فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٤

املاح

خون و جز آن . و درگذرانيدن و سرخ گرديدن شير . و بيرون آمدن شير يا خون از پستان گوسپند از علتى .

امغاص

امغاص

(

amq s

) ج . ع . مغص (

maqas

) .

امغاط

امغاط

(

emmeq t

) م . ع . كشيده شدن و بلند برآمدن روز .

امغال

امغال

(

emq l

) م . ع . خداوند ستور درد شكم رسيده شدن يق امغل القوم امغالا و امغلت المراة بچه از شير باز نكرده آبستن شد آن زن و يا هر سال زائيد و امغلت المراة بولدها شير داد آن زن بچهء خود را با باردارى . و نيز امغال سالى دو بار بار آوردن گوسپند . و يا پياپى آبستن شدن آن . و يا داراى دردى بودن در شكم كه چون آبستن گردد بيندازد يق امغلت الشاة و امغل به يعنى غمازى كرد .

امغر

امغر

(

amqar

) ا . ع . اسب و شتر همرنگ گل سرخ . و مرد سرخ موى و سرخ پوست . و آنكه بر روى او اندكى سرخى بسپيدى آميز باشد .

امغيلان

امغيلان

(

amoqeyl n

) و (

ammoqeyl n

) ا . ع . بلغت اهالى مصر خار .

امفاسيون

امفاسيون

(

omfasiyun

) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - آب غوره .

امق

امق

(

amq

) و (

omq

) ا . ع . كنج چشم .

امق

امق

(

ammaq

) ص . ع . فرس امق اسب بسيار دراز .

امقار

امقار

(

emq r

) م . ع . به سركه پاكيزه كردن ماهى نمك زده را . و تلخ شدن و بد مزه گرديدن شير .

امقاط

امقاط

(

amq t

) ج . ع . مقط (

moqt

) .

امقت

امقت

(

amqat

) ع . ما امقته عندى او دشمن داشته شده است در نزد من و ما امقتنى له من او را دشمن گرفتم و كلمهء امقت را بعضى صيغهء تعجب دانسته و بعضى از باب افعال گفته‌اند .

امقرار

امقرار

(

emqer r

) م . ع . بلند برآمدن رگ .

امقع

امقع

(

amqo '

) ا . ع . هو شراب بامقع او دوام مىورزد در امور چندان كه بنهايت مراد خود رسد .

امقه

امقه

(

amqah

) ص . ع . كسى كه سپيدى چشمش با اندك كبودى باشد . و يا از بىسرمگى چشمش تباه شده باشد . و يا سرمه جاى از چشم سپيد گشته باشد و شراب امقه شراب كبود آبى رنگ .

امقه

امقه

(

amqah

) ا . ع . دور و بعيد . و مرد كه كنج چشم و پلك آن از كمى مژه سرخ باشد . و جاى بىگياه و بىدرخت .

امكاء

امكاء

(

amk '

) ع . ج مكا و مكو (

makv

) .

امكان

امكان

(

emk n

) م . ع . بيضه دادن و زير بال گرفتن ملخ و سوسمار بيضه را . و قادر گردانيدن بر چيزى يق امكنه من الشيى و پاى برجاى كردن و دست دادن و قولهم ما امكنه عند الامير شاذ .

امكان

امكان

(

emk n

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - احتمال و توانائى و قدرت و ممكنيت و بوسير . و باصطلاح فلسفه چيزى كه وجود و عدم آن هر دو ضرورى نباشد آن را امكان گويند مانند انسان و حيوان و نبات و جماد و غيره و امتناع چيزى را گويند كه عدم آن ضرورى باشد مانند شريك بارى و وجوب آنكه وجودش ضرورى بود مانند واجب الوجود جل جلاله و امكان داشتن جايز بودن و محال نبودن و روا بودن و ممكن بودن و احتمال داشتن و توانستن .

امكانى

امكانى

(

emk niy

) ص . ع . منسوب به امكان و ممكن .

امكر

امكر

(

amkar

) ص . ع . بامكرتر و فريبنده‌تر .

امكن

امكن

(

amkan

) ص . ع . با مكانت‌تر و با مرتبه‌تر .

امكنة

امكنة

(

amkenat

) ع . ج مكان .

امكنه

امكنه

(

amkeneh

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جايها و مكانها .

امل

امل (

aml

) و امل (

eml

) و امل

(

amal

) ا . ع . اميد . آمال ج .

امل

امل

(

aml

) م . ع . اميد داشتن چيزى را يق امله املا ( از باب نصر ) .

امل

امل

(

omol

) ج . ع . اميل (

amil

) .

املا

املا

(

eml

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طريقهء نوشتن كلمات و درست نويسى و رسم الخط و صاحب املا آنكه كلمات را درست و صحيح نويسد و بىاملا آنكه غلط نويسد و املا كردن طريقهء نوشتن كلمات را براى كسى بيان كردن .

املاء

املاء

(

eml '

) م . ع . چون مهموز باشد پر كردن . و زكام زده گردانيدن . و سخت كشيدن كمان را و چون واوى بود برخوردارى دادن . و زمان دادن يق املاه الله . و روزگار در او گذاشتن قوله تعالى أُمْلِي لَهُمْ و دراز رسن گذاشتن ستور را يق امليت البعير اى وسعت له فى قيده و نوشتن و املا كردن كتاب را .

املاء

املاء

(

eml an

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - طريقهء املا و طريقهء نوشتن .

املاء

املاء

(

aml '

) ع . ج . ملاء (

mala '

) و احسنوا املاكم اى اخلاقكم .

املاج

املاج

(

eml j

) م . ع . شير دادن .

املاح

املاح

(

aml h

) ع . ج ملح و ج . مليح .

املاح

املاح

(

aml h

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نمكها .

املاح

املاح

(

eml h

) م . ع . به آب شور فرود آمدن . و شور گرديدن آب پس از شيرين بودن و آب شور خورانيدن . و بسيار نمك كردن ديگ را . و شور گردانيدن طعام را .