فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٠
اينان
ايامن . و قدم فلان على ايمن اليمين يعنى فلان بيمن و بركت بازآمد از سفر .
و كسى كه با دست راست كار كند . وا . جهت راست . و دست راست . و بركت و ا خ . نام موضعى . و نام حاضنهء فرزندان آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه او را بزيد بزنى مرحمت فرمود و از وى اسامه متولد گرديد .
ايمن
ايمن
(
aymon
) ع . ج يمين (
yamin
) .
و ا خ . ع . نام مردى .
ايمن
ايمن
(
aymon
) و (
imon
) و (
aymen
) و (
iman
) ا . ع . كلمه‌ايست موضع براى سوگند و هميشه بكلمهء اللّه اضافه مىشود و ايمن الله مىگويند تقديره ايمن الله قسمى .
يق ايمن الله لا فعلن كذا يعنى سوگند به خدا اين كار را خواهم كرد .
ايمن
ايمن
(
eyman
) ص . پ . رستگار و محفوظ و در امان و سالم . و ايمن شدن و يا ايمن نشستن : در امان شدن و رستگار شدن و سالم و محفوظ گشتن .
ايمن
ايمن
(
aymonna
) ع . يعنى كدام كس .
و هر كس .
ايمن آباد
ايمن آباد
(
ayman - bad
) ا . پ . جاى امن و جاى سلامت .
ايمنى
ايمنى
(
eymeni
) و (
aymani
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امن و امان و سلامت و حفاظت . و حمايت . و كامرانى و سعادت .
ايمه
ايمه
(
aymeh
) ص . پ . هزره و ياوه و بيهوده .
ايمه
ايمه
(
aymeh
) م ف . پ . حالا و اكنون و اين هنگام و اين دم .
ايمه
ايمه
(
imeh
) ص . پ . اين چنين . و همچنين . و اين همه .
ايمه
ايمه
(
aymeh
) و (
ayemmeh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمينى كه پادشاه بخرج بسيار اندكى به كسى عطا كند . و اراضى موقوفه .
ائمه
ائمه
(
aemme
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيشوايان و امامان و ائمهء جماعت :
پيش‌نمازان . و ائمهء اثنا عشر ج ا خ : دوازده امام .
ايمه
ايمه
(
ayme
) ا . پ . كسى كه داراى اراضى باشد كه پادشاه بوى بخشيده باشد . و آنكه داراى اراضى موقوفه باشد .
ايمه مدد
ايمه مدد
(
ayme - madad
) ا . پ .
كسى كه اراضى بىخراج را متصرف باشد .
ايمه موضع
ايمه موضع
(
ayme - mavze '
) ا . پ .
هر جايى كه براى خيرات و مبرات وقف كرده باشند .
ايمى
ايمى
(
aym
) ص . ع . امراة ايمى عيمى : زن شوهر مرده و ماشيه مرده كه آرزوى شوهر و آرزوى شير كند .
ايميد
ايميد
(
aymid
) ا . پ . گاو و رز و جفت و ايمد .
ايمين
ايمين
(
imin
) ا . پ . قلبه و جفت .
اين
اين
(
ayn
) م . ع . آن الوقت اينا ( از باب ضرب ) : رسيد هنگام و وقت . و آن لك ان تفعل كذا : رسيد هنگامى كه اين كار بكنى . و آن اينا اى تعب و اعيى :
درمانده گرديد .
اين
اين
(
ayn
) ا . ع . ماندگى و مرد . و شتر و مار .
اين
اين
(
ayn
) و (
in
) ا . ع . هنگام يق آن اينك يعنى رسيد هنگام تو .
اين
اين
(
ayna
) ا . ع . كجا يق اين زيد يعنى كجاست زيد . و الى اين يعنى بكجا .
و من اين يعنى از كجا .
اين
اين
(
in
) پ . صفت تعيينى اشاره‌اى كه بمنزلهء حرف تعريف تازيان است مانند اين كتاب را بخوانيد . و نيز كلمهء اشاره كه بدان به شخص و يا شيئى حاضر اشاره مىكنند و چون اين كلمه پس از موصوف واقع شود موصوف را به آن اضافه نموده و الفش در درج ساقط مىگردد مانند نخستين و دومين و همين كه نخست اين و دوم اين و هم اين بوده .
اين
اين
(
in
) ا . پ . شك و شبهه و ترديد .
ائناء
ائناء
(
e'n '
) م . ع . آنيته ائناء بازداشتم آن را . و بادرنگ گردانيدم .
ايناء
ايناء
(
in '
) م . ع . سست گردانيدن و مانده كردن .
ائناث
ائناث
(
e'n s
) م . ع . آنثت المراة ائناثا : ماده زائيد آن زن .
ائناس
ائناس
(
e'n s
) م . ع . آنسه ائناسا :
انس داد او را - ضد اوحشه . المثل : الائناس قبل الابساس يعنى اول بايد انس داده شود پس از آن تكليف . و آنس الشيئى : ديد آن را و دانست قوله تعالى : آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً و آنس الصوت : شنيد آن آواز را .
ائناض
ائناض
(
e'n z
) م . ع . آنض اللحم ائناضا : نيم پخته كرد گوشت را .
ايناع
ايناع
(
in '
) م . ع . اينع الثمر يونع ايناعا : رسيد و پخته گرديد آن ميوه .
ائناف
ائناف
(
e'n f
) م . ع . آنف الابل ائنافا : بمرغزار ستور نارسيده رسانيد آن شتران را . و آنف فلانا : برانگيخت فلان را بر ننگ . و دردمند بينى گردانيد فلان را . و آنف امره : شتاب كرد در كار خود و آنفه الماء : تا بينى او رسيد آب در حوض و يا جوى .
ائناق
ائناق
(
e'n q
) م . ع . آنقنى الشيئى ائناقا و نيقا : در شگفت آورد مرا آن چيز .
و در تعجب گويند ما آنقه فى كذا اى ما اشد طلبه له .
ايناق !
ايناق !
(
in q
) پ . كلمهء تحسين - مأخوذ از تركى - يعنى آفرين و مرحبا و زهى .
ايناك
ايناك
(
in k
) پ . مر . اينك .
اينان
اينان
(
in n
) پ . ج . اين .