فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٩
افاضة
و چرك گوش . و هر چيز حقير مانند خارو خاشاك و ريزهء چوب و نى كه از زمين بردارند .
يق افا له و تفا اى قذرا له . - و گفته‌اند اف چرك گوش و تف چرك ناخن است يا اف قلت و تف از اتباع است .
اف !
اف !
(
off
) ع . كلمهء كراهت و در آن چهل لغت آمده : اف (
offo
) و (
offa
) و (
offe
) و (
offon
) و (
offen
) و افا (
offan
) . و اف (
off
) و اف (
of
) و افى (
ofiy
) - بدون اماله - و (
ofiy
) - بامالهء محض - و (
ofiy
) - بامالهء بين بين - الف در سه لغت براى تأنيث است - و افى (
ofiy
) و افوه (
offuh
) و افه (
offoh
) و (
offah
) و (
offeh
) . و اف (
efo
) و (
efa
) و (
efe
) و اف (
efon
) و افا (
efan
) و اف (
efen
) . و اف (
effon
) و افا (
effan
) و اف (
effen
) .
و اف (
effo
) و افى (
effi
) و (
effi
) باماله . و (
efiy
) و اف (
aff
) و (
affe
) و آف (
ffe
) و اف (
afen
) و آف (
fen
) .
اف
اف
(
eff
) ا . ع . هنگام و وقت يق كان ذلك على افه : وقت و هنگامش بود .
افا
افا
(
af
) ع ج افاة (
af t
) .
افآء
افآء
(
ef ' '
) م . ع . در زمين تابان و لغزان درآمدن . و شكافتن سر كسى را به زخم شمشير .
افاءة
افاءة
(
ef at
) م . ع . بازگشتن . و بازگردانيدن . و غنيمت دادن يق افاء الله على المسلمين مال الكافرين . و قوله تعالى : ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى .
افاءك
افاءك
(
af ek
) ع . ج افيكة (
afikat
) .
افاءل
افاءل
(
afel
) ج افيل (
afil
) .
افاة
افاة
(
af t
) ا . ع . ابرى كه ببارد و برود .
و ا ج . ع . يك گله گوسپند . ج : افا (
af
) .
افاتة
افاتة
(
ef tat
) م . ع . درگذشتن و فوت گردانيدن .
افاتيخ
افاتيخ
(
af tix
) ا . ع . افاتيخ الفقوع : چيزهاى پزه كه آن را به گمان سماروغ برچينند و چون برآيد بشناسند .
افاجة
افاجة
(
ef jat
) م . ع . دويدن . و شتاب رفتن . و جوق جوق فرستادن شتران را بر آب و حوض .
افاحة
افاحة
(
ef hat
) م . ع . به جوش آوردن ديگ را . و ريختن خون .
افاحيص
افاحيص
(
af his
) ج . ع . افحوص (
ofhus
) .
افاخة
افاخة
(
ef xat
) م . ع . چون واوى باشد تيز دادن و گند كردن . و افخ عنا من الظهيرة . باش و سرد بكن گرما را .
و چون يائى بود پشيمان شدن . و بازداشتن از كسى . و رد كردن . و تيز دادن . و پليدى يا خروج باد كردن .
افاخم
افاخم
(
af xem
) ع . ج افخم (
afxam
) .
افادات
افادات
(
ef d t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - افاده‌ها .
افادة
افادة
(
ef dat
) م . ع . چون واوى باشد فائده دادن . و فائده گرفتن . و هلاك كردن كسى را . و ميرانيدن . و چون يائى بود پاكيزه كردن نان را از خاكستر . و فايده دادن . و فايده گرفتن - از لغات اضداد است .
افاده
افاده
(
ef de
) ا . پ . مأخوذ از تازى بخشش . و فايده . و اظهار فضل و شرف درصورتىكه داراى آن نباشد . و افادهء كلام :
معنى سخن و مفهوم آن . و مقصود از آن .
و پرافاده ص . : كسى كه اظهار فضل و فايده كند خواه داراى آن باشد و يا نباشد . و افاده كردن ف م . : فايده بخشيدن . و فايده دادن . و ف ل . : اظهار فضل و شرف كردن درصورتىكه داراى آن نباشد و به خود بستن فضل و شرف را - و بيشتر به اين معنى .
افاوية
افاوية
(
af diyat
) ا . ع . ادويهء حاد و معطر مانند ميخك و دارچين .
افارة
افارة
(
ef rat
) م . ع . به جوش آوردن ديگ و جز آن را .
افارقة
افارقة
(
af reqat
) ع . ج فرق (
feraq
) و ج ج فرقة (
ferqat
) - بيشتر در شعر استعمال مىشود .
افاريق
افاريق
(
af riq
) ع . ج افراق (
afr q
) و ج ج فرق (
feraq
) و ج ج ج فرقة (
ferqat
) و افاريق العرب : گروه تازيان .
افاز
افاز
(
ef z
) ا . ع . انا على افاز و يا على و فاز : من بر رفتنم .
افازة
افازة
(
ef zat
) م . ع . فيروز گردانيدن .
و افازه الله بكذا : فيروز گرداند خداى او را در چنين كارى .
افاصة
افاصة
(
ef sat
) م . ع . چون واوى باشد سخن گفتن به نرمى . و رهانيدن سخن و جز آن - و بيشتر بطور نفى استعمال مىشود - . يق ما افاص بكلمة اى ما تكلم و ما ابان . و چون يائى باشد بيان كردن . و انداختن كميرزا يق افاص ببوله اى رمى به . و واماندن انگشتان از گرفتن چيزى يق افاضت اليد اذا تفرجت اصابعها عن قبض الشيى .
افاضات
افاضات
(
ef z t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - افاضه‌ها .
افاضة
افاضة
(
ef zat
) م . ع . آب بر خود ريختن . و يك‌بار روان شدن مردم از عرفات بسوى منى قوله تعالى : فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ