فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٩
افستنين
افژيدن
افژيدن
(
afj ? idan
) ف م . پ . مر . افژودن .
افسا
افسا
(
afs
) ا . پ . چشم‌بند . و افسونگر و ساحر و سحركننده .
افساج
افساج
(
efs j
) م . ع . گذاشتن كسى را و كرانه گزيدن از آن يق افسج عنى .
افساح
افساح
(
efs h
) م . ع . فراخ شدن جاى .
افساد
افساد
(
efs d
) م . ع . تباه كردن .
افساد
افساد
(
efs d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اغتشاش و تباهى . و خرابى . و زيان و خسارت و ضرر .
افسار
افسار
(
afs r
) ا . پ . چيزى كه از چرم و جز آن سازند و بر سر اسب و ساير ستور زنند و جماخ و رسنى به آن بند كرده باخيه ببندند و اين رسن را دنباله افسار گويند . و نيز افسار : افسا و ساحر و چشم‌بند و افسونگر .
افساردن
افساردن
(
afs rdan
) ف م . پ . افشاردن .
و پالودن . و ف ل . : سخن گفتن بىمعنى و بطور زشتى و بىادبى .
افسال
افسال
(
efs l
) م . ع . هيچ‌كاره ساختن رخت را . و بچهء خرما بن را از مادر جدا كرده به جائى ديگر نشاندن . و ناسره و ناروا گردانيدن درهم را
افسان
افسان
(
afs n
) ا . پ . سنگى كه بدان كارد و شمشير و جز آن تيز كنند .
و قصه و افسانه و سرگذشت . و افسونگر و جادوگر و ساحر .
افسانانيدن
افسانانيدن
(
afs n nidan
) ف م . پ :
افسانه آوردن . و سبب افسانه آوردن شدن .
افسانوس
افسانوس
(
efs nus
) ا . پ . مأخوذ از يونانى - اقيانوس .
افسانه
افسانه
(
afs ne
) ا . پ . افسون و سحر و جادو . و سخن ناراست و دروغ .
و قصه و داستان و حكايت و تمثيل و نقل و سرگذشت .
و چيز مشهور و شهرت يافته . و افسانه گفتن ف ل . : سرگذشتى كه از روى حقيقت نباشد گفتن .
افسانه‌پرداز
افسانه‌پرداز
(
afs ne - pard z
) ص . پ . كسى كه سرگذشتها و قصه‌ها را مرتب و منظم مىسازد .
افسانه‌ساز
افسانه‌ساز (
afs ne - s z
) و افسانه سگال (
afs ne - seg l
) و افسانه‌سنج
(
afs ne - sanj
) ص . پ . آنكه قصه مىگويد و سرگذشت مىگويد .
افسانه‌گو
افسانه‌گو
(
afs ne - gow
) ص . پ .
قصه‌خوان و نقل‌گو .
افسانه‌گوئى
افسانه‌گوئى
(
afs ne - gow'i
) ا . پ .
نقل‌گوئى و قصه‌گوئى .
افسانيدن
افسانيدن
(
afs nidan
) ف ل . پ .
افسانه گفتن . و باليدن . و ف م . دراز كردن . و راست كردن . و رام گردانيدن . و مطيع كردن . و سودن . و زدودن .
افساى
افساى
(
afs y
) ا . پ . ساحر و جادوگر و افسونگر .
افسايانيدن
افسايانيدن
(
afs y nidan
) ف م . پ .
رام كنانيدن . و افسون گردانيدن . و سبب رام كردن شدن .
افساييدن
افساييدن
(
afs yidan
) ف م . پ . رام كردن . و افسون كردن . و غلبه كردن خصوصا در سحر و جادو .
افسأ
افسأ
(
afsa '
) ص . ع . مرد برآمده سينه و درآمده پشت . و مرد سينه و ناف بيرون آمده .
و يا كسى كه سرينش در وقت رفتار گوئى درد دارد . و كسى كه چون نشيند بىكوشش تمام برخاستن نتواند . و كسى كه استخوان پشتش در برسوى ران آمده باشد .
افسح
افسح
(
afsah
) ص . ع . فراخ‌تر و گشاده‌تر .
افسد
افسد
(
afsad
) ص . ع . تباه‌تر و فاسدتر و ضايع‌تر .
افسر
افسر
(
afsar
) ا . پ . تاج و كلاه پادشاهان .
و لگام و افسار و زمام . و افسر سر : تاج سر . و افسر سگزى ا خ : نام نوائى از موسيقى و يا نام سازى منسوب به سگز كوه سيستان .
افسر دير اعظم : آفتاب . و افسر شدن ف ل . : تاجدار شدن .
افسرآرا
افسرآرا
(
afsar - r
) ص . پ . رونق دهندهء تاج - و از القاب شاهزادگان است .
افسرانيدن
افسرانيدن
(
afsor nidan
) ف م . پ . فسرده كردن فرمودن و منجمد كردن كنانيدن . و سبب شدن سستى و ناتوانى و حماقت و يا ماليخوليا را .
افسردگى
افسردگى
(
afsordegi
) ا . پ . فتور و سستى . و افتادگى بواسطهء اندوه و غصه . و انجماد . و افسردگى آب : انجماد آب و يخ بستن آن .
افسردن
افسردن
(
afsordan
) ف ل . پ . سرد شدن . و يخ بستن . و متحثر گرديدن . و از چيزى دل كسى سرد شدن . و ناتوان و ضعيف گشتن . و پژمرده شدن .
افسرده
افسرده
(
afsorde
) ص . پ . منجمد و متحثر . و دل سرد شده . و پژمرده . و اندوهگين گشته .
افسرده پستان
افسرده پستان
(
afsorde - pest n
) ص . پ . زن نازا و عقيم . و زنى كه بچه افگنده باشد .
افسرده‌خاطر
افسرده‌خاطر
(
afsorde - x ter
) ص .
پ . مهموم و مغموم و پژمرده .
افسرده دل
افسرده دل (
afsorde - del
) و افسرده روان
(
afsorde - rav n
) ص . پ . دلتنگ و دلسرد شده . و ناتوان .
افسرگر
افسرگر
(
afsar - gar
) ص . پ . مكلل و تاجدار . و ا . مرغ بهشتى .
افسق
افسق
(
afsaq
) ص . ع . فاسق‌تر .
افسل
افسل
(
afsol
) ع . ج فسل (
fasl
) .
افستنين
افستنين
(
afsantin
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زريره . و داراى سه قسم و هر سه قسم را در طب مانند محركات و ادويهء ضد كرم استعمال مىكنند .