فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩

آرامش

و شتر ديوانه .

آذى

(

ziy

) ا . ع . موج . ج : اواذى

آذيش

(

zic

) ا . پ . چوبى كه بر آستانهء در خانه استوار كنند . و ريزهء چوب و خس و خاشاك . و آديش و آتش .

آذين

(

zin

) ا . پ . آئين و زيب و زينت و آرايش و رسم و قاعده و قانون .

آذين

(

zin

) ا . پ . افزارى كه بدان روغن از دوغ جدا كنند .

آذين

(

zin

) ا . ع . - معرب آئين فارسى - . چارچوبى كه در وقت قدوم پادشاه يا وقوع امرى عظيم در بازارها و ميدانها به زمين فروبرند و بفرشها و پرده‌ها و پارچه‌هاى پربها و رنگارنگ آن را زينت دهند .

آر

(

) ا . ع . عار و ننگ .

آرا

(

) ص . پ . آرايش‌كننده و هميشه مركب و با موصوف استعمال شود مانند سخن‌آرا : كسى كه سخن را آراسته گويد و مجلس‌آرا : كسى كه مجلس را بيآرايد .

آرا

(

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - انديشه‌ها و فكرها . و بينائى دل و اعتقاد .

آراء

(

r '

) ع . ج . راى

آراب

(

r b

) ع . ج . ارب (

erb

) يق السجود على سبعة آراب : سجده بر هفت موضع از بدن است كه اين مواضع يعنى پيشانى و كف دو دست و دو زانو و نوك دو انگشت بزرك پا بايد در حين سجده بر زمين ملصق شوند . و نيز آبلهائى كه بر اعضاء ظاهر شود يق خرج بفلان آراب يعنى بر آمد بر اعضاى فلان آبله‌ها .

آراج

(

r j

) ا . پ . آرنج و مرفق و نام مرغى .

آراختن

(

rx tan

) ف ل . پ . خيرات كردن و در راه خدا دادن .

آراخيدن

(

r xidan

) ف م . پ . در راه خدا چيزى را بكس دادن و استراحت كردن .

آراد

(

r d

) ا . پ . روز بيست و پنجم از هر ماه شمسى و فرشتهء موكل بر اين روز .

در اين روز جامه پوشيدن را بسيار نيك و سفر كردن را بسيار بد دانند .

آرارات

(

r r t

) ا خ . پ . كوهى در ارمنستان و موافق آنچه در تورات نوشته است كشتى نوح در آنجا ايستاد .

آرازش

(

r zec

) م ح . پ . آراختن . وا .

نعمت و صدقه و احسان و خيرات .

آراستك

(

r stak

) ا . پ . چلچله .

آراستگى

(

r stagi

) ا . پ . آرايش هر چيزى و نظم و ترتيب و زينت و پيراستگى و انتظام .

آراستن

(

r stan

) ف م . پ . زينت دادن و آرايش نمودن و خوش‌نما ساختن و منظم نهادن و تربيت دادن .

آراسته

(

r ste

) ص . پ . زينت داده شده و خوش‌نما گشته و مرتب و مزين .

آراسته

(

r ste

) ا . پ . بت و صنم .

آراض

(

r z

) ع . ج . ارض

آرال

(

r l

) ا خ . پ . درياچهء بزرگى در آسياى مركزى كه در 43 درجه طول شمالى واقع شده و تقريبا 320 كيلومتر طول اين درياچه مىباشد و عرضش كمتر از نصف طول آن و آب درياچهء آرال نمكين و كم‌عمق است .

و بواسطهء تنگه‌اى كه 250 كيلومتر عرض آنست اين درياچه از درياى خزر جدا مىگردد . و آبهاى اين درياچه داراى ماهى زيادى از قبيل فك و گاو ماهى و اره‌ماهى مىباشد . و تبخير اين درياچه بقدرى زياد است كه اگر دو رود جيحون و سيحون داخل در آن نمىشد هر آينه همه ساله از مقدار وسعت وى كاسته مىگرديد .

آراك

(

r k

) ا . پ . خشكى ميان دريا و جزيره .

آراكسس

(

r kses

) ا خ . پ . به اصطلاح متقدمين از دانشمندان جغرافى رود ارس را گويند .

آرام

(

r m

) ا . پ . سكون و قرار و جاى و مقام و مسكن . و راحت و فراغت . و اطاعت و طاعت . و طاقت . و باغ در ميان آبادى خواه در شهر و يا در ده و قصبه باشد . و ص . بىحركت و آرام دادن ف م . قرار دادن و ساكت كردن . و آرام شدن ف ل : ساكن و ساكت شدن . و آرام كردن ف م : ساكن كردن و آسوده كردن . و آرام گرفتن ف ل .

قرار گرفتن و مقام گرفتن و بىآرام ص :

مضطرب و بىقرار . و دل آرام ا . هر چيزى كه موجب آسايش و اطمينان دل باشد .

آرام

(

r m

) ع . ج ارم و ارم و ج رئم

آرام آرام

(

r m - r m

) م ف .

پ . با سكونت و آهسته و باوقار و طمأنينه و آرام آرام حركت كن : آهسته و باوقار برو .

آرامانيدن

(

r m nidan

) ف م . پ .

ساكن كردن و قرار دادن . و آسايش دادن .

آرام بانو

(

r m - b nu

) ا . پ . نام خاص زنان .

آرامبن

(

r mban

) ا . پ . باغ ميان شهر و قصبه و ده .

آرام خاك

(

r m - x k

) ا . پ . ثبات و سكون زمين ، و كنايه از حلم آدميزاد .

آرامدن

(

r mdan

) ف ل م . پ .

استراحت كردن . و آرام دادن و آسايش دادن .

و آسودن و استراحت كردن و آراميدن .

آرامدوست

(

r m - dowst

) ص . پ .

راحت طلب و تنبل .

آرامش

(

r mec

) م ح . پ . آراميدن ا . استراحت و آسايش و راحت و فراغت و آسودگى . و آرامش باد (

r mece - b d

) ا .