فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٤

افراخت‌پاى

افحج

افحج

(

afhaj

) ص . ع . آنكه در رفتار پش پاها را نزديك گذارد و پاشنها را دور ج : فحج (

fohj

) .

افحل

افحل

(

afhol

) ع . ج فخل (

fahl

) .

افحوص

افحوص

(

ofhus

) ا . ع . خانهء سنگ خوار . ج : افاحيص (

af his

) .

افخ

افخ

(

afx

) م . ع . افخه افخا ( از باب ضرب ) زد بر يافوخ آن .

افخاذ

افخاذ

(

afx z

) ع . ج فخذ (

faxz

) .

و (

fexz

) و (

faxez

) .

افخار

افخار

(

efx r

) م . ع . افزون داشتن يكى را بر ديگرى در فخر يق افخره عليه .

و فرزند نيكو آوردن يق افخرت المراة اذا ولدت ولدا فاخرأ .

افخام

افخام

(

efx m

) م . ع . بزرگ داشتن .

افخر

افخر

(

afxar

) ص . ع . فاخرتر و گرانمايه‌تر .

افخم

افخم

(

afxam

) ص . ع . بزرگ‌قدرتر و گرانمايه‌تر .

افد

افد

(

afad

) م . ع . مدت . و غايت . و اجل . و ميوهء ديررس .

افد

افد

(

afad

) م . ع . شتابى كردن و درنگ نمودن - از اضداد است - و نزديك گشتن - و الفعل من سمع .

افد

افد

(

afed

) ص . ع . كسى كه شتاب كند .

و يا درنگ نمايد . و يا نزديك گردد .

افد

افد

(

afed

) ا . پ . شگفت و عجب . و ستايش .

و ستايش‌كننده . و هر چيز شگفت و عجيب .

افداء

افداء

(

efd '

) م . ع . رقصانيدن پسر خود را . و انبار ساختن براى خرما . و فروختن خرما را . و بزرگ جسم گرديدن .

و پذيرفتن سربهاى بندى را يق افداه الاسير اذا قبل منه فديته .

افداح

افداح

(

efd h

) م . ع . گران و دشوار يافتن كار را .

افدار

افدار

(

efd r

) م . ع . سست گرديدن و باز ايستادن گشن از گشنى .

افداس

افداس

(

efd s

) م . ع . تننده افتادن درآوند و خنور .

افدام

افدام

(

efd m

) م . ع . جامه را رنگ سرخ سير كردن .

افدان

افدان

(

afd n

) ع . ج فدن (

fadan

) .

افدة

افدة

(

afadat

) ا . ع . درنگى و تأخير .

افدر

افدر

(

afdar

) ا . پ . عمو و برادر و پدر . و برادرزاده . و خواهرزاده .

افدره

افدره

(

afdare

) ا . پ . برادرزاده .

و خواهرزاده .

افدستا

افدستا

(

afdest

) ا . پ . مر . افتدستا .

افدع

افدع

(

afda '

) ص . ع . مرد كف دست و پاى درون رويه رفته . و كف پاى باريك شكم كه به زمين نرسد . و جمل افدع :

شتر سپل بر آمده كج ما بين ران و قدم .

افديدن

افديدن

(

afdidan

) ف م . پ . شگفتى كردن و تعجب نمودن .

افذ

افذ

(

afazz

) ا . ع . تير قمار بىپر .

افذاذ

افذاذ

(

afz z

) ع . ج فذ (

fazz

) .

افر !

افر !

(

afr

) پ . كلمهء تحسين يعنى مرحبا و آفرين .

افر

افر

(

afr

) م . ع . افر افرا و افورا (

ofuran

) از باب ضرب : سخت دويد . و سبكى و چالاكى نمود در خدمت .

و افر الحر : سخت شد گرما . و افرت القدر : سخت جوشيد ديگ .

افر

افر

(

afr

) و (

afar

) م . ع . افر البعير افرا از باب ضرب و افر افرا از باب سمع : نشاط كرد شتر و فربه شد پس از لاغرى و مشقت .

افر

افر

(

afar

) ا خ . پ . نام جائى در ايران .

افر

افر

(

aforr

) ا خ . ع . شهرى است در عراق .

افرا !

افرا !

(

afr

) پ . كلمهء تحسين يعنى آفرين و مرحبا .

افراء

افراء

(

afr '

) ع . ج فرء (

fara '

) .

افراء

افراء

(

efr '

) م . ع . اصلاح چيزى كردن . يا اصلاح كردن فرمودن كسى را . و شكافتن چيزى را . و نكوهيدن . و بريدن يق افريت الاوداج . و كفانيدن گرگ شكم گوسپند را . و بريدن پوست را .

افراث

افراث

(

efr s

) م . ع . جگر و شكنبه شكافتن و انداختن آنچه در آن باشد . و سخن چينى نمودن و در بلا انداختن . يا پيش آوردن كسى را تا هدف ملامت مردم گردد .

افراج

افراج

(

efr j

) م . ع . گذاشتن و يك سو شدن . و افرجوا عن الطريق و القتيل اى انكشفوا . و افرجوا عن المكان اى تركوه .

افراح

افراح

(

afr h

) ع . ج فرح (

farah

) .

افراح

افراح

(

efr h

) م . ع . شاد كردن و گران ساختن وام كسى را .

افراخ

افراخ

(

afr x

) ع . ج فرخ (

farx

) .

افراخ

افراخ

(

efr x

) م . ع . افرخ الطائر : داراى چوزه گرديد آن مرغ .

و افرخت البيضة : شكافته شد آن تخم و بر آمد چوزه . و نيز افراخ : بيرون گرديدن ترس و بيم از دل . يق قلت هذا ليفرخ روعك ( بصيغة الامر ) اى ليخرج فزعك عن قلبك . و افرخ روعك ( بصيغة الامر ) اى سكن جاشك .

و نيز افراخ : آشكار گرديدن كار . و پيدا كردن راز نهانى را يق افرخ القوم بيضهم اى ابدوا سرهم .

افراخت‌پاى

افراخت‌پاى

(

afr xt - p y

) ص .

پ . فرارى و گريزنده . و فقير و مفلس و بىنوا .