فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٥
اكداف
و دستار بستن بر سر . و شتاب رفتن . و دم برداشتن اسب در دويدن و ناقه وقت گشنى .
و اكتار فلان : آماده شد فلان براى دشنام دادن .
اكتياز
اكتياز
(
ekti z
) م . ع . آب گرفتن بكوزه .
اكتياس
اكتياس
(
ekti s
) م . ع . بازداشتن كسى را از حاجتش يق اكتاسه عن حاجته .
اكتيال
اكتيال
(
ekti l
) م . ع . پيمودن . و پيمودن جهت ديگرى يق اكتال الطعام له . و پيمودن براى خود . و اكتلت عليه : گرفتم از آن .
اكتيام
اكتيام
(
ekti m
) م . ع . بر سر انگشتان نشستن
اكتيان
اكتيان
(
ekti n
) م . ع . چون واوى باشد بودن . و هست شدن . و ضامن شدن يق اكتان به اى تكفل به . و چون يائى باشد اندوهگين شدن .
اكتيتاء
اكتيتاء
(
ektit '
) م . ع . پر خشم گرديدن و بىآرام و تفته شدن . و نيك ستودن خود را .
اكثاب
اكثاب
(
eks b
) ع . ج كاثبة .
اكثاب
اكثاب
(
eks b
) م . ع . كثبة خورانيدن كسى را . و نزديك كسى رسيدن يق اكثبه و له و منه . و پهلو دادن شكار و توانائى دادن شكارچى را بر شكار كردن آن يق اكثبك الصيد فارمه : پهلو داد و توانا كرد ترا شكار پس تير بينداز بر وى .
اكثاث
اكثاث
(
eks s
) م . ع . بسيار و انبوه و كوتاه و پيچان ريش گرديدن .
اكثار
اكثار
(
eks r
) م . ع . افزودن و بسيار گردانيدن . و بسيار آوردن سخن و جز آن . و بركردن خرمابن . و بسيار مال شدن .
اكثار
اكثار
(
eks r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و زيادتى . و افراط . و بسيارى .
اكثاف
اكثاف
(
eks f
) م . ع . نزديك كسى شدن .
و توانا گردانيدن كسى را بر خود يق اكثف منك اكثافا .
اكثام
اكثام
(
eks m
) م . ع . قادر گردانيدن شكار شخص را و نزديك وى شدن يق اكثمك الصيد . و اكثم القربة : پر كرد خيك را .
و اكثم فى بيته : پنهان گرديد در خانهء خود .
اكثبة
اكثبة
(
aksebat
) ع . ج كثيب (
kasib
) .
اكثر
اكثر
(
aksar
) ص . ع . بيشتر .
اكثر
اكثر
(
aksar
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بيشتر و فراوان‌تر . و متعددتر . و بسيار . و ا .
عدهء زياد . و اكثر اوقات : بيشتر هنگامها .
اكثريت
اكثريت
(
aksariyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بسيارى و افزونى . و زيادتى در عدد .
و بيشترى و كثرت .
اكثع
اكثع
(
aksa '
) ص . ع . مرد سرخ و يا ستبر لب .
اكثف
اكثف
(
aksaf
) ص . ع . تيره‌تر . و ستبرتر و كثيف‌تر .
اكثم
اكثم
(
aksam
) ص . ع . مرد فراخ شكم و آلوده و سير شكم .
اكثم
اكثم
(
aksam
) ا . ع . زهار فربه و پر گوشت و راه فراخ . و از اعلام است . و يحيى بن اكثم . ا خ . : قاضى القضاة از اصحاب شافعى و معاصر با مأمون - و مأمون را از امر بتحليل متعه و برداشتن اين بدعت از ميان مسلمانان ترسانيده و برگردانيد و مجبورا او را بر امر بحرمت آن و بقاى اين بدعت وادار كرد .
اكثوث
اكثوث
(
aksus
) ا . ع . مر . كثوت .
اكج
اكج
(
akaj
) ا . پ . ميوه‌ايست كوهى كه در طهران زالزالك و در كرمان كل كوهى و بتازى زعرور گويند .
اكحال
اكحال
(
akh l
) ع . ج كحل (
kohl
) .
اكحال
اكحال
(
ekh l
) م . ع . گياه برآوردن گرفتن زمين . و اكحل القحط : سخت گرديد قحط .
اكحال
اكحال
(
ekh l
) ا . ع . سختى قحط .
اكحت
اكحت
(
akhat
) ص . ع . كوتاه بالا .
اكحل
اكحل
(
akhal
) ص . ع . مرد سرمه‌گون چشم .
اكحل
اكحل
(
akhal
) ا . ع . رگ ميانى دست كه رگ هفت اندام و ميزاب البدن نيز گويند .
اكحوان
اكحوان
(
akhav n
) و (
okhov n
) ا . بابونهء گاوچشم .
اكحيلال
اكحيلال
(
ekhil l
) م . ع . اكحالت الارض بالنبات : سبزى گياه را نمودار كرد زمين .
اكد
اكد
(
akd
) م . ع . اكد الحنطة اكدا ( از باب نصر ) : به پا كوفت گندم را و وياست كرد .
اكداء
اكداء
(
ekd '
) م . ع . چون مهموز باشد از روئيدگى بازداشتن گياه . و چون يائى باشد متكون نكردن كان گوهر را يق اكدى المعدن .
و بازگردانيدن شخص را از چيزى . و به زمين درشت و سخت رسيدن حافر يق اكدى الحافر اى بلغ الكدية فلا يمكنه ان يحفر . و كذا حفر فاكدى . و يافتن خواسته و يا مثل آن يق سئله فاكدى اذا وجده مثلها . و زفتى كردن و كم خير شدن و منه قوله تعالى : أَعْطى قَلِيلًا وَ أَكْدى اى قطع القليل . و يا كم گردانيدن دهش را .
اكداد
اكداد
(
akd d
) ص ج . ع . فرقه فرقه يق رأيت القوم اكدادا : ديدم آن قوم را فرقه فرقه . و قوم اكداد : قوم شتابان .
اكداد
اكداد
(
akd d
) م . ع . بند كردن . و باز ايستادن از كارى .
اكدار
اكدار
(
akd r
) ع . ج كدر .
اكداس
اكداس
(
akd s
) ع . ج كدس .
اكداش
اكداش
(
ekd c
) م . ع . بعطاى كسى رسيدن يق اكدشت منه عطاء .
اكداف
اكداف
(
ekd f
) م . ع . اكدفت الدابة :