فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧١
الف
و مداومت كردن . و مقيم بودن به جائى . و پيوسته باريدن باران . و ستيهيدن .
العاء
العاء
(
al ' '
) ج ا . ع . استخوانهاى انگشتان .
العاب
العاب
(
el ' b
) م . ع . بر بازى انگيختن يق العب المراة اى جعلها تلعب معه . و آوردن چيزى كه بدان بازى كنند . و لعاب رفتن از دهان و لعاب‌ناك شدن دهان .
العاج
العاج
(
el ' j
) م . ع . آتش افروختن در هيزم .
العاط
العاط
(
al ' t
) ع . ج لعط (
l 't
) .
العاع
العاع
(
el ' '
) م . ع . گياه لعاع رويانيدن زمين .
العاف
العاف
(
el ' f
) م . ع به زبان خون ليسيدن شير و يا شتر . و گرانبار و نرم رفتن . و يا آماده شدن بگرفتن سر كسى و با خشم گرفتن و يا بار بار نگريستن و چشم پوشيدن .
العبان
العبان
(
ol'ob n
) ص . ع . مرد بسيار بازيگر .
العث
العث
(
al'as
) ص . ع . آهسته‌رو و گران سنگ .
العس
العس
(
al'as
) ا خ . ع . نام موضعى .
العس
العس
(
al'as
) ص . ع . مردى كه رنگ لبش بسياهى زند . ج : لعس (
lo's
) . و نبات العس گياهى كه از انبوهى و بسيارى بسياهى زند .
العطش !
العطش !
(
al'atac
) پ . كلمهء فعل - مأخوذ از تازى - يعنى بسيار تشنه‌ام . و العطش زدن و يا العطش گفتن : اظهار تشنگى بسيار كردن .
العوبة
العوبة
(
ol'ubat
) ا . ع . زن بازيگر . و بازيچه يق بينهم العوبة .
العياذ بالله !
العياذ بالله !
(
al'ay zo - bell h
) پ .
كلمهء فعل مأخوذ از تازى يعنى پناه مىبرم به خدا .
الغ
الغ
(
aleq
) ص . پ . حيز و نامرد و محنث .
الغ
الغ
(
oloq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بزرگ - مقابل كوچك - و توانا و قادر .
الغا
الغا
(
elq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باطل و لغو . و الغا كردن ف م : باطل كردن و بىبهره نمودن .
الغاء
الغاء
(
elq '
) م . ع . نااميد و زيان كار گردانيدن . و باطل كردن . و از شمار افگندن .
الغاب
الغاب
(
elq b
) م . ع . سخت مانده كردن .
و پر تباه و هيچ‌كاره بر تير چسبانيدن . و رنج رسانيدن كسى را .
الغاد
الغاد
(
alq d
) ع . ج لغد (
loqd
) .
الغار
الغار
(
alq r
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تاراج و غارت . و سير و رفتار سريع .
الغاز
الغاز
(
alq z
) ع . ج لغز (
loqz
) و (
loqoz
) و (
laqaz
) و (
loqaz
) . و نيز الغاز : راههاى كج و پيچيده و مشتبه كه بر رونده دشوار باشد .
الغاز
الغاز
(
elq z
) م . ع . چيستان گفتن و سخن سربسته آوردن يق الغز كلامه و فيه اى عمى مراده .
الغاط
الغاط
(
alq t
) ع . ج لغط (
laqat
) و (
laqt
) .
الغاط
الغاط
(
elq t
) م . ع بانگ كردن . و خروشيدن . و آواز جوش برآوردن شر بانداختن سنگ تفسان در آن .
الغاف
الغاف
(
elq f
) م . ع . به زبان خون ليسيدن شير و آماده شدن آن بگرفتن سر كسى و شتافتن .
و بد معاملگى كردن . و ستم نمودن . و لقمه فرو خورانيدن . و لغيف دزدان گرديدن .
الغ بيك
الغ بيك
(
oloq - beyk
) ا خ . پ . سيومين پادشاه سلسلهء گوركانى . از 850 تا 853 پادشاهى كرد .
الغده
الغده
(
alaqde
) ص . پ . آلغده و مخلوط و آميخته . و ا . خشم و قهر و خصومت .
الغرض !
الغرض !
(
alqaraz
) پ . كلمه‌اى كه در اختصار كلام استعمال مىشود يعنى مختصرا .
الغز
الغز
(
alqaza
) ا خ . ع . ابن الغز : مردى كه نام او سعد و يا عروة و يا حارث بوده . و در مثل گويند انكح من ابن الغز : و اين مرد در بزرگى نره ضرب المثل است . و كان ايرانكاحا .
الغنجار
الغنجار
(
alqanj r
) و (
alqonj r
) ا .
پ . ميوه‌اى شبيه بزردآلو . و به زبان اهل بلخ انواع آلو همچو زردآلو و سياه‌آلو و سرخ‌آلو .
و نيز خشم و غضبى كه خوبان از روى ناز و كرشمه كنند . و بهتان و تهمت . و رشك و حسد .
الغنجيدن
الغنجيدن
(
alqanjidan
) ف م . پ . حاصل كردن و يافتن .
الغندن
الغندن
(
alqandan
) ف م . پ . حاصل كردن و يافتن . و اندوختن و جمع كردن .
الغوزة
الغوزة
(
olquzat
) ا . ع . چيستان .
الغينان
الغينان
(
elqin n
) م . ع . دراز و درهم بيچيده شدن گياه .
الف
الف
(
alf
) ا . ع . هزار . ج الوف و آلاف .
الف
الف
(
alf
) م . ع . الفه الفا ( از باب ضرب ) داد او را هزار .
الف
الف
(
alf
) و (
elf
) م . ع . الفه الفأ و الفا ( از باب سمع ) : خو گرفت با او . و دوست گرفت او را . و الف المكان : خو گرفت بر آن جاى .
الف
الف
(
alef
) ا . ع . مرد بىزن و دوست و يار و رگى در باز و تا زراع دست و يك از هر چيز . و اول حرف از حروف تهجى .
الف
الف
(
alef
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اول حرف از حروف تهجى . و الف كوفيان هر چيز كج و آلت تناسل و از الف آدم تا ميم مسيح : از زمان آدم تا زمان مسيح .
و الف استوا : خط استوا . و الف اقليم :
اقليم اول از هفت اقليم . و الف باتا : لوح و كرسى و قلم . و الف بر خط زمين كشيدن ف ل : شرمسار شدن . و الف شدن : گوشه‌نشين