فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٢
الاصة
بتازى سهيل گويند .
اگليون
اگليون
(
agalyun
) ا . پ . پارچهء ابريشمى هفت رنگ . و پارچهء ابريشمى گل‌دار دمشقى .
اگنان
اگنان
(
agn n
) ا . پ . غار .
اگنش
اگنش
(
agnec
) ا . پ . افراختگى بنا و عمارت .
اگه
اگه
(
ageh
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سوهان .
ال
ال
(
al
) ع . حرف تعريف .
ال
ال
(
el
) ا خ . پ . شهر و ولايتى .
ال
ال
(
al
) م . ع . ال‌الا (
allan
) و الا (
alan
) و اليلا مر . ال را و الاالوا (
alvan
) و الوا (
olovvan
) و اليا (
oleyyan
) و الا (
alan
) مر . الو (
alv
) و الو (
olovv
) را .
ال
ال
(
el
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - يكى از نامهاى بارى تعالى .
ال
ال
(
ol
) پ . ضمير غايب است و بمعنى او و هو مىباشد .
ال
ال
(
all
) ا . ع . نالهء با دعا و زارى و ج الة (
allat
) .
ال
ال
(
ell
) ا . ع . پيمان و سوگند . و ا خ .
نام موضعى . و همسايه . و خويش . و اصل نيكو . و معدن . و كينه و دشمنى . و ربوبيت .
و ا خ . نام خداى تعالى جل شانه - و هر اسم كه در آخر آن كلمهء ال و يا ايل باشد مانند اسرائيل و جبرائيل و جبرائل و اسرائل و جز آن اسم مضافست بسوى خداى تعالى و بمعنى پيغام خدا . و زنهار . و نالهء مصيبت و فغان نيز مىباشد . يق عجب ربكم من الكم بكسر همزه و بعضى بفتح همزه گفته‌اند .
ال
ال
(
oll
) ا . ع . نخستين . يق ما له ال و نمل . مر . نمل را .
ال
ال
(
all
) م . ع . ال الا ( از باب نصر و ضرب ) : دويد و شتافت . و ال اللون روشن شد رنگ . و الت فرائضه جنبيد فرايض آن در دويدن . و ال فلانا درجست بحربه و دفع نمود فلان را و ال الثوب دوخت جامه را بر دوخت تضريب . و إله عليه برانگيخت او را به روى . و ال المريض و الحزين الا (
allan
) و الا (
alan
) و اليلا ( از باب ضرب ) : ناليد و فغان كرد آن بيمار و حزين از مصيبت . و ال الفرس ستيخ و راست كرد آن اسب گوش را . و ال الصقر استاد آن چرغ از شكار كردن .
الا
الا
(
al
) ا . پ . كلمهء خطاب يعنى اى .
الا
الا
(
al
) ع . حرف استفتاح يعنى بدان آگاه باش و بر پنج وجه است : تنبيه و افادهء تحقيق ما بعد و توبيخ و انكار و استفهام از نقى و تمنى .
الا
الا
(
al
) م . ع . الاالوا (
alvan
) و الوا (
olovvan
) و اليا (
oliyyan
) و الا (
alan
) مر . الو (
alv
) و الو (
olovv
) را .
الا
الا
(
al
) و الاء (
al '
) ا . ع . درختى است تلخ كه در دباغت استعمال كنند .
الا
الا
(
ell
) ع . حرف استثناء قوله تعالى :
فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا . و گاه بمعنى غير آيد : قوله تعالى لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا . و گاه عاطفه مىباشد بمعنى واو .
قوله : لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ و لا يَخافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ إِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْناً بَعْدَ سُوءٍ .
الا
الا
(
all
) ع . حرف تخصيص مختص بجملهء فعليهء خبريه .
الاء
الاء
(
al ' '
) ع . ج . لاى (
la'y
) .
الاء
الاء
(
el '
) م . ع . در سختى و بلا افتادن .
الاء
الاء
(
all '
) ا . ع . دنبه‌فروش .
الابب
الابب
(
al beb
) ع . ج البب (
albob
) و ج . ج . لب (
lobb
) .
الابة
الابة
(
el bat
) م . ع . خداوند شتران تشنه شدن .
الاتة
الاتة
(
el tat
) م . ع . بازداشتن و بر گرداندن كسى را از آهنگ خود . و كم كردن .
يق ما الاته شيئا و كذلك ما الته .
الاثة
الاثة
(
el sat
) م . ع . گياه‌تر در گياه .
خشك رويانيدن زمين . و نگاه داشتن خواستن از كسى جهة مال خود .
الاچق
الاچق (
al ceq
) و الاچيق
(
al ciq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قسمى از خيمه كه از نى مىسازند و آن را از نمد مىپوشانند .
الاچى
الاچى
(
al ci
) ا . پ . هيل و قاقلهء صغار .
الاچيق
الاچيق
(
al ciq
) ا . پ . مر . الاچق .
الاحة
الاحة
(
el hat
) م . ع . درخشانيدن شمشير را . يق الاح بسيفه . و الاح بحقه ربود حق او را . و نيز الاحة آشكارا گرديدن .
و درخشيدن برق بىپراكندگى . و درخشيدن و پيدا شدن سهيل . و ترسيدن و پرهيز كردن .
و هلاك كردن كسى را .
الادة
الادة
(
el dat
) م . ع . ولادة و زادن .
الاذة
الاذة
(
el zat
) م . ع . قرار گرفتن . و احاطه كردن .
الاس
الاس
(
ol s
) ا . ع . ديوانگى .
الاصة
الاصة
(
el sat
) م . ع . چون واوى باشد گردانيدن كسى را بر چيزى كه مىخواهد .
الحديث : هى الكلمة التى الاص عليها النبى صلى الله عليه و آله عمه يعنى ابا طالب . و اليص ( مجهولا ) لرزه زده شد . و چون يائى باشد خمانيدن چيزى