فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٣
ايخاش
اوجبت السرقة القطع : لازم گردانيد دزدى قطع را . و اوجب الله قلبه :
بطپانيد خدا دل او را . و اوجب فلان :
در شباروزيگ دفعه خورد فلان .
ايجاب
ايجاب
(
ij b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لازم گردانيدگى و اثبات در مقابل نفى . و قبول و پذيرفتگى . و اولين اقرار در عقد معامله .
و ايجاب كردن : لازم گردانيدن و سبب شدن از براى اجراى كارى و تقاضاى اداى كارى نمودن . و ايجاب و قبول اقرار و اعتراف .
ايجابى
ايجابى
(
ij bi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مثبت .
ايجاح
ايجاح
(
ij h
) م . ع . پيدا و آشكار گرديدن راه و جز آن . و به سنگ تابان رسيدن در كندن چاه . و پرده فروهشتن خانه را . و اوجح البول فلانا : تنگ گرفتن بول بر فلان و اوجح اليه : پناه برد در فرار بسوى او .
ائجاد
ائجاد
(
e'j d
) م . ع . اجد الله الناقة ائجادا : قوى پشت گرداند آن ماده شتر را خداى . و الحمد للّه الذي أجدني بعد ضعف : ستايش مر خدائى را كه توانا گردانيد من را پس از ناتوانى .
ايجاد
ايجاد
(
ij d
) م . ع . آفريدن و هست نمودن . و بمطلب رسانيدن كسى را . و توانگر و بىنياز كردن يق الحمد للّه الذي اوجدنى بعد و فقر . و به ستم بر كارى داشتن يق اوجد على الامر . و توانا گردانيدن پس از ناتوانى يق اوجده . و رنج دادن .
ايجاد
ايجاد
(
ij d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هستىبخشى و آفرينش و خلقت و پيدايش و خلق و پديدآوردگى و احداث و اختراع و كشف و ايجاد كردن : از عدم بوجود آوردن و هست كردن و اختراع كردن .
ايجاذ
ايجاذ
(
ij z
) م . ع . اوجذه الله ايجاذا : مضطر كرد ويرا خداى بسوى او .
و اوجذ عليه : بستم داشت او را بران .
ائجار
ائجار
(
e'j r
) م . ع . آجره ائجارا :
پاداش عمل داد او را . و آجرت العظم :
بستم استخوان را بر كجى . و آجرت الدار ائجارا : بكرايه دادم آن خانه را . و يق اجرت زيدا الدار و آجرت الدار زيدا :
و كذلك آجرت من زيد الدار يعنى كرايه كردم از زيد خانه را . و آجر الله يده : ببندد خدا شكستگى دست او را . و آجره الرمح ائجارا : در دهن او زد نيزه را . مر . مؤآجرة .
ايجار
ايجار
(
ij r
) م . ع . دارو در دهان ريختن .
و نيزه زدن در دهان و جز آن .
ايجاز
ايجاز
(
ij z
) م . ع . كوتاه كردن سخن را و كوتاه گرديدن آن . و شتاب دادن دهش را .
ايجاز
ايجاز
(
ij z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوتاهى . و اختصار . و اختصار كلام .
ايجازا
ايجازا (
ij zan
) و ايجازانه
(
ij z ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مختصرا و بطريق اختصار .
ايجاس
ايجاس
(
ij s
) م . ع . در دل افگندن ترس را . و نهان داشتن آن را در دل قوله تعالى فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً اى احس و اضمر .
ايجاع
ايجاع
(
ij '
) م . ع . دردناك ساختن .
ايجاف
ايجاف
(
ij f
) م . ع . راندن شتر و اسب را برفتار و جيف يق اوجف فاعجف .
و قوله تعالى فَما أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ اى ما اعملتم . و قولهم ما حصل بايجاف اى باعمال الخيل و الركاب فى تحصيله .
ائجال
ائجال
(
e'j l
) م . ع . آجله ائجالا :
بند كرد و بازداشت آن را . دوا كرد و درد گردن آن را .
ائجام
ائجام
(
e'j m
) م . ع . داخل شدن شير در بيشه .
ايجانة
ايجانة
(
ij nat
) ا . ع . پنگان و پياله .
و آوندى كه در آن جامه شويند .
ايجاه
ايجاه
(
ij h
) م . ع . بزرگ گردانيدن .
و باقدر يافتن . و باقدر گردانيدن .
ايجل !
ايجل !
(
ijel
) ع . كلمهء امر از وجل يعنى بترس .
ايجو
ايجو
(
iju
) ا . پ . مر . اينجو .
ايچ
ايچ
(
e c
) ص و م ف . مر . هيچ .
ايچاايچ
ايچاايچ
(
eyc - eyc
) ا . پ . گردش مدام پيالهء شراب .
ايحاء
ايحاء
(
ih '
) م . ع . اوحى اليه ايحاء :
فرستاد بسوى او . و اوحى الله : فرستاد خدا . و الهام كرد . و اوحى نفسه :
ترسناك گرديد .
ايحاج
ايحاج
(
ih j
) م . ع . مضطر كردن .
ايحاد
ايحاد
(
ih d
) م . ع . اوحده للاعداء ايحادا : گذاشت آن را جهت دشمن . و اوحده الله يعنى تنها باقى ماند . و نيز ايحاد : يگانهء روزگار گردانيدن . و يك بچه زائيدن گوسپند .
ايحار
ايحار
(
ih r
) م . ع . اوحرت الوحرة الطعام : مسموم ساخت و حرة كه جانوركى است زهردار طعام را .
ايحاش
ايحاش
(
ih c
) م . ع . بىگياه و بىمردم يافتن زمين و شهر را . و ويران و خراب گرديدن خانه و جاى . و پژمان و اندوهگين كردن .
و گرسنه شدن . و بىتوشه گرديدن .
ايخاش
ايخاش
(
ix c
) م . ع . اوخش له بعطية ايخاشا : كم كرد دهش او را . و اوخش فى عرضه : زشت گردانيد ناموس ويرا و زيان رسانيد به آن . و اوخش