فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٥
بابونج
دربند كه عبارت از قلعهء محكمى است سنگر مانند در نزديكى درياى خزر كه سابقا صد ما بين ايران و تركستان بوده .
باب الزقاق
باب الزقاق (
b bozzoq q
) و باب الاسواق
(
b bol - asv q
) ا خ . ع . تنگهء جبل الطارق .
باب المندب
باب المندب
(
b bol - mandab
) ا خ ع . تنگهء باب احمر .
بابان
بابان
(
b b n
) ا خ . نام محله‌اى در مرو .
بابايان
بابايان
(
b b y n
) پ . ج . بابا .
بابايانه
بابايانه
(
b b y ne
) ص و م ف پ . مثل و مانند پدر . و مانند رسوم و عادات قديمه .
و بطريقهء اجدادى .
بابة
بابة
(
b bat
) ا . ع . وجه و جهت . ج :
بابات . و در حساب و حدود بمعنى غايت است .
و هذا بابته و من بابته يعنى اين صلاحيت دارد براى وى . و هذا بابته : اين شرط اوست . و نيز بابة ا خ . : دربندى بروم . و نام دهى در بخارا .
بابت
بابت
(
b bat
) م ف . پ . باره و باب . و جزء حساب . و جهت . و از اين بابت :
از اين جهت . و بابت او : حساب او و جهت او . و كلمهء بابت را بعضى مأخوذ از تازى دانسته‌اند . مر . بت (
bot
) .
بابر
بابر
(
b ber
) ا خ . پ . نام يكى از سلاطين هند كه نژاد وى بمغول مىرسد . و ميرزا بابر :
پادشاه چهارم از سلسلهء گوركانى و اسم او ميرزا ابو القاسم و مدت ملكش از 853 تا 861 هجرى .
بابره
بابره
(
b bere
) ا . پ . دست‌بند . و بازوبند .
بابرى
بابرى
(
b beri
) ص . پ . منسوب به بابر شاه .
بابزن
بابزن
(
b b - zan
) ا . پ . سيخ كباب خواه آهنى باشد و يا چوبى .
بابسر
بابسر
(
b b - sar
) ا . پ . داروئى مسهل كه سنا نيز گويند .
باب سنجاب
باب سنجاب
(
b b - sanj b
) ا . پ .
يك قسم گياهى آفتاب پرست .
بابك
بابك
(
b bak
) ا . پ . مصغر باب يعنى پدر كوچك . و پرورنده و آنكه تربيت مىكند و مىآموزاند .
بابك
بابك
(
b bak
) ص . پ . امين و استوار .
و متدين . وا . نام گوهرى كه فيروزه نيز گويند . و نام پدر مادر اردشير اول پادشاه از سلسلهء ساسانى و بدين جهت آن را اردشير بابكان گويند و شهر بابك كه از توابع كرمان است از بناهاى همين بابك مىباشد . و نيز نام شخصى كه در زمان معتصم باللّه خليفهء عباسى خروج كرد و دينى آورد كه آن را خرم دين نام نهادند و بدين جهت آن را بابك خرم دين گفتندى و نيز وى را بابك خرمى گويند منسوب بقريهء خرم .
بابل
بابل
(
b bol
) و (
b bel
) ا خ . ع . موضعى در عراق از مضافات شهر حله و سحر و خمر را بان نسبت دهند و گويند بر سر تلى كه قلعهء آن شهر بوده چاهى است عميق و هاروت و ماروت در آن چاه محبوس‌اند .
بابل
بابل
(
b bol
) ا خ . پ . نام رودخانه‌اى كه از شهر سارى عبور كرده بدرياى آسگون مىريزد .
بابل
بابل
(
b bel
) ا خ . پ . پايتخت قديم كلدانيها كه در روى رود فرات بنا شده بود و از جملهء شهرهاى عظيم و با مكنت مشرق محسوب مىگشت و يكى از هفت چيز عجيب عالم ديوارهاى جسيم و غريب و باغهاى معلق اين شهر بود و كيخسرو پادشاه عظيم الشان ايران در 538 سال قبل از ميلاد بستر رود فرات را از اين شهر برگردانيد و آن را گرفت و در 510 قبل از ميلاد داراب بواسطهء فداكارى و صداقت زپير كه يكى از ساتراپهاى وى بود نيز اين شهر را مفتوح ساخت .
و نيز بابل ستارهء مشرق و مشرق را گويند .
بابل خانه
بابل خانه
(
b bol - x ne
) ا . پ . فاحشه خانه و جنده خانه .
بابلس
بابلس
(
b belos
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تخم خشخاش .
بابله
بابله
(
b baleh
) ا . ع . ميعهء سائله .
بابلى
بابلى
(
b beli
) ص . پ . منسوب به شهر بابل . وا . شراب و مى . و زهر و سم .
بابلية
بابلية
(
b beliyat
) ا . ع . مى و شراب .
بابليون
بابليون
(
b belyun
) ا خ . ع . محلى از مصر كه اهالى آن اصلا بابلى بوده‌اند و بعد موسوم به الفسطاط گشته و اكنون موسوم به القاهره است .
بابندن
بابندن
(
b bandan
) ف م . پ . عطا كردن و بخشيدن . و دادن .
بابنيه
بابنيه
(
b - bonye
) ص . پ . تنومند . و با قوت .
بابو
بابو
(
b bu
) ا . پ . مصغر باب . و نام قسمى از قلندران سيار .
بابوار
بابوار
(
b b - v r
) ص . پ . داراى باب و فصل . و مرتبت .
بابوارى
بابوارى
(
b b - v ri
) ا . پ . ترتيب .
بابوته
بابوته
(
b bute
) ا . پ . كوزهء سفالى پر از آب .
بابوس
بابوس
(
b bus
) ا . ع . كودك . و كودك شيرخواره . و بچهء ماده شتر و بچهء هر حيوانى .
و كافور مصنوعى .
بابوسر
بابوسر
(
b bu - sar
) ا . ع . كافور مصنوعى .
بابوك
بابوك
(
b buk
) ص . پ . ديوانه و احمق وا . گل بابونه . و لبلاب زمينى و يك قسم گلى كه بواسطهء گرديش سيب زمينى نيز گويند .
بابول
بابول
(
b bul
) ا خ . ع . بابل .
بابونج
بابونج (
b bunaj
) و بابونك
(
b bunak
) ا . ع . معرب بابونه و بمعنى آن .