فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١
افطار
روى سبزه و لاله و گل نشيند .
افشنگ
افشنگ
(
afcang
) ا . پ . افشك و شبنم .
افشنه
افشنه
(
afcane
) ا خ . پ . دهى از بخارا كه مولد شيخ الرئيس مىباشد .
افشو !
افشو !
(
afcu
) به لغت زند و پازند كلمهء امر يعنى بيا .
افشون
افشون
(
afcun
) ا . پ . افزارى مانند پنجهء دست و داراى دستهء بلند كه دهقانان بدان غلهء كوفته را باد دهند تا دان و كاه از هم جدا گردد .
افشه
افشه
(
afce
) ا . پ . بلغور .
افشين
افشين
(
afcin
) ا خ . پ . نام مردى كريم و جواد مانند حاتم تازى . وا . به لغت مردم كرمان افشون را گويند كه بدان غلهء كوبيده باد دهند .
افصاء
افصاء
(
efs '
) م . ع . رهائى يافتن و خلاص شدن . و افصى عنا الحر : رفت از ما گرما . و افصى عنا الشتاء : زمستان از ما رفت . و افصى عنا البرد گفته نمىشود . و افصى المطر : باز ايستاد باران . و افصى الصايد : درآويخته شد شكار در دام صياد .
افصاح
افصاح
(
efs h
) م . ع . برآمدن مرد از چيزى . و بفصاحت سخن گفتن . و بىكفك گرديدن شير . و يا منقطع شدن فلهء آن . و شير خالص‌دار گشتن گوسپند . و پاك و صاف شدن كميز . و در عيد فصح حاضر آمدن نصارى .
و روشن گرديدن بامداد . و نيكو بيان كردن مرد سخن را . و پيدا و آشكار شدن چيزى .
افصاد
افصاد
(
efs d
) م . ع . تركيدن برآمدن جاى برگ درخت يق افصد الشجر اذا انشقت عيون ورقه .
افصاص
افصاص
(
efs s
) م . ع . چيزى از حق كسى جدا كردن و بيرون گرفتن يق افصصت اليه شيئا من حقه .
افصام
افصام
(
efs m
) م . ع . باز ايستادن باران . و قطع شدن تب .
افصح
افصح
(
afsah
) ص . ع . فصيح‌تر در بيان و سخن‌آرائى .
افصع
افصع
(
afsa '
) ص . ع . غلام افصع :
كودك سر نره بيرون آمده از غلاف .
افصم
افصم
(
afsam
) م . ع . خلخال شكسته .
افضاء
افضاء
(
efz '
) م . ع . چون مهموز باشد كسى را طعام خورانيدن . و چون واوى بود يق افضى المرأة : هر دو راه زن را كه پيش و پس باشد يكى گردانيد . و افضى الى المرأة : جماع كرد با آن زن و خلوت نمود .
و افضى الى الارض : بسود زمين را بهر دو كف دست خود در سجده . و نيز افضاء :
بسوى فضا درآمدن . و راز با كسى در ميان نهادن .
افضاح
افضاح
(
efz h
) م . ع . ظاهر و نمايان شدن صبح يق افضح الصبح . و سرخى گرفتن غورهء خرما يا زرد شدن آن يق افضح البسر .
افضاخ
افضاخ
(
efz x
) م . ع . بوقت فشاردن رسيدن عنقود كه خوشهء انگور و جز آن باشد يقال افضخ العنقود .
افضال
افضال
(
efz l
) م . ع . باقى گذاشتن كسى چيزى را . و افزون آمدن . و افزونى نمودن . و افزون آمدن در حسب . و نيكوئى كردن . و افزون آوردن از چيزى .
افضال
افضال
(
efz l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى در حسب .
افضح
افضح
(
afzah
) ص . ع . سپيد نه بغايت .
افضح
افضح
(
afzah
) ا . ع . شير بيشه . و شتر افضح رنگ .
افضل
افضل
(
afzal
) ص . ع . فاضل‌تر در حسب و در علم و جز آن . ج : افاضل (
af zel
) - اين كلمه ما دام كه نكره باشد واحد و جمع و مذكر و مونث در وى يكسان است . يق مررت برجل افضل منك و برجال افضل منك و بأمرة افضل منك .
بر خلاف هرگاه الف و لام بران داخل شود و يا اضافه گردد يق مررت بالرجل الافضل و بالرجلين الافضلين و بالرجال الا فضلين و بالمرأة الفضلى . و كذلك مررت بافضلهم و افضليهم (
afzalayhem
) و افضليهم (
afzalihem
) .
افضل
افضل
(
afzal
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - فاضل‌تر و بافضل‌تر . و افزون‌تر در علم و حسب . و افضل الاشكال :
شكل گرد و گاه بطور مطلق افضل گويند . و افضل الدين ا خ . خاقانى شيروانى . و افضل المرسلين : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
افضل‌تر
افضل‌تر
(
afzal - tar
) ص . پ . فاضل تر و بافضل‌تر . و افزون‌تر در علم و حسب .
افضليت
افضليت
(
afzaliyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تفوق و رجحان و افزونى و اولويت .
افط
افط
(
afatt
) ص . ع . پهن بينى .
افطأ
افطأ
(
afta '
) ص . ع . مرد برآمده سينه و درآمده پشت . ج : فطء (
fot '
) . و مرد پهن بينى .
افطاء
افطاء
(
eft '
) م . ع . طعام خورانيدن .
و بسيار جماع كردن . و دشوار خوى گرديدن پس از نيكوئى . و فراخ حال شدن .
افطار
افطار
(
eft r
) م . ع . خوب ناپيراستن پوست را . و روزه گشادن . و روزه گشايانيدن كسى را . و رسيدن وقت روزه گشادن . و افطر الصائم اى حان له ان يفطر . و درآمدن در آن‌وقت .
افطار
افطار
(
eft r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طعامى كه در هنگام گشادن روزه خورند