى در آن گذارند و چون در كشاكش آورند صدا كند و بتازى خذره گويند . و ص . بادبر .

بادفرا

بادفرا (

b dafr

) و بادافراه

(

b dafr h

) ا . پ . پاداش و مكافات بدى .

بادفراه

بادفراه

(

b dafr h

) ا . پ . بادفر كه بازيچهء كودكان بود خواه چوبى باشد و يا چرمى .

بادفرنگ

بادفرنگ

(

b de - farang

) ا . پ .

جوششى بغايت سوزان و دردناك و رنگ آن مايل بزردى كه در بدن آدمى ظاهر شود .

بادفرنگ

بادفرنگ

(

b d - farang

) ا . پ .

بادفر يعنى بازيچهء اطفال خواه از چوب باشد و يا از چرم .

بادفره

بادفره

(

b dafre

) ص . پ . بيهوده و نادان . و لاف‌زن . وا . پاداش بدى .

بادفره

بادفره

(

b d - farah

) ا . پ . بادفراه .

بادفور

بادفور

(

b dfur

) ص . پ . كسى كه قول و عهد خود را مىشكند .

بادفوز

بادفوز

(

b dfuz

) ص . پ . كسى كه پند مىدهد ديگرى را ولى خودش غفلت دارد .

بادكردار

بادكردار

(

b d - kerd r

) ص . پ .

شتابان و شتاب‌رونده .

بادكش

بادكش

(

b d - kac

) ا . پ . بادزن بزرگ . و حجامت . و دم زرگرى و آهنگرى .

بادكن

بادكن

(

b d - kan

) ا . پ . گسيختگى و