فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٤
البته
الاهيون
الاهيون
(
el hiyyun
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - جمعى از حكما و فلاسفه كه در حكمت الهى بحث كرده‌اند مانند سقراط و افلاطون و ارسطو و غير ايشان .
الايا
الايا
(
al y
) ع . ج الية (
alyat
) و (
aliyat
) .
الايچى
الايچى
(
al yci
) ا . پ . هيل .
الائف
الائف (
al ef
) و الايف
(
al yef
) ع . ج اليف .
الئام
الئام
(
al ' m
) ع . مر . الام .
الئام
الئام
(
el ' m
) ع . مر . الام .
الب
الب
(
alb
) ا . ع . پوست بزغاله . و زهر .
و شدت تب . و شدت گرما . و آغاز بنشاط ساقى . و ميلان نفس بسوى هوا و تشنگى .
و تدبير انديشيدن بر شكست دشمن بطورى كه معلوم او نشود . و سخت راندن .
الب
الب
(
alb
) م . ع . آمدن قوم از هر طرف .
و فراهم آمدن و روان شدن شتران . و سخت راندن حمار طريد خود را . و جمع نمودن لشكر . و فراهم آمدن چيزى . و شتابى كردن . و رجوع نمودن . و پى هم باريدن .
آسمان ( و الفعل من نصر ) . و گرد كردن . و راندن شتران را ( و الفعل من نصر و ضرب ) .
الب
الب
(
elb
) ا . ع . مقداريست معين و آن از سر انگشت سبابه تا سر ابهام است . و درختى است مانند درخت ترنج و زهرناك است .
الب
الب
(
elb
) ا خ . پ . رودخانه‌اى در آلمان كه سرچشمهء آن در بوهم از كوه ژآنت (
je nt
) مىباشد و مشروب مىكند دريست ماگدبورگ و هامبورگ را و پس از طى 110 كيلومتر در درياى شمال مىريزد .
الب
الب
(
elb
) و (
alb
) ا . ع . هم عليه الب واحد : آنها به روى مجتمع‌اند بظلم و عداوت و دشمنى - و گاه بدون لفظ واحد آرند و گويند هم عليه الب .
الب
الب
(
alobb
) ع . ج لب (
lobb
) .
البا
البا
(
alb
) ا . پ . بلغت زند و پازند شيراز هر حيوانى كه باشد . و خطمى .
البا
البا
(
olb
) ا . پ . نان خورشى كه قليه‌پوتى و حسرت الملوك نيز گويند و عبارت است از دل و جگر و دنبه و پياز قيمه كشيدهء بريان كرده .
الباء
الباء
(
alb '
) ع . ج لباء (
leb '
) .
الباء
الباء
(
elb '
) م . ع . چون مهموز باشد فله خورانيدن كسى را و حيوانى را . و البات الجدى : فله خورانيدم بزغاله را .
و جوشانيدن فله را . و فله فرود آوردن ماده .
و شير نخستين دادن مادر بچه را . و فله توشه دادن كسى را . و بچه را نزد سر پستان بستن تا شير نخستين خورد يق الباء الفصيل : اذا شده الى رأس الخلف ليرضع اللبأء و بسيار فله شدن قوم . و چون يائى باشد يق البيت بالمكان الباء : اقامت كردم در آن جاى .
الباء
الباء
(
alebb '
) ع . ج . لبيب .
الباب
الباب
(
alb b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خردها و الوالالباب خردمندان و ارباب الباب صاحبان خرد .
الباب
الباب
(
elb b
) م . ع . مقيم شدن و لازم گرفتن جاى را يق الب بالمكان اذا اقام فيه و لزمه - و كلمهء لبيك (
labbayk
) مأخوذ از همين معنى است يعنى انا مقيم على طاعتك .
مر . لبيك - و پيش‌بند پالان بر بستن ستور را .
و آشكار شدن و پيش آمدن چيزى يق الب له الشيى : اى عرض . و مايه بار فراهم آمدن ميان كشت يق الب الزرع اذا دخل فيه الاكل و صار له حب و لب .
الباث
الباث
(
elb s
) م . ع . درنگ فرمودن .
و درنگ كنانيدن .
الباح
الباح
(
elb h
) م . ع . كلان‌سال شدن .
الباد
الباد
(
alb d
) ع . ج لبد (
lebd
) .
الباد
الباد
(
elb d
) م . ع . جاى گرفتن و اقامت نمودن . و برچفسيدن به زمين . و در پى كردن جامه را . و خوىگير ساختن زين را . و خوىگير بر ستور بستن . و در جوال درآوردن مشك .
و سر فرود آوردن وقت در آمدن در خانه . و چيزى را به چيزى چسبانيدن . و پشم برآوردن و آمادهء فربهى شدن شتران يق البدت الابل اذا اخرج الربيع الوانها و او بارها و تهيئت للسمن . و خشك شدن كميز و سرگين بر سرين ستور . و نگاه را بجانب سجده داشتن مصلى در نماز .
الباد
الباد
(
elb d
) ا . پ . پنبه‌زن و حلاج .
الب ارسلان
الب ارسلان
(
olob - arsal n
) ا خ . پ .
دو يمين پادشاه از سلسلهء سلجوقى كه از 455 تا 465 هجرى پادشاهى كرد و در اين سال در كنار جيحون از زخم كارد يوسف كوتوال بمرد .
الباس
الباس
(
alb s
) ا . ع . پوشش .
الباس
الباس
(
elb s
) م . ع . فروپوشانيدن .
الباط
الباط
(
alb t
) ا ج . ع . پوستها .
الباق
الباق
(
olb q
) ا . پ . نوعى از جامه . و پارچه‌اى كه در پس جامه دوزند و در سرما بند هاى آن را بر پيشانى بندند تا گردن را گرم نگاهداشته و حفظ نمايد .
الباك
الباك
(
elb k
) م . ع . خطا كردن در گفتار و فحش گفتن .
البان
البان
(
alb n
) ا خ . ع . كوهى در حجاز .
و موضعى ميان قدس و نابلس . و ج . لبن (
laban
) .
البان
البان
(
alb n
) م . ع . با شير شدن . و بسيار شير شدن قوم . و شير فرود آمدن در پستان ناقه . و آش تلبينة ساختن .
البب
البب
(
albob
) ع . ج لب (
lobb
) .
البب
البب
(
albob
) و (
albab
) ا ج . ع . بنات البب : نام چند رگ در دل كه مهربانى و رقت از آن خيزد .
الب تكين
الب تكين
(
olob - takin
) ا . خ . پ .
سر سلسلهء پادشاهان غزنوى و پدر زن سبكتكين .
البة
البة
(
olbat
) ا . پ . مجمع و جمعيت و انجمن و گرسنگى .
البة
البة
(
alabat
) ا . پ . جوشن چرمى .
البته
البته
(
albatte
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حكما . و هرگز . و ناچار . و بطور تحقيق . و بالضروره . و تماما و همگى . مر . بتة (
battat
) .