فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٨

اليون

نحو ليجمعنكم الى يوم القيمة . و موافقت عند نحو :

ام لا سبيل الى الشباب و ذكره * اشهى الى من الرحيق السلسل .

و توكيد و در اين وقت زائده باشد نحو فاجعل افئدة من الناس تهوى اليهم اى تهواهم . و بمعنى على نحو وقفينا الى بنى اسرائيل اى عليهم . و گاه متضمن معنى امر است و در اين صورت يا بمعنى امسك مىباشد نحو اليك عنى اى امسك عنى . و يا بمعنى خذ نحو اليك كذا اى خذه . و اذهب اليك اى اشتغل نفسك .

الى

(

ali

) ص . ع . بسيار سوگند خورنده .

و مرد بزرگ سرين .

الى

(

oli

) م . ع . الا الوا و الوا (

olovvan

) و اليا (

olyan

) . مر . الو و الو (

olovv

) .

الى

(

) ع . ج . اليان (

aly n

) و الياء (

aly '

) .

الى

(

elayya

) ع . يعنى بسوى من .

اليا

(

aly

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - خطمى صحرائى .

اليا

(

ely

) ا خ . ع . بيت المقدس .

اليا

(

aliy

) ا . ع . قسم و سوگند .

الياء

(

aly '

) ص . ع . زن بزرگ سرين .

الياء

(

ely '

) م . ع . درنگ كردن . و پس ماندن .

اليات

(

alay t

) ع . ج الية (

alyat

) .

الياس

(

ely s

) و (

aly s

) ا خ . ع . نام پيغمبرى . گويند پسرزادهء سام بن نوح و عموى حضرت خضر بود .

الياس

(

ely s

) ا خ . پ . نام پادشاه خزر . و نام پيغمبرى .

الياسين

(

ely sin

) ج ا . ع . تابعين الياس .

الياط

(

aly t

) ع . ج ليطة (

litat

) .

اليال

(

ely l

) م . ع . بشب درآمدن .

اليان

(

aly ne

) ع . تثنيهء الية (

alyat

) .

اليان

(

aly n

) و (

alay n

) ص . ع . مرد بزرگ سرين يق رجل اليان و رجال الى (

olyon

) و امراة اليانة و نساء الى (

olyon

) . و اليانات (

aly n ton

) . و الايا و الاء يعنى بزرگ سرين . و كبش اليان و آلى (

liyon

) و آل و الى (

olyon

) . و نعجة اليانة و الياء يعنى دنبه‌ناك .

اليان

(

ely n

) م . ع . نرم گردانيدن .

اليانات

(

aly n t

) ع . ج اليانة (

aly nat

) .

اليانة

(

aly nat

) ص . ع . زن بزرگ سرين ج : اليانات .

اليبب

(

olaybeb

) مصغر البوب (

olbub

) .

الية

(

alyat

) ا . ع . دنب و سرين . و دنبه .

و پيه . و گوشت سرين . و گوشت بن انگشت نر . و موشك ساق . و گرسنگى و پاره‌اى از پيه ج : اليات و الايا . و ا خ نام آبى و الية الحافر ا . دنبالهء سنب ستور .

الية

(

elyat

) ا . ع . جانب . الحديث لا يقام الرجل من مجلسه حتى يقوم من الية نفسه اى من قبل نفسه من غير ان يزعج او يقام .

الية

(

olyat

) ا خ . ع . دو شهر در مغرب .

الية

(

aliyat

) ص . ع . - مونث الى - زن بسيار سوگند خورنده .

اليتان

(

alit ne

) ا . ع . ( بصيغهء تثنيه ) دو پشته در موضع خواب بديار ربيعه .

اليث

(

alyas

) ص . ع . دلير . ج : ليث (

lis

) .

اليد

(

olayyed

) ع . مصغر الندد (

alandad

) .

اليز

(

aliz

) ا . پ . جفته و لگد اسب و استر و ساير ستور .

أ ليس

(

alyas

) ص . ع . دلير . ج : ليس (

lis

) .

أ ليس

(

alyas

) ا . ع . شترى كه هرچه بار كنند بردارد . و مرد پيوسته خانه‌نشين . و مرد زن جلب بىغيرت . و آنكه به روى فسون كنند . و مرد نيك‌خوى . و شير بيشه .

اليط

(

alyat

) ص . ع . هو اليط بقلبى :

او چسبان‌تر است بدل من .

اليغ

(

alyaq

) ص . ع . آنكه سخن نيكو نتواند بيان كند . و يا سخن او بسوى ياى تحتانى بازگردد يعنى كلامش يا ناك باشد . و گول و احمق .

الى غير النهايه

(

el - gayrennah ye

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشه و دائما .

اليف

(

alif

) ا و ص . ع . يار و دوست و هم خو . ج : الائف (

al ef

) .

اليق

(

alyaq

) ص . ع . لايق‌تر و سزاوارتر .

اليل

(

alil

) ا . ع . تفتگى و بىآرامى تب .

و ناله و آواز سنگريزه‌ها . و آواز سنگ . و آواز آب و له الويل و الاليل : مر او را عذاب و ناله و فرياد است .

اليل

اليل (

alil

) م . ع . ال‌الا و الا (

allan

) و اليلا

. مر . ال (

all

) .

اليل

(

alil

) م . ع . الت المراة اليلا و اليلة ( از باب ضرب ) : بىفرزند گرديد آن زن .

اليلة

(

alilat

) ا . ع . ماشيه‌اى كه چراگاه آن دور باشد .

اليم

(

alim

) ص . ع . دردگين . و عذاب اليم عذابى كه درد آن بغايت رسيده باشد - بطريق مبالغه است .

الين

(

alyan

) ص . ع . نرم‌تر .

الين

(

alin

) ا خ . پ . دهى در مرو .

اليناء

(

alin '

) ع . ج لين (

layn

) .

اليوم

(

alyowm

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - امروز .

اليون

(

alyun

) ا خ . ع . پاى تخت قديم