فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٩
الزاس
كسى را و الحمه القتال اذا غشيه فلم يجد مخلصا . و پود كردن جامه را . المثل :
الحم ما اسديت اى تمم ما ابتداء ته .
و با گوشت بسيار شدن مردم . و دانه آكنده شدن خوشه . و گوشت خورانيدن . و سخت كشش گرفتن بجنگ . و قادر گردانيدن كسى را بر دشنام كسى .
الحان
الحان
(
alh n
) ع . ج لحن (
lahn
) .
الحان
الحان
(
alh n
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - آواز و نغمه و سرود .
الحان
الحان
(
elh n
) م . ع . سخن فهمانيدن كسى را .
الحذر !
الحذر !
(
alhazar
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - ملتفت باش و باخبر باش و دورى كن .
الحكم لله !
الحكم لله !
(
alhokmo - lell h
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى فيصل امور با خداى تعالى جل شانه مىباشد .
الحم
الحم
(
alhom
) ع . ج لحم (
lahm
) .
الحمد
الحمد
(
alhamd
) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - سورهء اول قرآن كه سورهء حمد گويند .
و الحمد خواندن ف ل : قرائت كردن اين سورهء مباركه را . و الحمد گفتن تلفظ كردن بكلمهء الحمد للّه .
الحمد لله !
الحمد لله !
(
alhamdo - lell h
) پ .
كلمهء فعل مأخوذ از تازى كه در مقام تشكر استعمال مىشود يعنى شكر مىكنم خدا را .
الحن
الحن
(
alhan
) ص . ع . دانا و آگاه‌تر .
الحديث : لعلكم احدكم الحن بحجته اى افطن بها . و الحن الناس اى احسنهم قرائة و غناء .
الحى
الحى
(
alh
) ص . ع . مرد بزرگ ريش يا دراز ريش .
الخ
الخ
(
elax
) ع . اين كلمه را جهت اختصار بجاى الى آخر مىنويسند يعنى تا آخر .
الخاء
الخاء
(
elx '
) م . ع . مال خود بخشيدن كسى را . و دارو در بينى يا در گلوى كسى ريختن .
الخاص
الخاص
(
elx s
) م . ع . آشكار گرديدن پيه چشم شتر به نگريستن يق الخص البعير الخاصا ( مجهولا ) .
الخص
الخص
(
alxas
) ص . ع . مرد گوشت گرفته بام چشم . و مرد آماسيده اطراف چشم .
الخن
الخن
(
alxan
) ص . ع . رجل الخن :
مرد ختنه ناكرده . ج . لخن (
loxn
) .
الخاء
الخاء
(
elx '
) م . ع . مال خود بخشيدن
الخى
الخى
(
alx
) ص . ع . مرد بسيار بيهوده گوش ژاژخاى . و شتر كه يك زانوى آن از ديگرى بزرگ‌تر باشد .
الد
الد
(
aladd
) ص . ع . شتر دراز گردن .
و مرد سخت خصومت كه به حق ميل نكند . ج :
لد (
lodd
) و لداد (
led d
) .
الداء
الداء
(
eld '
) م . ع . بسيار همزاد گرديدن .
الداد
الداد
(
eld d
) م . ع . دار و بكرانهء دهن كسى ريختن از دارودان .
الداس
الداس
(
ald s
) ع . ج لديس (
ladis
) .
الداس
الداس
(
eld s
) م . ع . گياه رويانيدن زمين يق الدست الارض .
الدام
الدام
(
eld m
) م . ع . هميشگى نمودن تب بر كسى يق الدمت عليه الحمى .
الدانبورگ
الدانبورگ
(
oldanburg
) ا خ . پ .
يكى از ولايات آلمان شمالى كه محاط شده است از ايالت هانور داراى 60424 كيلومتر مربع مساحت و 000 ، 545 سكنه كه زمين‌هاى آن باطلاقيست و چندان حاصل‌خيز نيست و تا 1919 ميلادى اميرنشين بود و از آن پس جمهورى شد .
الدة
الدة
(
eldat
) ا . ع . دختر و ج ولد .
الدة
الدة
(
aleddat
) ع . ج لدود و لديد .
الذ
الذ
(
alazz
) ص . ع . لذيذتر و خوشمزه‌تر .
الذ
الذ
(
allaze
) و (
allaz
) ع . بمعنى الذى .
الذا
الذا (
allaz
) و الذان
(
allaz ne
) و (
allaz nne
) ع . تثنيهء الذى .
الذام
الذام
(
elz m
) م . ع . لازم گردانيدن .
و برآغالانيدن و ترغيب دادن كسى را و تحريص نمودن يق الذم به ( مجهولا ) اى اولع .
الذة
الذة
(
alezzat
) ج ا . ع . آنان كه لذت‌هاى خود را گيرند .
الذون
الذون
(
alazuna
) ع . ج الذى .
الذى
الذى
(
allazi
) و (
allaziyo
) و (
allaziye
) ع . اسم موصول يعنى آنكه و آن مرد كه و آن‌چنان كسى كه و آن‌چنان چيزى كه .
الذيا
الذيا
(
allazayy
) و (
allaziy
) ع .
مصغر الذى .
الذيان
الذيان
(
allazayy ne
) ع . تثنية مصغر .
الذيون
الذيون
(
allaziyuna
) ع . ج مصغر .
الذين
الذين
(
allazina
) ع . ج الذى .
الر
الر
(
alef - l m - r
) ع . از حروف مقطعه در اوائل سور قرآن معناه انا لله الروف . مر . الم .
ا ل ر ، أيت
ا ل ر ، أيت
(
al - raayta
) ع . يعنى هل رايت :
آيا ديدى تو .
الرد
الرد
(
alard
) ا . پ . تور كه جوالى باشد از ريسمان و مانند دام بافته شده و باغبانان و سبزى فروشان از سبزى و چغندر و زردك و امثال آنها پر كرده بهرجا خواهند حمل كنند .
الز
الز
(
alz
) م . ع الزه و به الزا ( از باب ضرب ) لازم شد او را .
الز
الز
(
alaz
) م . ع . الزالزا ( از باب سمع ) بىآرام گرديد .
الزاء
الزاء
(
elz '
) م . ع . پر كردن و سير چرانيدن گوسپندان را .
الزاز
الزاز
(
elz z
) م . ع . چسبانيدن .
الزاس
الزاس
(
alz s
) ا خ . پ . ايالت شرقى فرانسه كه به دو قسمت رن عليا و رن سفلى منقسم مىشود و در 1648 ميلادى جزو فرانسه شد و در 1871 بآلمان تعلق گرفت و دوباره در 1918 بفرانسه ملحق گشت .