فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٨
اعمق
اعلان
اعلان
(
e'l n
) م . ع . آشكار كردن و هويدا نمودن .
اعلان
اعلان
(
e'l n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آشكاركردگى . و افشا و اظهار . و اشتهار و اخبار . و اطلاع بهمهء مردم . و نيز اعلان :
هر مطلب مهمى كه جهت اشتهار و اطلاع عموم مردم بر پارچه‌هاى كاغذ نوشته و در گذرگاههاى عامه بچسبانند و يا در روزنامه‌ها بنويسند . و كشه (
kece
) و (
koce
) نيز گويند .
اعلط
اعلط
(
a'lat
) ص ع . ما اعلطه : چه زشت است آن .
اعلطة
اعلطة
(
a'etat
) ع . ج علاط .
اعلم
اعلم
(
a'lam
) ص . ع . كفيده لب و شكر لب و سلنج . و خداوند لب شكرى . و داناتر .
و ا خ . از اعلام است .
اعلم
اعلم
(
a'lam
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - داناتر . و الله اعلم : خدا داناتر است .
اعلنباء
اعلنباء
(
e'lenb '
) م . ع . آمادهء بدى و جنگ گشتن خروس و برافراشتن پرهاى خود را يق اعلنبى الديك اعلنباء . و آمادهء بدى گرديدن سگ يق اعلنبى الكلب .
و نيز در انسان به همين معنى استعمال مىكنند .
اعلنداء
اعلنداء
(
e'lend '
) م . ع . ستبر و پرگوشت گرديدن شتر . و سخت و استوار شدن آن .
اعلنكاس
اعلنكاس
(
e'lenk s
) م . ع . سخت سياه شدن موى . و مضطرب و متردد گرديدن .
اعلواد
اعلواد
(
e'levv d
) م . ع . درشت و سخت شدن شخص . و گرانمايه و با سنگ گرديدن .
اعلواط
اعلواط
(
e'levv t
) م . ع . از گردن شتر برنشستن بر پشت وى . و بىمهار سوار شدن شتر . و يا بر پشت برهنهء آن سوار شدن . و برچفسيدن به كسى . و بند كردن . و گرفتن . و لازم گرديدن كسى را . و به گمان خود كارى كردن . و بىتأمل و انديشه درآمدن در امرى . و برجستن گشن بر ناقه جهت گشنى .
اعلومة
اعلومة
(
o'lumat
) ا . ع . نشان و علامت .
اعلى
اعلى
(
a ' l
) ا . ع . بلند و بالاى هر چيزى .
اعليحضرت
اعليحضرت
(
a'l - hazrat
) ا خ . پ .
از القاب پادشاه است .
اعليط
اعليط
(
e'lit
) ا . ع . شاخ برگ ريخته . و غلاف بار مرخ كه به پوست باقلا ماند . يا برگ آن . و نشان پهناى گردن شتر .
اعليلاء
اعليلاء
(
e'lil '
) م . ع . اعلولاه اعليلاء :
برآمد بر آن .
اعم
اعم
(
aamm
) ا ج . ع . گروه بسيار و درشت و ستبر از هر چيزى .
اعم
اعم
(
aamm
) ص . ع . رجل اعم : مرد دراز بالا . و كذلك نخل اعم . و هو اعم منه : او شامل‌تر است از آن .
اعم
اعم
(
aam
) و (
aamm
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - فرا گرفته‌تر و شامل‌تر و عام‌تر .
اعماء
اعماء
(
a'm '
) ج ا . ع . زمين‌هاى ويران بىعمارت و بىمردم . و جهال . و مرده مجهول و دراز بالا . و اعماء عامية : مبالغه است . و نيز اعماء : ج عمو (
amv
) و اعمى (
a'm
) .
اعماء
اعماء
(
e'm '
) م . ع . كور يافتن كسى را . و نابينا گردانيدن . الحديث : حبك الشيى يعمى و يصم .
اعماد
اعماد
(
e'm d
) م . ع . ستون نهادن چيزى را : و سست و گران گردانيدن كسى را .
اعمار
اعمار
(
a'm r
) ع . ج عمر (
amr
) و (
omr
) و (
omor
) .
اعمار
اعمار
(
a'm r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمرها و زندگانيها .
اعمار
اعمار
(
e'm r
) م . ع . باشنده جاى گردانيدن .
و آباد يافتن زمين را . و بىنياز و غنى ساختن كسى را . و بعمرى دادن چيزى كسى را چون سراى و زمين و جز آن - و اين چنان باشد كه گويند اين سراى يا زمين آن تو خواهد بود تا من زنده‌ام يا تو زنده‌اى - و بر اداى عمره يارى كردن . و زفاف كردن مرد در خانهء اهل زن .
اعماس
اعماس
(
e'm s
) م . ع . ناپديد كردن .
و پوشيدن چيزى را .
اعماق
اعماق
(
a'm q
) ع . ج عمق (
amq
) و (
omq
) و (
omoq
) .
اعماق
اعماق
(
a'm q
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مغها و تكها و گوديها .
اعماق
اعماق
(
e'm q
) م . ع . مغاك كردن .
و دور انديشيدن .
اعمال
اعمال
(
a'm l
) ع . ج عمل (
amal
) .
اعمال
اعمال
(
a'm l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - كردار و كار . و خدمت . و كارها . و اعمال شايسته : كردار شايسته .
اعمال
اعمال
(
e'm l
) م . ع . كردن برأى و دانش خود . و در كار آوردن . و كار فرمودن .
اعمال
اعمال
(
e'm l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار فرمودگى . و عمل‌كردگى .
اعمام
اعمام
(
a'm m
) ع . ج عم (
amm
) .
اعمام
اعمام
(
a'm m
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - عموها . و بنى اعمام : عموزادگان .
اعمام
اعمام
(
e'm m
) م . ع . خداوند بسيار اعمام شدن . و عم گرديدن يق اعم الرجل اذا صار عما .
اعمان
اعمان
(
e'm n
) م . ع . بعمان روى آوردن يا داخل شدن در آن . و ثابت ماندن به جائى .
اعمة
اعمة
(
aemmat
) ع . ج عم (
amm
) .
اعمتة
اعمتة
(
a'metat
) ع . ج عميتة (
amitat
) .
اعمدة
اعمدة
(
a'medat
) ع . ج عمود (
amud
) .
اعمر
اعمر
(
a'mar
) ص . ع . آبادان‌تر .
اعمر
اعمر
(
a'mor
) ع . ج عمرو (
amr
) .
اعمش
اعمش
(
a'mac
) ص . ع . سست بينائى كه چشمش بعلتى آب راند . ج : عمش (
omc
) .
اعمش
اعمش
(
a'mac
) ا . ع . از اعلام است .
اعمق
اعمق
(
a'maq
) ص . ع . ما بعد اعمقها :
چه دور تك است آن .