فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٠

باد دژنام

بادبروت

بادبروت (

b d - borut

) و بادبرود

(

b d - borud

) ا . پ . تكبر و غرور . و ص .

متكبر و مغرور و لاف‌زن و آنكه بر خود ناز و فخر كند و فياش و بادبر .

بادبره

بادبره

(

b d - bare

) ا . پ . روز بيست و دويم بهمن ماه . گويند هفت سال در ايران باد نيامد تا روزى شبانى نزد كسرى آمد و گفت دوش آن قدرباد آمد كه موى در پشت گوسفندان بجنبيد . آن روز را شادى كرده بدين نام ناميدند .

بادبره

بادبره

(

b d - bore

) ا . پ . پارچه‌اى گرد و كوچك از چوب كه در هنگام رشتن و چرخانيدن دوك آن را بر وى دوك نصب كنند .

و چرخ .

بادبمشت

بادبمشت

(

b d - be - moct

) ص . پ .

بىبر و بىثمر و بىحاصل .

بادبيزن

بادبيزن

(

b d - bizan

) ا . پ . بادزن و مروحه .

بادپا

بادپا (

b d - p

) و بادپاى

(

b d - p y

) ص . پ . سريع السير و تندرو و تيزتك . و بادپاى وهم يعنى در سرعت سير مانند وهم و خيال است .

بادپالا

بادپالا

(

b d - p l

) ا . پ . چيزى كه شراب بدان صاف كنند و باده پالا نيز گويند .

بادپر

بادپر

(

b d - par

) ص . پ . كسى كه بر خود فخر كند و چيزى كه در وى نباشد ادعا كند . وا .

بادير كه بازيچهء چوبين كودكان بود و چوبى از عمارت كه سر آن از ديوار بيرون باشد .

و چوبى كه دو سر آن در دو ديوار عمارت بود .

بادپران

بادپران

(

b d - parr n

) ص . پ . بادپر و فياش .

بادپرك

بادپرك

(

b d - parak

) ا . پ . بادبرك و كاغذ باد .

بادپروا

بادپروا

(

b d - parv

) ا . پ . خانه‌اى كه داراى بادگير بود . و گذرگاه باد . و روزنى كه جهت آمد و شد باد در ديوار عمارت گذارند .

بادپروا

بادپروا

(

b d - parv

) ص . پ . آنكه در نزد وى همه چيز يكسان و بىتفاوت باشد .

بادپره

بادپره

(

b d - pare

) ا . پ . تراشهء چوب كه در هنگام تراش مىريزد . و فرودگياه .

بادپزان

بادپزان

(

b d - paz n

) ص . پ . متملق و خوش‌آمدگوى .

بادپسين

بادپسين

(

b d - pasin

) ا . پ . باد دبور .

بادپيچ

بادپيچ

(

b d - pic

) ا . پ . ريسمانى كه در ايام عيد و جشن از جائى آويزند و زنان و كودكان در آن نشينند و در هوا آيند و روند كنند .

بادپيما

بادپيما

(

b d - paym

) ص . پ . مردم مفلس لاابالى بىفايده‌گوى و دروغ‌گوى . و مردم پرخور . و باده‌پرست . و زلف تاب‌دار .

و اسب و شتر تيزرو و تيزرفتار . و مردم سياح بيابان گرد .

باد پيمودن

باد پيمودن

(

b d - paymudan

) ف ل .

پ . كار بىنفع و بىفايده و بيهوده كردن .

و از روى عدم تحقيق سخن گفتن . و شراب خوردن .

بادتخم

بادتخم

(

b d - toxm

) ا . پ . رازيانه و بادبان .

بادخان

بادخان

(

b d - x n

) ا . پ . بادگير و گذرگاه بادخواه در بلندى و يا پستى باشد .

بادخانه

بادخانه

(

b d - x ne

) ا . پ . بادگير .

و قله و بلندى .

بادخانى

بادخانى

(

b d - x ni

) ا خ . پ . چشمه‌اى در قريهء هوا از قريه‌هاى دامغان .

بادخايه

بادخايه

(

b d - x ye

) ا . پ . خايهء متورم و آماس كرده . و كسى كه گرفتار آماس خايه و فتق باشد .

بادخن

بادخن

(

b d - xan

) ا . پ . رهگذر باد و بادگير . و خانهء بادگيردار . و تندباد و طوفان و گردباد .

بادخوار

بادخوار

(

b d - x r

) ا . پ . بادخورك .

وا . و ص . بادخايه .

بادخوان

بادخوان

(

b d - x n

) ص . پ . مردم هرزه‌گوى . و خوش‌آمدگوى و معرف .

بادخور

بادخور

(

b d - xor

) ا . پ . دريچه‌اى كه در بالاى عمارات جهت تجديد هوا قرار دهند .

بادخورا

بادخورا

(

b d - xor

) ا . پ . كچلى و اطلسى سر .

بادخورك

بادخورك

(

b d - xorak

) ا . پ .

مرغكى سياه و كوچك و بيشتر در پرواز و از طيور مسافر و گفته‌اند كه ابابيل همين مرغ است و آن را به فارسى زازال نيز گويند .

بادخون

بادخون

(

b d - xun

) ا . پ . رهگذر باد و بادگير . و خانهء ييلاقى . و جريان آب . و متاع و اسباب خانه . و رسم و نشان خانه .

و شكل خانه .

بادخيز

بادخيز

(

b d - xiz

) ا خ . پ . ناحيه‌اى از اعمال هرات كه اكنون معروف ببادغيس است .

باددار

باددار

(

b d - d r

) ص . پ . مردم متملق و هيچ انگار . و مردم متكبر و صاحب غرور .

پرباد و آماس كرده و آماسيده . و مردم دنيادار . و كسى كه جن داشته باشد .

باد در تام

باد در تام

(

b d - dar - t m

) ا . پ .

زكام .

باد در سر

باد در سر

(

b d - dar - sar

) ا . پ . غرور و تكبر . و انديشهء فاسد . و خودبينى .

باد در كف

باد در كف (

b d - dar - kaf

) و باد در مشت

(

b d - dar - moct

) ص . پ . تهى دست و مفلس و گدا .

باددژم

باددژم

(

b d - dejam

) ا . پ . ناخوشى كه بسبب برخورد باد به بدن عارض شود .

باد دژنام

باد دژنام

(

b d - dejn m

) ا . پ . غلبه و سيارى خون در اعضا كه بسبب آن ريشها