فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٦
باجة
بابونه
بابونه
(
b bune
) ا . پ . گياه معطرى كه گل آن را در طب استعمال مىكنند و برگ تازهء آن يكى از سبزيهاى قرمه سبزى مىباشد و نيز در آشها و پلاوها اين برگ را داخل مىنمايند . و يك قسم از آن كه بابونهء گاو چشم باشد بتازى اقحوان گويند .
بابونه
بابونه
(
b - bune
) ا . پ . كوزهء پر از آب .
بابه
بابه
(
b be
) ص . پ . آكنده از پشم .
و لايق و سزاوار .
بابى
بابى
(
b bi
) ص . پ . منسوب به سيد على محمد باب . وا . كسى كه پيروى آئين او را كند .
بابيافت
بابيافت
(
b b - y ft
) ص . پ . بابوار و داراى باب و فصل .
بابية
بابية
(
b biyat
) ا . ع . اعجوبة .
بابيزان
بابيزان
(
b biz n
) ا . پ . كفيل . و ضامن و ميانجى . و مخفف بادبيزن كه بادزن باشد .
بابى زبانى ساختن
بابى زبانى ساختن
(
b - bi - zab ni -
) (
s xtan
) ف ل . پ . سكوت ورزيدن .
بابيزن
بابيزن
(
b bizan
) ا . پ . ضامن و كفيل .
و بابزن و سيخ كباب .
بابين
بابين
(
b bayn
) ا خ . ع . موضعى ببحرين .
بابيه
بابيه
(
b biyye
) ج ا خ . پ . گروه و طايفهء پير و سيد على محمد باب .
باپايان
باپايان
(
b - p y n
) ج ا . پ . شتران .
و ص . كوتاه و قصير . و محدود و داراى انتها .
باة
باة
(
b t
) ا . ع . كاروانسرا . و مهمانخانه .
بات
بات
(
b tt
) ص . ع . لاغر . و سخت گول .
و منقطع يق طلاق بات و بيع بات .
باتاب
باتاب
(
b t b
) ص . پ . مساوى . و مشابه . و مقابل .
باتاب
باتاب
(
b t b
) ا . پ . مقابلى و ضديت .
و يك قسم از دراويش .
باتب
باتب
(
b - tab
) ص . پ . لايق و سزاوار .
باتر
باتر
(
b tar
) و (
b ter
) ا . پ . كلنگ كه پرنده‌ايست . و ا خ . نام مردى .
باتر
باتر
(
b ter
) ص . ع . بران . ج بواتر .
و سيف باتر : شمشير برنده .
باتره
باتره
(
b tere
) ا . پ . دف و دايره .
باتس
باتس (
b tos
) و باتش
(
b toc
) ا .
پ . بلغت اهل شبانكاره ترنج .
باتفاق
باتفاق
(
be - ettef q
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بهمراهى و بموافقت .
باتك
باتك
(
b tek
) ص . ع . بران يق سيف باتك .
باتلاق
باتلاق
(
b tl q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - زمين پرگل و لاى كه عبور كاروان از آن مشكل بود .
باتنگان
باتنگان
(
b teng n
) ا . پ . مر . بادنجان .
باتنگل
باتنگل
(
b tangal
) ا خ . پ . كتاب معتبر هنود .
باتنى
باتنى
(
b teniy
) ا خ . ع . نام مردى كه نبيره‌اش محمد بن مهنا از روات حديث است .
باتو
باتو
(
b tu
) ا . پ . باتس و ترنج . و حب السلاطين كه وند باشد . و ا خ . نام پادشاهى .
باتوته
باتوته
(
b tute
) ا . پ . بابوته و كوزهء پر از آب .
باتون
باتون
(
b tun
) ا . پ . قسمى از مرغهاى شكارى .
باتونه
باتونه
(
b tune
) ا . پ . كوزهء پر از آب كه باتوته و بابوته نيز گويند .
باث
باث
(
b se
) ا . ع . تركهم حاث باث :
گذاشت ايشان را پراكنده و متفرق . و حوث بوث و حوثا بوثا نيز گويند .
باثر
باثر
(
b ser
) ا . ع . آبى كه ناكنده ظاهر و نمايان باشد . و ص . حاسد .
باثعة
باثعة
(
b seat
) ص . ع . شفة باثعة :
لب سرخ و ستبر از غلبهء خون نزديك باشد بانشقاق رسيده .
باثق
باثق
(
b seq
) ص . ع . رجل باثق الكرم مرد بسيار عطا .
باثقة
باثقة
(
b seqat
) ص . ع . بئر باثقة :
چاه پر از آب .
باج
باج
(
b j
) ا . پ . خراج مال و اسباب و جبا و ساوساو و ساوو . و زرى كه پادشاهان بزرگ از پادشاهان زيردست گيرند . و پولى كه از رعايا ستانند . و پولى كه راه داران از سوداگران گيرند مانند باج گرفتن . باج ستاندن باج دادن . باج خواستن و باج بخشيدن . و خاموشى و سكوتى كه مغان گاه شستشوى تن و خوردن طعام و خواندن زند و پرستش خداى بجا آرند .
بأج
بأج
(
ba'j
) م . ع . باجه بأجا ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را . و باج فلان :
آواز كرد فلان .
باج
باج
(
ba'j
) ص . ع . مساوى و برابر يق هم فى امر باج . و ص . روش و طريقه يق هم على بأج واحد و هم بأج واحد .
و قولهم جعل الكلام باجا واحدا اى وجها واحدا .
بأج
بأج (
ba'j
) و باج
(
b j
) ا . ع . طريقهء مساوى . ج : ابواج و بأجات و باجات .
بأجات
بأجات (
b j t
) و باجات
(
b j t
) ج ا .
ع . - مأخوذ از باهاى فارسى كه بمعنى آشبهاست يق اجعل الباجات بأجا واحدا يعنى طعامهاى گوناگون را يكى قرار بده . و باقرار بده طريقه‌ها را يك طريقه ( و در اين معنى اخير باجات جمع بأج و يا باج مىباشد ) .
باجبان
باجبان
(
b j - b n
) ا . پ . تحصيل‌كنندهء باج .
بأجة
بأجة
(
bajat
) ا . ع . نوعى از طعام . ج :
بأجات .
باجة
باجة
(
b jat
) ا خ . ع . نام شهرى در افريقيه و شهرى در اندلس .