فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٤

باب الابواب

اين مردم باشم .

با !

با !

(

b

) پ . كلمهء فعل بمعنى باد و يا باشد مولوى فرمايد :

مهمان شاهم هر شبى بر خوان اخوان الصفا * مهمان صاحب دولتى كش دولتش پاينده با .

با

با

(

b

) ا . پ . آش مانند شوربا و زيربا سنائى فرمايد :

كى شود صفراى تو ساكن ز خوان ما كه هست * مطبخ ما را بجاى زير با تقصير با .

باء

باء

(

b '

) ا . ع . حرف دويم از حروف الفبا . ج : باءات . و نيز نكاح . و جماع .

باءات

باءات

(

b t

) ع . ج باء .

با آب

با آب

(

b - b

) ص . پ . آبدار . و تاب‌دار و براق .

با آبرو

با آبرو

(

b - beru

) ص . پ . داراى احترام و اعتبار .

باءة

باءة

(

b at

) ا . ع . جاىباش و منزل .

و نكاح . و جماع .

با احترام

با احترام

(

b - ehter m

) ص . پ .

داراى احترام . و سزاوار و لايق عزت .

بااستعداد

بااستعداد

(

b - este'd d

) ص . پ .

نيك تربيت شده و نيك آموخته شده . و داراى قابليت و لياقت .

با آستين

با آستين

(

b - stin

) ص . پ . داراى آستين . و با آستين نم از جبين گرفتن ف م . : تسلى دادن و خاطرنوازى كردن و غم خوارى نمودن .

بااطلاع

بااطلاع

(

b - ettel '

) ص . پ .

آگاه و واقف و داراى آگاهى .

با افراه

با افراه

(

b - afr h

) ا . پ . نام گياهى كه در دفع طپش قلب استعمال مىكنند .

با اقتدار

با اقتدار

(

b - eqted r

) ص . پ . داراى قدرت .

با انبر

با انبر

(

b - anbor

) م ف . پ . باعانت انبر . و با انبر اقرار آوردن ف م . :

با شكنجه كسى را مقر و معترف كردن .

با آنكه

با آنكه

(

b - nke

) م ف . پ . با وجودى كه .

با او

با او

(

b - u

) م ف . پ . بهمراهى او و باعانت او .

بااوش

بااوش

(

b - ovc

) ا . پ . خيار بزرگى كه جهت تخم نگاه مىدارند . و خوشهء كوچك انگور .

با اين جمله

با اين جمله

(

b - in - jomle

) م ف . پ .

با اين همه و با وجود اين همه .

با اين‌همه

با اين‌همه

(

b - in - hame

) م ف . پ .

با داشتن اين‌همه .

باب

باب

(

b b

) ص . پ . لايق و سزاوار و شايسته و درخور . و م ف . كار و باره و مطلب و بابت . و در باب فلان : در بابت فلان .

و در اين باب : در اين كار .

باب

باب

(

b b

) ا . پ . پدر و باد و ريح .

باب

باب

(

b b

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - در و دروازه . و جزء و قسم . و هر فصل از كتاب و پر گرد . و باب لا ينصرف خواندن ف ل . : بخيل و ممسك بودن .

به آب

به آب

(

be - b

) م ف . پ . به آب و در آب .

و به آب حمام ضيافت كردن . : احترام كردن در حمام باينكه چون دوستى تازه وارد حمام شود آب گرم بر وى پاهاى وى ريزند .

و به آب دادن : در آب انداختن . و بيهوده و بىفايده ساختن . و به آب راندن :

فريفتن . و به آب رسانيدن : بنا و يا بنيان خراب نمودن و ويران كردن . و به آب روان انداختن : دور كردن . و بدور انداختن . و به آب كشيدن ف ل . : غوطه خوردن و فروشدن در آب .

باب

باب

(

b b

) ا . ع . در . ج : ايواب و بيبان و ابوبة . و در حساب و حدود بمعنى غايت .

قوله تعالى : وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها اى ان ياتى الامر من وجهه اى الامور كان . الحديث : انا مدينة العلم و على بابها و من اراد العلم فليات الباب و نيز باب ا خ . : نام شهرى .

و نام كوهى و از اعلام است . و باب الابواب : نام دربندى نزديك بحر خزر .

و باب القوم ا . : سردار قوم .

بابا

بابا

(

b b

) ا . پ . پدر . و جد يعنى پدر پدر و پدر مادر . و رئيس قلندران . و ريش سفيد و بزرگ طايفه و محله .

باباء

باباء

(

b b

) ص . ع . دانشمند و زيرك .

بأبأة

بأبأة

(

ba'ba'at

) م . ع . بأبا بأبأة :

دويد . و بأبا الصبى : بابا گفت آن كودك .

و بأباه و بأبابه : گفت او را پدرم فداى تو باد .

بابات

بابات

(

b b t

) ص . پ . نيكبخت و سعادتمند و خجسته .

بابات

بابات

(

b b t

) ج ا . ع . بابات الكتاب :

سطرهاى كتاب ( واحد ندارد ) . و نير بابات :

ج بابة .

بابا خان

بابا خان

(

b b - x n

) ا . پ . پدر . و پادشاه . و از القاب است .

با باران

با باران

(

b - b r n

) ص . پ . داراى باران . و بارنده .

بابارى

بابارى

(

b b ri

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - فلفل سفيد .

باباسخى

باباسخى

(

b b - saxi

) ا خ . پ . نام جزيره‌اى كه در آن كان زر و سيم فراوان است وا . قسمى از خربزه .

بابا شيخى

بابا شيخى

(

b b - cayxi

) ا . قسمى از خربزه كه باباسخى نيز گويند .

باباقورى

باباقورى

(

b b - quri

) ا . پ . سنگى بسيار سخت و تيره كه خماهان نيز گويند .

باباكوهى

باباكوهى

(

b b - kuhi

) ا خ . پ . نام شخصى معروف به نيكوئى و راستى .

باب الابواب

باب الابواب

(

b bol - abv b

) ا خ . ع .