فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٠
الظاظ
الزاق
الزاق
(
elz q
) م . ع . چسبانيدن . الحديث :
اذا سجدت فالزق جبهتك بالارض .
الزام
الزام
(
elz m
) م . ع . در گردن كسى كردن . و واجب و لازم گردانيدن .
الزام
الزام
(
elz m
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اثبات و حجت و دليل و برهان . و بطلان ورد كلام . و اتهام و تهمت و افترا . و ملامت و طعنه .
الزامات
الزامات
(
elzam t
) پ ج . الزام .
الزم
الزم
(
alzam
) ص . ع لازم‌تر و واجب‌تر و درباتر و درواه‌تر .
الزن
الزن
(
alzan
) ص . ع . زمان الزن روزگار سخت و آزارندهء مردم و جز آن .
الژرى
الژرى
(
alj ? eri
) ا خ . پ . مملكتى است واقع در شمال افريقا كه به زبان تازى الجزاير گويند و از 1830 ميلادى تاكنون مستعمرهء فرانسه است و از شمال بدرياى روم و از مشرق بتونس و از جنوب بصحراى افريقا و از مغرب بمراكش محدود است و شامل سه ايالت الجزيره و اران و قسطنطين است و 400 ، 553 ، 6 نفر جمعيت و 290 ، 575 كيلو متر مربع مساحت دارد و سكنه آن مركب از 000 ، 850 اروپائيست كه 000 ، 650 آن فرانسوى هستند و عدهء سكنهء بومى آن تقريبا پنج ميليون و نيم است كه از نژاد بربر و عرب و زنگى هستند و ناحيهء بسيار حاصل‌خيزيست كه غلات و ميوه و توتون و چوب پنبه و اغنام بسيار دارد و نيز داراى معادن آهن و نمك و روى بسيار است .
الس
الس
(
als
) ا . ع . اصل بد . و شوريدگى عقل و ديوانگى . و خيانت . و دروغ . و دزدى . و خطاى تدبير . و شك . و تغيير خو ( و الفعل من ضرب ) .
الس
الس
(
als
) م . ع . الس (
olasa
) ( مجهولا ) ( از باب نصر ) شوريده عقل گرديد .
السا
السا
(
als
) ا . پ . تخمى است كه پيش از پختن نان به روى آن پاشند و نانخواه نيز گويند .
الساس
الساس
(
els s
) م . ع . گياه برآوردن زمين . و نو رستن گياه يق الست الارض اذا طلح اول نباتها .
الساع
الساع
(
els '
) م . ع . دشمنى انداختن ميان مردم . و برآغالانيدن .
الساعه
الساعه
(
ass e
) م ف پ . - مأخوذ از تازى - همان دم و همان ساعت . و بدون درنگ و تأمل .
الساق
الساق
(
els q
) م . ع . برچسبانيدن .
السام
السام
(
els m
) م . ع . فهمانيدن . و آموزانيدن . و جستن و طلب كردن . و لازم گردانيدن . و چشانيدن .
السان
السان
(
els n
) م . ع . عاريت دادن شتر كره تا بدان ناقهء خود را دوشد يق السنه فصيلا گوئى زبان شتر كره عاريت داد او را .
و سخن كسى رسانيدن يق السنه قوله اى ابلغه . و نامه رسانيدن . يق السنى فلانا و السن لى فلانا كذا و كذا ( بصيغهء الامر ) اى ابلغ لى .
الست
الست
(
alast
) ا . پ . آلست و كفل و سرين .
الست
الست
(
alast
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روزى كه خداوند عالم جل شأنه در عالم زر خطاب بمردم كرده الست بربكم فرمود .
السن
السن
(
alsan
) ص . ع . زبان‌آور و فصيح ج : لسن (
losn
) .
السن
السن (
alson
) و السنة
(
alsenat
) ع . ج .
لسان (
les n
) .
السنه
السنه
(
alsene
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - زبانها . و در افواه و السنهء مردمان : خبرهايى كه در دهنهاى مردمان است و از زبان آنها شنيده مىشود .
الص
الص
(
aloss
) ص . ع . مردى كه دندانهايش و سردوشهايش بهم نزديك باشد . و الص الاليتين : زنگى را گويند .
الصاص
الصاص
(
als s
) ع . ج لص (
lass
) و (
loss
) و (
less
) .
الصاق
الصاق
(
els q
) م . ع . پى كردن شتر .
و چسبانيدن .
الط
الط
(
alatt
) ص . ع . مرد دندان افتاده . و كرم خورده دندان .
الط
الط
(
alot
) ا . پ . - مأخوذ از رومى - سيسنبر .
الطاط
الطاط
(
elt t
) م . ع . پنهان داشتن و منكر شدن حق كسى را . و به زمين چسبانيدن و باز ماندن غريم از حق . و يارى دادن بر انكار .
و بر انكار داشتن . و سخت با خصومت شدن .
الطاع
الطاع
(
alt '
) ع . ج لطع (
lat '
) .
الطاف
الطاف
(
alt f
) ع . ج لطف (
lotf
) .
الطاف
الطاف
(
alt f
) ج ا . پ . مأخوذ از تازى - انعام و احسان و نيكوكارى . و لطفها و مهربانيها و الطاف خداوندى : توفيق و عصمت و رحمت و رفقى كه بر بندگان مبذول مىفرمايد . و الطاف دوستان : همراهى در كارها و نيكوئى آنها .
الطاف
الطاف
(
elt f
) م . ع . نرمى و نيكوئى كردن يق الطفه بكذا . و نرهء گشن را چون نتواند در كس ناقه كردن . و چسبانيدن چيزى را بر پهلوى خود .
الطجاع
الطجاع
(
eltej '
) م . ع . - مأخوذ از اضطجاع . بر پهلو خفتن و در سجود فراهم آمدن مصلى و چسبانيدن سينهء خود را به زمين .
الطست
الطست
(
altast
) ا . ع . ميعهء هندى .
الطع
الطع
(
alta '
) ص . ع . مرد دندان فروريخته كه بيخش باقى مانده باشد . و آنكه درون لبهاى وى سپيد بود . و كس كم گوشت و لاغر .
ج : لطع (
lot '
) .
الطف
الطف
(
altaf
) ص . ع . لطيف‌تر و باريكتر و ريزه‌تر .
الطوسى
الطوسى
(
al - tusiy
) ا خ . ع . لقب خواجه نصير الدين طوسى . و نيز لقب فردوسى طوسى .
الظاظ
الظاظ
(
elz z
) م . ع . لازم بودن چيزى را