فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧
آذرخشا
آذار
آذار
(
z r
) ا . پ . ماه ششم از سال رومى كه اول بهار بود .
آذار آفيون
آذار آفيون
(
z r - fyun
) ا . پ .
كف دريا و زند البحر .
آذار طوس
آذار طوس
(
z r - tus
) ا خ . پ .
حكيمى كه شوهر مادر عذرا بود .
آذارى
آذارى
(
z ri
) ص . پ . منسوب به آذار ماه رومى .
آذان
آذان
(
z n
) ع . ج اذن و اذن و آذان الارنب گياهى شبيه به بارتنگ و برگش باريكتر و اذان الدّب : گياهى و آذان الثور : گاو زبان و آذان الجدى : بار تنگ و آذان الشاة : گياهى كه لصيقى نيز گويند و آذان العبد : نيز گياهى شبيه به بارتنگ و
آذان الغزال
آذان الغزال
(
z nol - qaz l
) :
آذان الشاة و آذان الفار : گياهى كه ضماد آن را در اورام چشم استعمال مىكنند و
آذان الفيل
آذان الفيل
(
z nol - fil
) پيلگوش و
آذان القسيس
آذان القسيس
(
z nol - qessis
) كه
آذان القاصى
آذان القاصى
(
z nol - q si
) نيز گويند : هميشه بهار .
آذر
آذر
(
zar
) و (
zor
) ا . پ . آتش و نار . و عشق . و مخفف آذار و ماه نهم از سال جلالى . و ا خ . فرشته‌اى كه موكل بر آفتاب است و فرشته‌اى كه امور ماه آذر به او تعلق دارد و روز نهم از هر ماه شمسى . در روز نهم ماه آذر بواسطهء تطابق نام روز و ماه جشن و عيد كنند و آتش خانه را بروبند و زينت گيرند كنند و ناخن چينند و موى سر بسترند . و ا خ . نام پدر حضرت ابراهيم پيغمبر .
آذرآباد
آذرآباد
(
zar - b d
) ا خ . پ . نام آتشكده‌اى بود در تبريز . و نام قديم شهر تبريز .
آذرآبادگان
آذرآبادگان
(
zar - b deg n
) ا خ . پ . آذربايجان .
آذرآبادگون
آذرآبادگون
(
zar - b degun
) ا . پ . گلخن حمام . و كورهء آهنگرى .
آذرآئين
آذرآئين
(
zar - 'in
) ا خ . پ .
آتشكدهء چهارم را گويند چه مردم ايران بشمارهء هفت ستارهء گردنده هفت آتشكده داشته‌اند : آذر مهر و آذرنوش و آذر بهرام و آذر آئين و آذر خرداد و آذر برزين و آذر زردهشت و در هر يك از اين آتشكده‌ها بخور مناسب كوكبش را مىسوزانيده‌اند .
آذرافروز
آذرافروز
(
zar - afruz
) ا . پ .
آتش‌افروز . و ا خ . ققنس . و نام پسر اسفنديار .
آذرافزا
آذرافزا
(
zar - afz
) ا . پ . آتش افروز .
آذرباد
آذرباد
(
zar - b d
) ا خ . پ . يكى از موبدان و دانشمندان قديم ايران . مر .
آزرباد .
آذربادگان
آذربادگان
(
zarb dg n
) ا . پ .
آتشكده و ا خ : نام آتشكده‌اى بود در تبريز .
معنى تركيبى اين لفظ نگهدارنده و حفظكنندهء آتش است چه بادگان بمعنى نگهدارنده مىباشد . و شهر تبريز را نيز به اين نام ناميده‌اند .
آذربايجان
آذربايجان
(
zarb yej n
) ا خ . پ .
آذربايگان .
آذربايگان
آذربايگان
(
zarb yeg n
) ا خ . پ .
ايالت شمال غربى ايران كه حاكم‌نشينش شهر تبريز است و سرحد ما بين ايران و روس و آبادترين قسمتهاى ايران .
آذربرزين
آذربرزين
(
zar - barzin
) ا خ . پ .
آتشكدهء ششم كه در فارس بوده و برزين نام از خلفاى حضرت زردشت بنا كرده بود .
آذربو
آذربو
(
zar - bow
) ا . پ . گل اشنان كه زردرنگ است و بدان رخت و جامعه شويند .
آذربويه
آذربويه
(
zar - bowye
) ا . پ . مر .
آذربو .
آذربهرام
آذربهرام
(
zar - bahr m
) ا خ . پ .
آتشكدهء سوم از هفت آتشكده و رب النوع فتح و فيروزى .
آذربيجان
آذربيجان
(
zar - bij n
) ا خ . پ .
مر . آذربايجان .
آذرپرست
آذرپرست
(
zar - parast
) ص . پ .
كسى كه آتش را مىپرستد و ستايش مىكند .
آذرپيرا
آذرپيرا
(
zar - pir
) ا . پ . خادم آتشكده .
آذرپژوه
آذرپژوه
(
zar - pajuh
) ا خ . پ . نام يكى از فرزانگان زمان نوشيروان از شاگردان بزرگ مهر كه بفرمان اين پادشاه بر رسالهء زورهء شت زردهشت شرحى نوشت .
آذرتش
آذرتش
(
zar - toc
) ا . پ . سمندر .
آذر خرداد
آذر خرداد (
zar - xord d
) و آذر خردار
(
zar - xord r
) پ . ا خ . نام آتشكدهء شيراز يا آتشكدهء پنجم كه خورداد نام مؤبد ساخته . و نام فرشته‌اى كه مأمور بحفاظت اين آتشكده بوده . و رب النّوع ميوه و درخت بارور .
آذرخرين
آذرخرين
(
zar xorin
) و (
zare xorin
) ا خ . پ . نام آتشكدهء پنجم از هفت آتشكده .
آذرخش
آذرخش
(
zraxc
) و (
zaraxc
) ا . پ . نام روز نهم از ماه آذر .
و اين روز مانند روز مهرگان روزى است مبارك كه در آن جشن گيرند و عيد كنند و ناخن چينند و موى سترند و در اين روز همهء آتشكده‌ها را صفا مىدادند .
آذرخشا
آذرخشا
(
zraxc
) ا . پ . برق و صاعقه . و سرماى شديدى كه موجب هلاكت انسان و حيوانات گردد .