فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠١

بادزهر

و دملها توليد گردد .

باد دست

باد دست

(

b d - dast

) ص . پ . مردم .

تهىدست . و مسرف و هرزه خرج و تلف كنندهء مال .

باد دم

باد دم

(

b d - dam

) ص . پ . كسى كه خود را پر از باد نخوت و غرور كند و متكبر و مغرور .

بادر

بادر

(

b dar

) ا . پ . روز بيست و نهم از هر ماه شمسى . و كاهو . و باد سرخ .

بادر

بادر

(

b dar

) ص . پ . تازه و سبز . و مرطوب .

بادر

بادر

(

b dar

) ا . ع . ماه تمام . و غلام تمام در جوانى . و ميوهء رسيده .

بادرام

بادرام

(

b dr m

) ص . پ . بادرم .

بادران

بادران

(

b d - r n

) ا خ . پ . فرشته‌اى كه بادرا حركت دهد و از جائى به جائى برد .

و ص . مردم متكبر و صاحب نخوت . و طالب سرى و سرورى . و كسى كه باد مىزند . و ا . بادزن و مروحه .

بادرة

بادرة

(

b derat

) ا . ع . ج : بوادر .

تيزى خشم . و شتاب‌زدگى يق اخشى عليك بادرته . و خطاى در فعل و يا قول كه از خشم پديد آيد يق بدرت منه بوادر غضب . و تيزى شمشير . و سخن بىانديشه .

و برگ حواءة . و آنچه ز گياه اول درمىآيد و اسپرك تازه و بهتر آن . و گوشت ميان كتف و گردن يق فرجع بها ترجف بوادره .

و دو گوشت پارهء بالاى رگ رغثاى مردم . و اسفل تندره .

بادرد

بادرد

(

b - dard

) ص . پ . مردم با رحم و مروت . و نيز بادرد موجع و داراى درد و وجع .

بادرس

بادرس

(

b d - ras

) ا . پ . خانه‌اى كه از هر چهار طرف آن باد آيد . و نفس‌كش . و دودكش .

بادرم

بادرم

(

b d - rom

) ص . پ . بيهوده و تباه . و از كار بازمانده . وا . كار بيهوده و عبث . و مردم رعيت .

بادر نجبويه

بادر نجبويه

(

b d - ranj - buye

) ا .

پ . مر . بادرنگبويه .

بادرنگ

بادرنگ

(

b d - rang

) ا . پ . نوعى از خيار كه خيار بالنگ نيز گويند . و نوعى از ترنج كه بالنگ نيز گويند . و اسب جلد و تند و تيز . و نوعى از گهواره كه بيآويزند و كودك را در آن گذاشته حركت دهند . و بيمارى در روده با نفخ و قراقر و پيچش ناف كه سببش غصه و اندوه بود .

بادرنگبو

بادرنگبو (

b d - rang - bu

) و بادرنگبويه

(

b d - rang - buye

) ا . پ .

گياهى معطر و در خواص شبيه به نعناع .

بادرنگين

بادرنگين

(

b d - rangin

) ا . پ . شعر چه قصيده و غزل باشد و يا قطعه و دو بيتى .

و يك نوعى از خيار .

بادرو

بادرو

(

b d - ru

) ا . پ . بادرنجبويه . و نوعى از خيار .

بادروج

بادروج

(

b d - ruj

) ا . پ . گل بستان افروز . و گياه خوشبوئى كه ريحان كوهى و ترهء خراسانى نيز گويند .

بادروچه

بادروچه

(

b d - ruce

) ا . پ . گياهى

بادروز

بادروز

(

b d - ruz

) ا . پ . تحفه و هديه و بخشش . و نام گياهى خوش بوى كه ريحان نيز گويند .

بادروزبويه

بادروزبويه

(

b d - ruz - buye

) ا .

پ . گياهى كه بوى ترنج مىدهد . و برگهاى آن شكافته مىباشد .

بادروزه

بادروزه

(

b d - ruze

) ص . پ . پايدار و چيزى كه مردم را هميشه در كار باشد . و ا . هر روزه و هميشه . و قوت و خوراك هر روزه . و جامهء كهنه . و لباسى كه هر روزه پوشند .

بادروك

بادروك

(

b d - ruk

) ا . پ . مر . بادروج .

بادروم

بادروم (

b d - rum

) و بادرونه

(

b d - rune

) ا . پ . بادرنجبويه و ريحان كوهى .

بادره

بادره

(

b dreh

) ا . پ . سخن گفتن بىانديشه . و تندى و تيزى در كار .

بادره

بادره

(

b dreh

) و (

b dareh

) ا . پ .

پارچهء تنبان و شلوار .

بادريس

بادريس (

b d - ris

) و بادريسه

(

b d - rise

) ا . پ . فلكه‌اى از چوب و يا چرم كه در گلوى دوك كنند تا آنچه مىريسند يك جا جمع شود . و كماچهء ديرك خيمه . و تابى كه بدوك مىدهند . و بادزن . و گردش و دوران .

بادريسه چشم

بادريسه چشم

(

b d - rise - cacm

) ص .

پ . مردم يك چشم و اعور . وا . جن و شيطان و دجال .

بادريش

بادريش (

b d - ric

) و بادريشه

(

b d - rice

) ا . پ . خيار . و برنج . و ناخوشى و بيمارى .

بادريه

بادريه

(

b d - rie

) ا . پ . بادزن بزرگى از چوب كه بسقف آويزان كنند و چون آن را بجنبانند مگسها را بيرون كرده و هواى آنجاى را تجديد نمايد . و آن را بادفر نيز گويند .

بادزد

بادزد

(

b d - zad

) ا . پ . گردباد .

و باد تند و سخت .

بادزم

بادزم

(

b d - zam

) ا . پ . كار عبث و بىنفع . و معجون ترياق .

بادزن

بادزن

(

b d - zan

) ا . پ . مروحه و هر چيزى كه بدان باد زنند .

بادزنام

بادزنام

(

b d - zan m

) ا . پ . تيرك و عمود چادر .

بادزنه

بادزنه

(

b d - zane

) ا . پ . بادزن و مروحه .

بادزهر

بادزهر

(

b d - zahr

) ا . پ . پازهر كه