فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧

آسايشكده

سنگ آسيا را بدان تيز نمايند . و سوهان خرد و كوچك .

آس

(

) ا . پ . دو سنگ بزرگ و گرد يكى در زير و ساكن و ديگرى در بالا و متحرك كه در ميان آنها غله آرد كنند . و چون با دست آن را بچرخانند دست آس و اگر با آب آسياب و اگر با باد بادآس و اگر با خر خرآس نامند . و نيز بمعنى غلهء آرد كرده . و كشت‌زار غله :

و قوس و كمان تيراندازى . و اميد و اميدوارى . و ا خ . نام قريه‌اى از قريه‌هاى طوس و فارس .

و نام شهرى از ولايت قبچاق . و آس كردن ف م . : آسيا كردن .

آس

(

) ا . پ . جانورى سفيد كه سر و دم او سياه و از پوستش پوستين سازند و قاقم نيز گويند . و شترى كه موى آن ريخته باشد .

آس

(

) ا . ع . درخت مورد و گويند عصاى حضرت موسى از چوب آن بود . و اين درخت از محصولات گرمسيرى است . مر . مورد .

همچنين نوعى از ريحان بغايت خوشبوى . و باقى خاكستر در آتشدان . و انگبين در شان . و قبر .

و صاحب‌خانه . و آثار خانه . و نشانهاى آن .

و هر نشان خفى

آس

(

) ا . پ . يك قسم قمار كه داراى بيست برگ است : چهار برگ را كه روى آن صورت شير كشيده‌اند آس گويند چه آس مخفف اسلان است كه در تركى شير باشد و چهار برگ داراى صورت شاه و چهار برگ داراى صورت زن خوشگل و با عفتى موسوم به بىبى و چهار برگ داراى صورت شخص سياهى موسوم به سرباز و روى چهار برگ ديگر زن فاحشه‌اى كشيده‌اند موسوم به لكات .

و اين قمار اكنون ميان مردم ايران از اعلى و ادنى خيلى شايع مىباشد . و از مرحوم شاهزاده وزير علوم اعتضاد السلطنه علىقلى ميرزا طاب ثراه شنيدم كه مىفرمود اختراع اين بازى را ابو على سيمجور در سفرى كه بغزاى هندوستان مىرفت نمود چه شبها بيشتر سربازان مىخوابيدند و چون بيم شبيخون دشمن بود جهت اشتغال و بيدار بودن آنان اين بازى را اختراع نموده فرمان داد تا سران سپاه شبها مشغول باشند .

آسا

(

) پ . حرف اسمى بمعنى مانند و مثل كه در آخر اسم آن را در مىآورند چون پلنگ‌آسا يعنى مانند پلنگ . و مردآسا :

شبيه بمرد و مشك‌آسا : خوش بوى مانند مشك .

آسا

(

) ص . پ . آسايش‌دهنده و آسوده .

كننده . و تسلىدهنده . و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند تن‌آسا يعنى آسوده‌كنندهء تو و روح‌آسا يعنى تسلىدهندهء روح .

آسا

(

) ا . پ . زيب و زينت . و تمكين و وقار . و آسودگى . و هيبت و صلابت . و روش و قاعده و قانون . و دهن‌دره و فاژ و تثاوب .

و آسا زدن و يا آسا كردن و يا آسا كشيدن ف ل . : دهن‌دره كردن .

آساب

(

s b

) ع . ج اسب .

آساد

(

s d

) ع . ج اسد .

آساره

(

s re

) ا . پ . شمارهء حساب .

آساس

(

s s

) ع . ج اسس .

آس‌افزون

(

s - afzun

) ا . پ . آژينه و آلتى فولادى كه بدان سنگ آسيا را تيز نمايند .

آسال

(

s l

) ا . پ . اساس و بنياد .

آسال

(

s l

) ا . ع . مشابه در خوى و عادت يقال هو على آسال من ابيه : او مشابه پدر خود است در خوى و عادت - اين لفظ شبيه است به جمع ولى مفرد ندارد .

آسام

(

s m

) ع . ج . اسم .

آسام

(

s m

) ا . پ . مقلوب آماس كه بمعنى ورم باشد .

آسان

(

s n

) ا . پ . رشته و ريسمان و تار .

آسان

(

s n

) ص . پ . نقيض دشوار و سهل .

و مناسب . و آسان داشتن ف م . : كاستن و نقصان كردن . و كم كردن قيمت .

آسان

(

s n

) ع . ج اسن يعنى خو و عادت يقال هو على آسان من ابيه :

او بر اخلاق پدر خود است .

آسان كار

(

s n - k r

) ص . پ . پيشه‌ور و هنرمند . و كار آزموده . و چالاك و تيزدست .

آسان‌گشا

(

s n - goc

) و آسان گشاى (

s n - goc y

) ص . پ . چيزى كه به آسانى كشوده شود و باز گردد .

آسان‌گذار

(

s n - goz r

) ص . پ .

آنكه به آسانى و آسايش عمرى گذراند . و هر چيزى كه به آسانى بگذرد .

آسان‌گذارى

(

s n - goz ri

) پ ا .

غفلت و بىخبرى و سهل‌انگارى .

آسان‌گير

(

s n - gir

) ص . پ . هر چيز كه به سهولت بدست آيد .

آسان نيوش

(

s n - niowc

) ص . پ .

فراخ گوش و بىاعتناء .

آسانى

(

s ni

) ا . پ . سهولت . و راحت و آرامى و آسودگى . و خواب . و آسايش .

و پروانگى و اجازت .

آسانيدن

(

s nidan

) ف م . پ . سهل كردن و آسان نمودن . و شتابانيدن و تعجيل كردن .

آساى

(

s y

) ص . پ . مر . آسا .

آسايانيدن

(

s y nidan

) ف م . پ .

آسايش دادن . و آرام كردن . و ستايش كردن و تعريف نمودن . و برداشتن و بلند ساختن و افراختن .

آسايش

(

s yec

) م ح . پ . آسائيدن . وا .

آرامش و راحت و سكون و عدم حركت و آسودگى و استراحت . و فراغت . و زيست بىزحمت و مشقت .

آسايشكده

(

s yec - kade

) ا . پ .