فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣

آزار

لذيذ است و نام درخت ارزن و گاورس .

و ا خ . نام قصه‌اى در نخجوان كه شرابش به خوبى معروف است . و آزاد شدن ف ل . : رها شدن و نجات يافتن و خلاص شدن و مرخص شدن و اجازه يافتن براى خروج . و آزاد كردن ف م . : رها كردن و خلاص نمودن .

و معاف كردن و گناه بخشيدن .

آزاد آوا

آزاد آوا

(

z d - v

) ا . پ . طريقهء گفتن شكر خدا .

آزادبر

آزادبر

(

z d - bar

) ا خ . پ . جلگهء كوچكى واقع در كوهستان ما بين لوراى رى طالقان قزوين .

آزاد بهمن

آزاد بهمن

(

z d - bahman

) ا خ . پ .

عقل اول .

آزاد خلق

آزاد خلق

(

z d - xalq

) ص . پ . بزرگ خلقت .

آزاد خلق

آزاد خلق

(

z d - xolq

) ص . پ . مرد رستگار . و صحيح البدن . و صحيح العقل .

آزاد دارو

آزاد دارو

(

z d - d ru

) ا . چغندر صحرائى كه بيخ آن را . بيخ حليمو گويند .

آزاد درخت

آزاد درخت

(

z d - daraxt

) ا . پ .

درخت آزاد . مر . آزاد گويند بلندى آن به هفتاد ذرع مىرسد و تنه‌اش صاف و راست است . و نيز درخت ديگرى موسوم به زهر زمين كه درخت طاق نيز گويند .

آزادرو

آزادرو

(

z d - raw

) ص . پ . كسى كه حركات وى بآزادى باشد . و بميل خود مسافرت كند .

آزاد سرو

آزاد سرو

(

z d - sarv

) ا . پ . درخت سرو . و ا خ . نام مردى كه فردوسى از آن استعاره كرده است داستان مرگ رستم را .

آزاد طبع

آزاد طبع

(

z d - tab '

) ص . پ . آزاد و كسى كه داراى طبيعت بلند باشد و عالىطبع .

آزادگان

آزادگان

(

z deg n

) پ . ج آزاده و مردمان آزاد و شريف و پاك‌نژاد . و بلند همت و سخى و جوانمرد . و مخصوصا مردمان ايران را آزادگان گويند بر خلاف مردم توران .

آزادگاه جامه

آزادگاه جامه

(

z d - g h - j me

) ا . پ . جايى كه جولاهان جامهء بافته شده را از كارگاه مىبرند .

آزادگى

آزادگى

(

z degi

) ا . پ . نجات و خلاصى و آزادى . و عدم علاقه . و خودسرى .

و اختيار - ضد بندگى - و حلال‌زادگى .

آزادمرد

آزادمرد

(

z d - mard

) ص . پ . بىقيد و بىعلاقه و بىتعلق و رستگار .

آزادمردى

آزادمردى

(

z d - mardi

) ا . پ .

بىقيدى و بىتعلقى و رستگارى .

آزاد ميوه

آزاد ميوه

(

z d - mive

) ا . پ . شيرينى كه از قند و مغز پسته و مغز بادام و نخود بوداده سازند . و نقل نخود و نقل پسته كه برنگهاى مختلف ترتيب دهند .

آزاد نامه

آزاد نامه

(

z d - name

) ا . پ . نوشتهء آزادى كه در آزاد كردن بنده و كنيز و غلام دهند .

آزادوار

آزادوار

(

azad - v r

) ا . پ . نام نوائى از موسيقى . و ا خ . قريه‌اى در اسفراين كه انگورش در نيكوئى معروف است .

آزادوار

آزادوار

(

z d - v r

) م ف . بطور آزادى - مقابل بنده‌وار - و بدون تعلق و علاقه .

آزاده

آزاده

(

z de

) ص . پ . بىريا و صادق .

و رستگار . و درست . و فاضل . و پارسا و پاك‌دامن .

و اصيل . و حلال‌زاده . و پاك‌نژاد و نجيب . و پير .

و مردمان نيك و بزرگوار . و ( باصطلاح عرفان ) نفسى كه از تعلقات بشرى رسته و قيدش بمرتبهء اطلاق پيوسته و قطرهء وجودش عين محيط هستى گشته باشد . و ا . سوسن و سرو . و مرد آزاده مردم جوانمرد و نجيب . و سخى . و پاك‌نژاد .

و نامدار .

آزاده خرام

آزاده خرام

(

z de - xar m

) ص . پ .

خوش خرام .

آزاده‌خو

آزاده‌خو

(

z de - xow

) و

آزاده خوى

آزاده خوى

(

z de - xowy

) ص . عالى طبع و بلند همت و ا خ . نام زن تور .

آزاده‌دار

آزاده‌دار

(

z de - d r

) ص . پ .

خودكام . و لاف‌زن .

آزاده‌دل

آزاده‌دل

(

z de - del

) ص . پ .

فارغ البال . و مرد صالح . و حلال‌زاده . و پاك نژاد .

آزاده‌گاه جامه

آزاده‌گاه جامه

- (

z de - g h j me

) ا . پ . مر . آزادگاه جامه .

آزاده‌وار

آزاده‌وار

(

z de - v r

) ص . پ سزاوار آزادى . و شريف و اصيل . و م ف بطور آزادگى .

آزادى

آزادى

(

z di

) ا . پ . نجات و خلاصى و رهائى و رستگارى و معافى . و شكر و سپاس .

و آزادى كردن ف ل . : شكر و سپاس نمودن .

آزار

آزار

(

z r

) ا . پ . رنج و تعب و اذيت و محنت و زحمت . و اندوه . و درد و مرض و دردمندى و بيمارى . و غم . و آسيب . و زيان و ضرر . و ظلم و ستم . و تصديع . و ابرام و آزار تلخه ا . بيمارى يرقان . و آزار كردن و آزار دادن ف م . : رنجانيدن و تصديع كردن و اذيت رسانيدن . و ملامت نمودن و سرزنش كردن . و دشنام دادن و طعنه زدن .

و ستيزيدن و خصومت كردن . و رنج و محنت دادن و جفا كردن . و تقاضى كردن . و ابرام نمودن و آزار يافتن ف ل . رنج و محنت داشتن .

و در زحمت افتادن . و بيمار و دردمند شدن .

آزار

آزار

(

z r

) ص . پ . طعنه‌زننده و ملامت كننده و مصدع و تصديع‌دهنده . و دشنام‌دهنده .

در اين صورت هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود مانند جان آزار يعنى آنكه روح را اذيت كند . و ظالم و بىرحم و متعدى .

آزار

آزار

(

z r

) ا . پ . آزر كه ماه ششم از سال رومى بود .