فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٤
امتثال
گماشته از جانب ديگرى . و ص . امين .
امانتى
امانتى
(
am nati
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروى و هر چيز كه بطور وديعه و امانت باشد .
امانى
امانى
(
am ni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرو و رهن و هر ملكى كه بطور امانت به كسى واگذار شده باشد بدون اجاره .
امانى
امانى
(
am ni
) ع . ج امنيه (
omnyat
) قوله تعالى مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلَّا أَمانِيَّ .
امانياك
امانياك
(
am ni k
) ا . پ . - مأخوذ از انگليسى - جسمى بخارى مشكل و فرار و داراى بوئى تند و نافذ و طعمى حاد و سوزان و مركب از دو حجم ازوت و شش حجم هيدرژن و بهر مقدارى محلول در آب ولى ميل تركيبش با آن كم است و امانياك مايع را چون از نوشادر اخذ مىكنند معروف بجوهر نوشادر مىباشد .
اماه !
اماه !
(
om h
) ع . در منادى گويند يا اماه يعنى اى مادر .
اماهة
اماهة
(
em hat
) م . ع . به آب رسيدن چاه كن . و آب خورانيدن ستور و مردم تشنه و كارد را . و گرد آوردن آب در حوض . و آميختن چيزى را و آب بسيار روان كردن ابر .
و منى انداختن گشن در رحم ماده . و زهيدن آب از زمين يق اماهت الارض اى انزت و آب ريختن در دوات و در دارو
امائيم
امائيم
(
am im
) ع . ج اميم .
امبر
امبر
(
ambor
) ا . پ . ابزارى آهنين و داراى دو شاخهء بلند سرپهن كه انگشت و هر چيز افروخته را بدان گيرند .
امبرباريس
امبرباريس
(
ambarb ris
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زرشك .
امبرود
امبرود
(
ambarud
) ا . پ . گلابى .
امپراتريس
امپراتريس
(
emper tis
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - مونث امپراتور يعنى ملكه .
امپراتور
امپراتور
(
emper tur
) ا . پ . - مأخوذ از لاتينى - پادشاه مقتدر و مستقل و صاحب تاج و تخت .
امپريال
امپريال
(
emperi l
) ا . پ . قسمى از پول طلا كه رايج ممالك روسيه است .
امت
امت
(
amt
) ا . ع . جاى بلند . و پشتهاى خرد و نشيب و فراز در چيزى قوله تعالى لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً . و گويند امتلا السقاء فما به امت . ج : آمات و اموت و ضعف و سستى يق سار فلان سيرا لا امت فيه . و طريقهء نيكو . و كجى و عيب كه در دهن يا پارچهء سنگ باشد . و اختلاف مكانى در نرمى و تنگى بعضى و درشتى و صلابت بعضى . و بمعنى شك يق الخمر حرمت لا امت فيها اى لا شك فى حرمتها .
امت
امت
(
amt
) م . ع امته امتا ( از باب ضرب ) اندازه كرد و حرز نمود آن را . و امت الشيى قصد كرد آن چيز را .
امة
امة
(
amat
) ا . ع . كنيزك و اصل آن اموة (
amavat
) و يا اموة (
amvat
) بود . ج :
اموات و اماء و آم و اموان (
amv n
) و اموان (
emv n
) و اموان (
omv n
) . و در نسبت اموى گويند . و نيز نام چهار صحابيه است .
امة
امة
(
emmat
) ا . ع . حالت و راه شريعت .
و دين . و نعمت . و هيئت و شأن . و فراخى عيش . و سنت نبى . و طريقه . و امامت . و اقتداى به امام .
امة
امة
(
ommat
) ا . ع . راه شريعت و دين يق فلان لا امة له اى لا دين له و لا نحلة .
و سنت نبى . و مرد جامع خير . و مقتداى مردم و ا ج . جماعتى كه بسوى ايشان پيغمبرى آمده باشد قوله تعالى كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ و گروه از هر صنف مردم و از هر جنس حيوانات - و در اين معنى اگرچه در لفظ واحد است ولى در معنى جمع . ج : امم . و نيز كسى كه بر راه حق و مخالف ساير اديان است . و هنگام و مدت قوله تعالى و ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ . و ايضا قوله تعالى وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ . و نيز بمعنى قد و قامت يق هم حسان الوجوه طوال الامم . و روز نشاط . و طاعت . و دانشمند . و راه .
و مادر . ج : امات (
omm t
) . و امة الرجل ا ج . قوم مرد . و ا . زن و مرد . و امة الله :
خلق خدا . و امة عيسى ج ا خ : نصارى . و امة محمد صلى اللّه عليه و آله : مسلمانان .
امتى !
امتى !
(
ommati
) ا . ع . در منادى گويند امتى يعنى مادر من .
امتاء
امتاء
(
emt '
) م . ع . بروش زشت رفتن .
و افزون شدن روزى . و تادير رسيدن آن .
امتاح
امتاح
(
emt h
) م . ع . دم به زمين سپوختن ملخ جهت خايه نهادن .
امتار
امتار
(
emmet r
) م . ع . دراز شدن يق امتر الحبل امتارا : دراز گرديد آن ريسمان .
امتاع
امتاع
(
emt '
) م . ع . برخوردارى دادن و يافتن ( لازم و متعدى ) : و باقى داشتن . و بكمال رسيدن يق امتعه الله بكذا اى ابقاه و انشاه الى ان ينتهى شبابه . و بىنياز گرديدن از كسى .
امتان
امتان
(
emt n
) م . ع . بر پشت كسى زدن .
امتان
امتان
(
ommat n
) ج . پ . امت (
ommat
) .
امتتاح
امتتاح
(
emtet h
) م . ع . بركشيدن .
و بردن . و برخوردارى گرفتن . و عيش كردن .
و برآسودن شتر در سير . و بدست باد كردن .
امتتاخ
امتتاخ
(
emtet x
) م . ع . از جاى بركندن .
امتثال
امتثال
(
emtes l
) م . ع . داستان گفتن .
و تصور نمودن . و با خود صورت بستن چيزى را .
و پى روى كردن طريقهء كسى را و تجاوز نكردن از آن . و فرمان‌بردارى كردن . و قصاص گرفتن از كسى يق امتثل منه . و مثل