فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٤
اعصر
اعسى
اعسى
(
a's
) ص . ع . لايق‌تر و سزاوارتر .
و ما اعسى به : چه لايق و سزاوار است آن .
اعشاء
اعشاء
(
e'c '
) م . ع . عشاء خورانيدن و بخشيدن .
اعشاب
اعشاب
(
e'c b
) م . ع . گياه‌تر رويانيدن .
زمين . و گياهناك شدن . و بگياه تر رسيدن قوم . و گياه‌تر چريدن شتر . و فربه شدن از آن . و شتر كلانسال دادن به كسى يق سئلته فاعشبنى : از آن سؤال كردم پس شترى پير به من عطا كرد .
اعشار
اعشار
(
a'c r
) ا . ع . ناقه‌اى كه شير اندك فرود آيدش . و اعشار الجزور ج ا . :
حصه‌هاى شتر .
اعشار
اعشار
(
a's r
) ص . ع . قلب اعشار : دل پاره پاره و شكسته . و قدر اعشار : ديگ كه ده پاره شده باشد . و يا ديگ بزرگ كه بكم از ده كس برداشته نشود . ج : اعاشير .
اعشار
اعشار
(
a'c r
) ع . ج عشر (
ocr
) و عشير و عاشرة .
اعشار
اعشار
(
e'c r
) م . ع . عشراء شدن ناقه .
و صاحب شتران خورنده يك عشر گرديدن .
و ده تن گشتن قوم .
اعشاش
اعشاش
(
a'c c
) ا خ . ع . موضعى ببلاد بنى سعد نزديك طمية . و ج عشّ . و تلمس اعشاشك : بجوى سبب گناه را در اهل خود .
اعشاش
اعشاش
(
e'c c
) م . ع . در زمين خشك رسيدن . و بازداشتن كسى را از حاجت خود .
و برگردانيدن . و برخيزانيدن . و بىآرام ساختن آهو را . و به منزل ديگران فرود آمدن تا جاى بر ايشان تنگ گردد و از آنجا كوچ نمايند . و لاغر و نزار گردانيدن بدن را يق اعش الله بدنه .
اعشاف
اعشاف
(
e'c f
) م . ع . بيمار شدن . و ناگوارا گرديدن يق اكلته فاعشفت عنه .
و انا اعشف هذا : من پليد مىدارم و مكروه مىدانم آن را . و ما يعشف لى امر قبيح ( مجهولا ) :
شناخته نشد مرا امر زشت . و قد ركبت امرا ما كان يعشف لك ( ايضا مجهولا ) :
مرتكب شدى كارى را كه جهت تو شناخته نمىگردد .
اعشاوى
اعشاوى
(
a'c viy
) ص . ع . منسوب به اعشى يعنى شب كورى .
اعشر
اعشر
(
a'car
) ا . ع . گول و احمق .
اعشراء
اعشراء
(
a'cer '
) ع . ج عشير .
اعشم
اعشم
(
a'cam
) ا . ع . هر دو رنگ كه با هم آميخته باشد . و شبكور از جهت پيرى . و درخت خشك شده از گرد و غبار .
اعشوى
اعشوى
(
a'caviy
) ص . ع . منسوب به اعشى يعنى شبكورى .
اعشى
اعشى
(
a'c
) ص . ع . شبكور . و آنكه شب و روز كم بيند . يا نابينا .
اعشى
اعشى
(
a'c
) ا خ . ع . از القاب است .
اعشية
اعشية
(
a'ciat
) ع . ج عشاء و عشى .
اعشيشاب
اعشيشاب
(
e'cic b
) م . ع . نيك گياه‌تر رويانيدن زمين . و بگياه‌تر رسيدن قوم يق اعشوشب القوم .
اعصاء
اعصاء
(
a's '
) ع . ج عصا .
اعصاء
اعصاء
(
e's '
) م . ع . برآمدن چوب انگور و بار نياوردن يق اعصى الكرم .
اعصاب
اعصاب
(
a's b
) ع . ج عصب (
asab
) .
اعصاب
اعصاب
(
a's b
) ا ج . پ . - مأخوذ از تازى - پىها و عصبها .
اعصاب
اعصاب
(
e's b
) م . ع . كوشش نمودن در سير .
اعصاد
اعصاد
(
e's d
) م . ع . عاريت دادن گشن جهت گشنى . و پيچيدن .
اعصار
اعصار
(
a's r
) ع . ج عصر (
asr
) و (
esr
) و (
osr
) و (
osor
) .
اعصار
اعصار
(
a's r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - روزگارها و عصرها و هنگام‌ها .
اعصار
اعصار
(
e's r
) م . ع . درآمدن در عصر .
و بجوانى رسيدن زن . و رسيده گرديدن دختر .
و در حيض درآمدن . و نزديك بيست سالگى رسيدن . يا بچه آوردن آن . و يا حبس كرده شدن دختر وقت حيض . و غلاف خوشه برآوردن كشت . و اعصر القوم ( مجهولا ) : باران رسيده شدند آن قوم .
اعصار
اعصار
(
e's r
) ا . ع . گردباد . و بادى كه برانگيزد ابر و برق را . و ان كنت ريحا فقد صادفت اعصارا . و باد سخت گردآميز .
ج : اعاصير .
اعصاف
اعصاف
(
e's f
) م . ع . برگ برآوردن كشت . و سخت وزيدن باد . و هلاك كردن .
و هلاك شدن يق اعصف الرجل اى هلك .
و بشتاب رفتن اسب . و گردانگيزان گرد چاه گشتن شتران جهت حرص آب .
اعصال
اعصال
(
a's l
) ع . ج عصل (
asal
) و (
esl
) .
اعصام
اعصام
(
a'sam
) ع . ج عصم (
esm
) و (
osom
) و عصمة (
osmat
) و عصام و عصم (
esam
) و ج ج عصمة .
اعصام
اعصام
(
e's m
) م . ع . گرفتن دامن كسى را يق اعصم بفلان . و اعصم بالفرس :
گرفت يال اسب را . و اعصم بالبعير :
برسن شتر دست زد . و استوار گرفت آن را .
و نيز اعصام : عصام ساختن جهت مشك . و قرار و ثبات نگرفتن بر اسب . و بعصام بستن مشك را . و بر رحل و يا زين چيزى ساختن كه راكب دست بر وى زند تا نيفتد . و دست در آن زدن از خوف افتادن . و ملازم يار و رفيق خود بودن .
اعصان
اعصان
(
e's n
) ا . ع . كج گرديدن . و دشوار گشتن كار يق اعصن الامر اعصانا .
اعصبة
اعصبة
(
a'sebat
) ع . ج عصيب (
asib
) .
اعصب
اعصب
(
a'sab
) ا . ع . مرد بىموى پيش سر . و سنان زدوده .
اعصر
اعصر
(
a'sor
) ع . ج عصر (
asr
) و (
esr
) و (
osr
) و (
osor
) .