فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٧
اعلام‌نامه
اعقاق
اعقاق
(
e'q q
) م . ع باردار گرديدن ناقه . و عقان برآوردن خرمابن . و عقوق آوردن كسى . و تلخ گردانيدن . و باردار شدن ماديان .
اعقال
اعقال
(
e'q l
) م . ع . خردمند يافتن كسى را .
و واجب شدن بر كسى عقال . و ما اعقله عنك شيئأ : بگذار و رفع كن از خود شك را . و در سايه شدن مردم در نيمروز .
اعقام
اعقام
(
e'q m
) م . ع . نازاينده كردن يق اعقم الله رحمها فعقمت ( مجهولا ) .
اعقب
اعقب
(
a'qob
) ع . ج . عقاب .
اعقة
اعقة
(
a'eqqat
) ع . ج عقيق (
aqiq
)
اعقد
اعقد
(
a'qad
) ص . ع . آنكه زبانش در وقت گفتن گره بندد . و سگ و گرگ پيچيده دنب . و كبش اعقد : قچقار كه شاخ آن گره‌گره باشد . و لئيم اعقد : سخت ناكس .
اعقر
اعقر
(
a'qar
) ص . ع جمل اعقر :
شتر دندان ريخته .
اعقص
اعقص
(
a'qas
) ص . ع . تكه كه شاخ او از پس گردگوش در آمده باشد يق كبش اعقص و قرن اعقص . و آنكه انگشتانش بر يكديگر پيچيده . و آنكه هر دو دندان پيشين وى بدهن درآمده باشد . و باصطلاح عروض لقب مفاعلتن در بحر وافر كه بسوى مفعولن رد گردد .
اعقف
اعقف
(
a'qaf
) ص . ع . فقير محتاج . و تازى درشت و بدخوى يق اعرابى اعقف . و كج و منحى از هر چيزى .
اعقل
اعقل
(
a'qal
) ص . ع . عاقلتر و داناتر .
و به غير اعقل : شتر پاى برتافته .
اعقل
اعقل
(
a'qal
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زيرك‌تر و عاقلتر . و اعقل ناس : زيرك‌ترين و هشيارترين مردمان .
اعقنفاس
اعقنفاس
(
e'qenf s
) م . ع . دشوارخوى .
شدن .
اعكاء
اعكاء
(
e'k '
) م . ع . مردن . و استوار بستن .
اعكاب
اعكاب
(
e'k b
) م . ع . بسيار دود شدن آتش .
اعكار
اعكار
(
e'k r
) م . ع . سخت سياه شدن .
و بهم نشستن سياهى آن . و تيره كردن آب را .
و دردى ناك نمودن شراب و دوشاب و مانند آن را . و پيه‌ناك شدن كوهان . و خداوند گلهء شتران گرديدن .
اعكاك
اعكاك
(
e'k k
) م . ع . بدل گرديدن رنگى برنگى يق اعكت الناقة اى تغيرت لونا به غير لونها .
اعكال
اعكال
(
a'k 'l
) ع . ج عكل (
ekl
) و (
okl
) .
اعكال
اعكال
(
e'k l
) م . ع . مشتبه و دشوار گشتن كار و سخن بر كسى . و اعكل على الخبر . اى اشكل . و بستن زانوى شتر .
اعكام
اعكام
(
a'k m
) ع . ج عكم (
ekm
) .
اعكام
اعكام
(
e'k m
) م . ع . يارى دادن در بار كردن .
اعكان
اعكان
(
a'k n
) ع . ج عكنة (
oknat
) .
اعكب
اعكب
(
a'kab
) ص . ع . مرد ستبر لب و دندان . ج : عكب (
okb
) .
اعكب
اعكب
(
a'kab
) ع . ج عنكبوت .
اعكى
اعكى
(
a'k
) ص . ع . حيوانى كه بن و دمش درشت باشد . و درشت و ستبر هر دو پهلو .
اعلا
اعلا
(
a'l
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بلند .
و نفيس و برگزيدهء از هر چيزى وا . بالاى هر چيزى و اعلا و اسفل : بالا و پائين .
اعلاء
اعلاء
(
e'l '
) م . ع . فرود آمدن از جائى يق اعلا عنه اعلاء . و اعل عنى : كناره‌كش از من و كذلك اعل عن الوسادة . و نيز اعلاء : بر آمدن بر بلندى . و بلند گردانيدن .
و به جاهاى بلند برآمدن .
اعلاء
اعلاء
(
aell '
) ع . ج عليل (
alil
) .
اعلاتر
اعلاتر
(
a'l - tar
) ص . ع . بلندتر . و بهتر و نفيس‌تر .
اعلاث
اعلاث
(
a'l s
) ا . ع . اعلاث الزاد :
آنچه بر غير اختيار و عادت خورده شود . و اعلاث الشجر : پاره‌هاى آميخته از چوب آتش‌زنه و گياه خشك .
اعلاج
اعلاج
(
l j
) ع ج علج . (
elj
) .
اعلاز
اعلاز
(
e'l z
) م . ع . عاجز گردانيدن كسى را . و اعلزه الوجع فعلز : تفته و بىآرام كرد او را درد پس بىآرام شد .
اعلاط
اعلاط
(
a'l t
) ع . ج علط (
olot
) . و اعلاط اللواكب : ستاره‌هاى روشن كه نام ندارند .
اعلاق
اعلاق
(
a'l q
) ع . ج علق (
elq
) .
اعلاق
اعلاق
(
e'l q
) م . ع . زكوك انداختن بر اندام تا بمكد خون را . و مال نفيس يافتن .
و بلا و سختى آوردن . و فراگرفتن دو شتر را برسن دلو . و علاقه ساختن براى تازيانه و كمان و جز آن . و در دام افگندن شكار را و چنگال در زدن به چيزى . و برداشتن زن بچه را از حاجتگاه .
اعلال
اعلال
(
e'l l
) م . ع . خداوند شتران دوباره آب خورده شدن . و دوباره آب خوردن . و بيمار گردانيدن يق اعله الله . و سيراب ناشده باز گردانيدن شتر را .
اعلام
اعلام
(
a'l m
) ع . ج علم (
alam
) .
اعلام
اعلام
(
a'l m
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - علمها و درفشها . و اعلام نصرت فرجام :
درفشهائى كه نصرت و ظفر هميشه با آنها همراه است .
اعلام
اعلام
(
e'l m
) م . ع . آگاه بگردانيدن .
و گليم رنگين بر اسب افگندن در جنگ . و نشان لشكريان بر خود بستن . و نشان كردن گازر جامه را .
اعلام
اعلام
(
e'l m
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اخبار و آگاه‌كردگى و اعلان .
اعلام‌نامه
اعلام‌نامه
(
e'l m - n me
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اعلان .