فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩١
امساك
امروعة زمين فراخ و ارزان .
امره
امره
(
amrah
) ص . ع . شراب امره شراب ناب و خالص . و رجل امره مرد تباه چشم از نكشيدن سرمه .
امرئة
امرئة
(
amre'at
) ع . ج مرى . (
mare'y
) .
امريكا
امريكا
(
emrik
) ا . پ . كه عالم جديد و ينگى دنيا ناميده مىشود . عبارتست از قسمت چهارم از پنج قسمت عالم كه در سال 1492 ميلادى مطابق 898 هجرى بتوسط كريستف كلومب ملاح ايطاليائى مكشوف گرديد و منقسم مىشود به دو شبه جزيرهء بزرگ يكى امريكاى شمالى و ديگرى امريكاى جنوبى و اين دو شبه جزيره بواسطهء تنگهء پاناما بهم اتصال دارند و نوعا اهالى امريكا عبارتند از مهاجرين فرنگ و طايفهء اسكيمو و طوايف بومى سرخ پوست و بومى جنوبى و طوايف پاتاگون و فوژين و طوايف سياه پوستى كه فرنگيها از افريقا به آنجا كوچانيده‌اند و بعضى طوايف ديگر مانند ماياس و تولتك و آزتك و كارائيب و غيره و اين قسمت از عالم را بدان جهت امريكا مىنامند كه آمريك و سپوس نام ( از اهالى فلورانس ايتاليا اول كسى است كه نقشهء جغرافيائى آنجا را مرتسم نمود . بهر جهة آمريكا محدود است از طرف شمال باوقيانوس منجمد شمالى و از طرف مشرق باوقيانوس اطلس و از طرف جنوب باوقيانوس استرالى و از طرف مغرب باوقيانوس كبير و تنگهء بهرنگ و امريكاى شمالى شامل مىشود كانادا جمهورى و ايالت متحده و جمهورى مكزيك و جمهورى گاتمالا و جمهورى سالوادر و جمهورى هند و راس جمهورى نيكاراگوا و جمهورى كوستاريكا جمهورى هائيتى را و امريكاى جنوبى عبارتست از مملكت گيان كه در ما بين انگليس و فرانسه و هولاند و برزيل و و نزولا تقسيم شده است و از جمهورى برزيل و جمهورى شيلى و جمهورى ارژانتين و جمهورى بوليوى و جمهورى پاراگواى و جمهورى اوروگواى و جمهورى پرو و جمهورى كولومبى و جمهورى اكواتور و جمهورى ونزوئلا و جمهورى پاتاگونى و رودهاى عمدهء اين قسمت از عالم عبارتند از رود ماكنسى و رود نلسون و رود سنت لوران و رود ميسيسيپى و رود ميسورى و رود اهيئو و رود ارنوك و رود آمازون و رود ريو و رود پلاتا و رود اوروگواى و رود پارانا . هر يك ازين دو قاره يعنى امريكاى شمالى و جنوبى داراى سلسله كوهستانى مىباشند كه عبارتند از سلسلهء جبال مكزيك و كوهستان سنگلاخ و نيز جبال آلفانيس و جبال برزيل در اين قاره واقع شده‌اند و درياچه‌هاى عمدهء اين مملكت عبارتند از درياچهء اسكلاو و درياچهء دب اكبر و درياچهء وينيپگ و درياچهء اعلا و درياچهء هورن و درياچهء ميشيگان و درياچهء اريه و درياچهء انتاريو و در ما بين اين دو درياچهء آخرى شلاله ( آبشار ) نياگارا واقع شده است .
جزاير عمدهء اين قاره عبارتند از جزاير اوقيانوس منجمد شمالى و جزاير برمود و جزيرهء ترنو و جزاير انتيل و جزاير مالووين و جزيرهء تردوفو . طول امريكاى شمالى 6800 كيلومطر و عرض آن 5200 كيلومطر و طول امريكاى جنوبى 7343 كيلومطر و عرض آن 4861 كيلومطر مىباشد و روىهم‌رفته سطح اين دو قاره 38 ميليون كيلومتر مربع است و جمعيت آنها 140 ميليون نفر و تقريبا چهار مرتبه بزرگتر از اروپا و 73 مرتبه بزرگتر از مملكت فرانسه مىباشد .
امرين
امرين (
amarrayne
) و امرين
(
ammaryna
) ا . ع . لقيت منه الامرين بصيغهء تثنيه و يا لقيت منه الامرين بصيغهء جمع يعنى ديدم از وى سختيها و تلخيها .
امرئى
امرئى
(
emra'eyyi
) ص . ع . منسوب بامرء القيس .
امز
امز
(
ammaz
) ا . ع . سخت و دشوار و صعب .
امزاج
امزاج
(
emz j
) ا . ع . و اديج ساختن انگور را .
امزجة
امزجة
(
amzejat
) ع . ج مزاج .
امزجه
امزجه
(
amzejeh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهادها و سرشت‌ها و طبعها و خويها .
امزهلال
امزهلال
(
emzehl l
) م . ع . واشدن و گشاده گرديدن ابر از هوا يق امزهل السحاب اذا انكشف و گداخته شدن برف - مقلوب از مهلال .
امس
امس (
amsa
) و امس (
amso
) و امس
(
amse
) ا . ع . ديروز و در حالت معرفه نزد بعضى مبنى است و نزد بعضى معرب ولى چون الف و لام بر آن درآيد و يا مضاف شود و يا نكره گردد باتفاق همه معرب است يق مضى الامس المبارك و مضى امسنا و كل غد صائر امسا و رايته امس باالتنوين شاذ است آمس و اموس و اماس ج .
امساء
امساء
(
ems '
) م . ع . چون مهموز باشد تباهى و فتنه انگيختن ميان مردم و چون واوى بود شبانگاه كردن .
امساح
امساح
(
ams h
) ع . ج مسح (
mesh
) .
امساخ
امساخ
(
ems x
) م . ع . منحل شدن آماس .
امساد
امساد
(
ams d
) ع . ج مسد (
masad
) .
امساس
امساس
(
ems s
) م . ع . بسانائيدن يق امسست الجسد ماء .
امساغ
امساغ
(
ems q
) م . ع . يك سو گرديدن .
امساك
امساك
(
ems k
) م . ع . چنگ درزدن يق امسك بالشيى اذا تمسك به . و بند كردن و بازايستادن و خاموش شدن يق امسك عن الكلام .
امساك
امساك
(
ems k
) ا . ع . زفتى يق فيه امساك .