فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٥

اقط

فراخيدن . و خشك و تنك گرديدن سال .

اقشف

اقشف

(

aqcaf

) ص . ع . عام اقشف : سال سخت تنگ زيان‌كار هر چيز .

اقشون

اقشون

(

aqcun

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى .

اقشه

اقشه

(

aqce

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - اقچه و پول و درم .

اقصاء

اقصاء

(

aqs '

) ع . ج قاصى .

اقصاء

اقصاء

(

eqs '

) م . ع . دور گردانيدن . و بر گزيدن . و ذخيره داشتن شتر قصية را . و نگاهداشتن اطراف لشكر را .

اقصاب

اقصاب

(

aqs b

) ع . ج قصب (

qosb

) .

اقصاب

اقصاب

(

eqs b

) م . ع . نىناك شدن زمين . و اقصب الراعى : خداوند شترانى شد شبان كه آب را كراهت دارند . و يا منع كردن شبان شتران خود را از آب . المثل : رعى فاقصب - اين مثل را دربارهء شبانى گويند كه مرتع وى خوب نداده و شتران را آب نداده .

اقصاد

اقصاد

(

aqs d

) ص . ع . رمح اقصاد :

نيزهء شكسته .

اقصاد

اقصاد

(

eqs d

) م . ع . اقصده السهم : رسيد به آن تير و در همان جاى كشت آن را . و اقصد فلانا : نيزه زد بر فلان و خطا نكرد . و اقصدته الحية : گزيد آن را مار و كشت آن را .

اقصار

اقصار

(

aqs r

) ع . ج قصرة (

qasarat

) .

اقصار

اقصار

(

eqs r

) م . ع . باز ايستادن از كارى . و درآمدن بشبانگاه . و بچهء كوتاه بالا زادن يق ان الطويلة قد تقصر و ان القصيرة قد تطيل . و سال‌خورده گرديدن ميش و گوسفند . و سوده شدن دندان ميش و ماده بز از كلانسالى . و بازداشتن و بيرون كشيدن از چيزى به اختيار . و كوتاه كردن نماز را .

اقصر

اقصر

(

aqsar

) ص . ع . كوتاه‌تر . ج :

اقاصر . و مرد خشك گردن .

اقصر

اقصر

(

aqsar

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - كوتاه‌تر .

اقصاص

اقصاص

(

eqs s

) م . ع . برخاستن نتوانستن شتر از لاغرى . و اقص امير فلانا من فلان : در پى قصاص او شد امير و قريب گردانيد او را بوى و قدرت داد تا زخم كند مانند زخم او و يا باز كشد او را در عوض كشته . و اقص الرجل من نفسه : از خود توانا گرديد آن مرد بقصاص گرفتن از قاتل . و نيز اقصاص : خواهش گشن رفتن ماده را و باردار شدن آن . و پيدا كردن آبستنى گوسپند .

اقصاف

اقصاف

(

eqs f

) م . ع . تنگ و باريك گرديدن در طى .

اقصام

اقصام

(

aqs m

) ع . ج قصم (

qasm

) و (

qesm

) .

اقصعلال

اقصعلال

(

eqse'l l

) م . ع . بنيمهء آسمان رسيدن آفتاب .

اقصف

اقصف

(

aqsaf

) ص . ع . دندان پيشين نيمه شكسته .

اقصم

اقصم

(

aqsam

) ص . ع . آنكه نيمهء دندان وى شكسته باشد يق فلان اقصم بين (

bayyan

) القصم . و آنكه ساق وى شكسته باشد .

اقصوان

اقصوان

(

oqsov n

) و (

aqsov n

) ا خ . ع . موضعى .

اقصى

اقصى

(

aqs

) ص . ع . جمل اقصى : شتر كرانهء گوش بريده . و مكان اقصى : جاى دور . ج : اقاصى (

aq si

) .

و اقصى الغاياث : منتهاى مقاصد و مسجد اقصى ا خ . بيت المقدس .

اقصئلال

اقصئلال

(

eqse'l l

) م . ع . اقصال به : گرفت آن را . و اقصال بالمكان :

اقامت نمود در آنجاى .

اقضاء

اقضاء

(

eqz '

) م . ع . خورانيدن .

اقضاب

اقضاب

(

eqz b

) م . ع . گياه خوردنى رويانيدن زمين . و سبزه‌ناك شدن آن .

اقضاض

اقضاض

(

eqz z

) م . ع . در پست آميختن چيزى خشك از قند و شكر و مانند آن .

و سنگريزه‌ناك شدن جاى . و خاك‌آلود شدن گوشت پاره . و در پى كارهاى باريك و دقيق شدن . و درشت و خاك‌آلود گرديدن و يا گردانيدن خوابگاه يق اقض عليه المضجع و اقضه الله ( لازم و متعدى ) . و گذاشتن چيزى را به خاك سنگريزه آلوده .

اقضام

اقضام

(

eqz m

) م . ع . لرزانيدن .

و جنبانيدن شتر زنخ خود را . و اندك طعام آوردن قوم از شهرى در خشك سال . و قضيم خورانيدن ستور را .

اقضم

اقضم

(

aqzam

) ص . ع . مرد قضم رسيده دندان .

اقضى

اقضى

(

aqz

) ص . ع . قاضىتر و با حكم‌تر و با فرمان‌تر . و اقضى القضاة : قاضى كه از ساير در قضاوت عادلتر و نافذالحكم‌تر باشد .

اقضية

اقضية

(

aqziat

) ع . ج قضاء (

qaz '

) و قضا (

qaz

) .

اقط

اقط

(

aqt

) و (

eqt

) و (

oqt

) و (

aqat

) و (

aqet

) و (

aqot

) و (

eqet

) ا . ع . كشك و پينو و قروت و دوغ منجمد از شير گوسپند و جز آن كه پس از رفع مائيت خشك كرده باشند . ج : اقطان (

oqt n

) .

اقط

اقط

(

aqt

) م . ع . اقط الطعام اقطا ( از باب ضرب ) كشك در طعام كرد .

و اقط فلانا : كشك خورانيد فلان را . و اقط قرنه : بر زمين انداخت حريف خود را . و اقط الشيى : آميخت آن چيز را .

اقط

اقط

(

aqat

) م . ع . اقط الرجل