فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٧

اقاويل

خشخاش است و آن را هبيون (

habyun

) و هپيون (

hapyun

) نيز گويند .

افيونى

افيونى

(

afyuni

) ص . پ . ترياكى منسوب بافيون . و افيونى چيزى شدن ف ل . :

عادت كردن بر چيزى كه قادر به ترك آن نباشند .

اقاء

اقاء

(

eq '

) ا . ع . وقاء . و آنچه بدان چيزى را نگاهدارند .

اقاءة

اقاءة

(

eq at

) ع . بقئى آوردن .

اقاتة

اقاتة

(

eq tat

) م . ع . قوت دادن . و اقتت لنارك قيتة اى اطمعها . و نيز اقاتة :

توانستن يق اقاتة و اقات عليه .

اقاحة

اقاحة

(

eq hat

) م . ع . آهنگ منع نمودن بعد خواستن . و چرك و زرداب فراهم آمدن در ريش .

اقاحى

اقاحى

(

aq hi

) و (

eq hiy

) ع . ج اقحوان (

oqhov n

) . و اقاحى الدهر :

اوايل كار .

اقادة

اقادة

(

eq dat

) م . ع . بكشيدن دادن ستور را به كسى يق اقاده خيلا اى اعطاه ليقودها . و كشنده را باز كشتن . و كشتن فرمودن كشنده را يق اقاده السلطان من اخيه اى امره ان يقتل قاتل اخيه . و فراخ شدن باران يق اقاد الغيث . و اقاد فلان :

پيش آمد فلان .

اقاديح

اقاديح

(

aq dih

) ع . ج قدح .

اقارب

اقارب

(

aq reb

) ع . ج اقرب و اقارب الناس و اقربوهم : خويشان و برادران . و تبار نزديكتر بنسب از جانب پدران يق هم اقاربك و اقربوك اى عشيرتك الادنون .

اقارب

اقارب

(

aq reb

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشان و نزديكان در نسب خواه از طرف پدر باشند و يا مادر .

اقارع

اقارع

(

aq re '

) ج ا . ع . مردمان سخت و درشت و قوى .

اقارون

اقارون

(

aq run

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ريشه‌ايست معطر و محرك . به فارسى اگر (

eger

) و بتازى و ج . گويند .

اقازل

اقازل

(

aq zel

) ع . ج اقزل (

aqzal

) .

اقاسم

اقاسم

(

aq sem

) ع . ج اقسومة (

oqsumat

) .

اقاسيم

اقاسيم

(

aq sim

) ع . ج اقسماء (

aqsem '

) و ج ج اقسام . و ج ج ج قسم (

qesm

) .

اقاصر

اقاصر

(

aq ser

) ع . ج اقصر (

aqsar

) .

اقاصى

اقاصى

(

aq si

) ع . ج اقصى (

aqs

) .

اقاصى

اقاصى

(

aq si

) ج . ا . پ . - مأخوذ از تازى - آخر و منتها اليه . و جاى دور .

اقاضة

اقاضة

(

eq zat

) م . ع . شكافتن چيزى را .

اقاط

اقاط

(

eq t

) ع . ج و قط (

vaqt

) .

اقاطع

اقاطع

(

aq te '

) ع . ج اقطع (

aqta '

) .

اقاطع

اقاطع

(

aq te '

) م . ع . و اقاطيع (

aq ti '

) ج . قطيع (

qati '

) .

اقاقيا

اقاقيا

(

aq qi

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - دو قسم عصير منجمد را به اين اسم مىنامند يكى اقاقياى صادق كه اقاقياى مصرى نيز گويند و عبارتست از عصارهء غلافهاى سبز ميوهء مغيلان و به شكل قطعاتى است - كه تقريبا از 25 تا سى مثقال وزن هر يك از آنها مىباشد و سياه رنگ و طعمشان عفص است . و ديگرى اقياى كاذب كه از عصير بعضى ميوه‌ها مانند آلوچه و برخى ديگر ميوه‌هاى طايفهء روزاسه درست مىنمايند و رنگ اين قسم سرخ قهوه‌اى رنگ و مزهء آن مانند مزهء آلوى نارس است و در فرنگ بخصوص در آلمان اين قسم اقاقيا را مىسازند . و اكنون در طهران يك نوع درختى كه داراى گلهاى خوشهء سفيدى است و از همان طايفهء مغيلان است باسم درخت اقاقيا موسوم مىنمايند .

اقالة

اقالة

(

eq lat

) م . ع . چون واوى باشد بر بستن بر كسى سخنى را كه نگفته باشد يق اقاله اقالة : و چون يائى بود در نيمروز آب خورانيدن شتران را يق اقلت الابل اقالة و نيز اقاله . بر انداختن بيع . و گذاشتن گناه و رد كردن لغزش را يق اقال الله عثرتك .

اقاله

اقاله

(

eq le

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بطلان و فسخ بيع و شرا . و اقاله خواستن ف م . از بايع و مشترى بر انداختن بيع را خواستن . و اقاله كردن : برانداختن و رد كردن بيع و فسخ نمودن آن .

اقاليم

اقاليم

(

aq lim

) ع . ج اقليم (

eqlim

) .

اقاليم

اقاليم

(

aq lim

) ا ج . پ . - مأخوذ از تازى - اقاليم سعبه . هفت اقليم را گويند كه هر يك منسوب بيكى از هفت سياره باشد .

اقامة

اقامة

(

eq mat

) م . ع . آرام گرفتن در جائى . و دوام ورزيدن . و پيوسته بر پاى داشتن چيزى را . و قوله تعالى يُقِيمُونَ الصَّلاةَ اى يواظبون عليها . و اقام فلانا برخيزانيد فلان را - ضد اجلسه - و اقام درء فلان : راست كرد كجى فلان را .

اقامت

اقامت

(

eq mat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سكون و آرامش و توقف و درنگى . و سكونت و جاىباش و مسكن و منزل و برداشتگى و بپاكردگى و افراختگى . و اقامهء حدود كردن ف م . : حدود را برپا داشتن . و اقامهء نماز :

تكبيرى كه براى برپا كردن نمازى گويند . و محل اقامت : جاىباش و محل سكونت و منزل . و مدت اقامت : توقف و درنگى .

و اقامت كردن ف ل . : درنگ كردن و متوقف شدن . و آرام گرفتن و بجاى ماندن و اقامهء شهود كردن : شاهد آوردن . و اقامهء خيام كردن : چادر را برپا كردن .

اقانيم

اقانيم

(

aq nim

) ع . ج اقنوم (

oqnum

)

اقاوز

اقاوز

(

aq vez

) ع . ج قوز .

اقاوم

اقاوم

(

aq vem

) ع . ج اقوام .

و ج ج قوم .

اقاويز

اقاويز

(

aq viz

) ع . ج قوز .

اقاويل

اقاويل

(

aq vil

) ع . ج اقوال