فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٧
اكسيژن
اكرفس
اكرفس
(
akrafs
) ا . پ . مر . كرفس .
اكركره
اكركره
(
akarkare
) ا . پ . ريشه‌اى دوائى كه عاقر قرحا نيز گويند .
اكرم
اكرم
(
akram
) ص . ع . گرامىتر . و منزه‌تر و بزرگتر .
اكرماء
اكرماء
(
akrem '
) ع . ج كريم .
اكروفس
اكروفس
(
akrufas
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - جوز رومى .
اكرومة
اكرومة
(
okrumat
) ا . ع . بزرگى - و جوانمردى و مردى .
اكروهك
اكروهك
(
okruhak
) ا . پ . صمغ خارى است بسيار تلخ كه در مرهم به كار برند .
اكرياء
اكرياء
(
akri '
) ع . ج مكارى .
اكريت
اكريت
(
ekrit
) ا خ . پ . - مأخوذ از تركى - جزيرهء كريت كه اقريطس نيز گويند .
اكزاز
اكزاز
(
ekz z
) م . ع . كزاز زده گردانيدن و اكزه الله : كزاز زده گرداند او را خداى .
اكزام
اكزام
(
ekz m
) م . ع . منقبض گرديدن .
و اكزم عن الطعام : بسيار سير خورد .
اكزم
اكزم
(
akzam
) ص . ع . فرس اكزم :
اسب ستبر و كوتاه لب . و انف اكزم : بينى كوتاه . و فلان اكزم البنان : فلان بخيل است .
اكس
اكس
(
akass
) ص . ع . كوتاه دندان .
اكساء
اكساء
(
aks '
) ع . ج كسء و كسوء و كسى (
cosi
) . و ركب اكساءه : بر گردن افتاد .
اكساء
اكساء
(
eks
) م . ع . پشت دادن و سپس رفتن .
اكساب
اكساب
(
eks b
) م . ع . ورزانيدن .
و ورزيدن .
اكساد
اكساد
(
eks d
) م . ع . كاسد شدن بازار .
و خداوند بازار كاسد شدن .
اكسار
اكسار
(
aks r
) ع . ج كسر (
kasr
) و (
kesr
) . و جفنة اكسار : كاسهء بزرگ بسيار پيوند .
اكساس
اكساس
(
aks s
) ع . ج كس .
اكساف
اكساف
(
aks f
) ع . ج كسف (
kesf
) .
و ج ج كسفة (
kesfat
) .
اكسال
اكسال
(
eks l
) م . ع . گائيدن بىانزال .
يا بيرون انداختن منى را . و خواهش فرزند نكردن . و سست ساختن و در كاهلى افگندن كسى را يق اكسله الامر .
اكسح
اكسح
(
aksah
) ا . ع . شل درمانده ج :
كسحان (
kosh n
) .
اكسح
اكسح
(
aksah
) ص . ع . برجاماندهء از دست و پا . ج : كسحان (
kosh n
) . و ما اكسحه : چه گران است آن .
اكسد
اكسد
(
aksad
) ص . ع . سوق اكسد :
بازار ناروان .
اكسع
اكسع
(
aksa '
) ص . ع . حمام اكسع : كبوترى كه پر زير دم آن سپيد باشد .
اكسوس
اكسوس
(
oksus
) ا خ . پ . باصطلاح جغرافى قديم رود آمو .
اكسولاياتون
اكسولاياتون
(
oksul y tun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى مائى .
اكسوم
اكسوم
(
aksum
) ص . ع . روضة اكسوم : مرغزار تر و نمناك يا انبوه و برهم نشسته گياه .
اكسون
اكسون
(
aksun
) و (
eksun
) ا . پ .
جامهء سياه قيمتى كه بزرگان جهت تفاخر پوشند . و نوعى از ديباى سياه .
اكسى
اكسى
(
aks
) ص . ع . فلان اكسى من فلان : فلان از فلان بيشتر است در لباس پوشيدن و در لباس بخشيدن .
اكسية
اكسية
(
aksiat
) ع . ج كساء .
اكسيد
اكسيد
(
oksid
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا تركيب اكسيژن با يكى از شبه فلزات و يا فلزات كه محصول خنثى باشد و يا با تعامل قليائى .
اكسيداسيون
اكسيداسيون
(
oksid sion
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا عمل اكسيد شدن را گويند يعنى عمل تركيب جسمى با اكسيژن .
اكسير
اكسير
(
eksir
) ا . پ . باصطلاح كيميا جوهر گدازنده و آميزنده و كامل‌كننده كه ماهيت جسم را تغيير دهد يعنى جيوه را نقره و مس را طلا كند و چنين جوهرى وجود خارجى ندارد و فرص محض است . و دواهاى مايع مفيد را نيز اكسير نامند كه باصطلاح دواسازى كنونى الكسير مىنامند .
و بطور مجاز نظر مرشد كامل را نيز اكسير گويند چه قلب ماهيت شخص را مىكند .
اكسيرگر
اكسيرگر
(
eksir - gar
) و اكسيرى
(
eksiri
) ا . پ . كيمياگر .
اكسيژن
اكسيژن
(
oksijen
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى يعنى مولد الحموضة - باصطلاح كيميا يكى از اجسام مفرده‌اى را گويند كه در سال 1774 ميلادى مكشوف شده و عبارت از جسمى است بخارى شكل و بىرنگ و بىبو كه به حالت سادگى در هوا موجود است يعنى هوا مخلوطى است از چند جسم بخارى شكل كه يكى از آنها اكسيژن است و در 100 جزء هوا 2008 جزء اكسيژن موجود مىباشد و حصول تنفس حيوانى بواسطهء اين جسم است و وزن مخصوص آن 1010 مىباشد و يك ظرفى كه گنجايش يك ليتر داشته باشد چون پر از اكسيژن كنند 1043 گرم وزن خواهد داشت . و اين جسم را در حرارت پست باعانت فشار زياد مىتوان مايع