فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٩
اطريه
از انگور .
اطراف
اطراف
(
atr f
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - طرفها و كناره‌ها و جوانب و پهلوها .
و دست و پا . و كرانه و ساحل . و نواحى و حوالى و محال . و حدود و سرحدات .
و دامن . و انتهاى چيزى . و نزديكان و خويشاوندان كسى .
اطراف
اطراف
(
etr f
) م . ع . بسيار شدن طريفهء شهر كه گياه نصى باشد يق اطرف البلد اطرافا . و بر يكديگر نهادن مرد پلكها را . و دادن كسى را چيزى كه پيش از او كسى نداده بود . و نو آوردن . و اطلاع يافتن بر چيزى . و برآمدن بر آن .
اطراف
اطراف
(
etter f
) م . ع . نو خريدن چيزى را .
اطرافى
اطرافى
(
atr fi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مردم اطرافى : مردم راهگذر .
و مردم بيگانه و غير آشنا و ناشناس .
اطرافية
اطرافية
(
atr fiyat
) ج ا خ . ع . نام طايفه‌اى .
اطراق
اطراق
(
atr q
) ع . ج طرق .
اطراق
اطراق
(
atr q
) م . ع . خاموش گرديدن و نگفتن چيزى را . و فرود كردن چشم و خوابانيدن . و فروافگندن سر را . و در صفت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله گويند اذا تكلم اطرق جلساؤه كانما على رؤسهم الطير يسكتون و يعضون ابصارهم و لا تيحركون . و اطرق فلانا فحله :
گشن را براى گشنى عاريت داد بفلان . و اطرق الى اللهو : ميل كرد ببازى .
و اطرق الليل عليه : برآمد بعض شب بر بعض . و اطرق الابل : در پى يكديگر شدند شتران . و لا اطرق الله عليه :
نگرداند خداى به روى چيزى كه خراب و تباه كند او را . و فى المثل : اطرق كرى ان النعام فى القرى - دربارهء شخصى گويند كه خودستائى كند . و اطرقت الجلد و العصب ( مجهولا ) يعنى البست .
اطراق
اطراق
(
etter q
) م . ع . در پى يكديگر شدن شتران . و متفرق رفتن براهها . و گذاشتن راه راست را . و برهم نشستن پر مرغ يق اطرق جناح الطير : برهم نشست پرهاى آن مرغ .
اطرام
اطرام
(
etr m
) م . ع . متغير و بد بو گرديدن دهن از ريزهء طعام . و كبود گرديدن دندانها .
اطرام
اطرام
(
etter m
) م . ع . كبود گرديدن دندانها .
اطرة
اطرة
(
otrat
) ا . ع . پى كه بر سوفار تير پيچند . و تندى گرداگرد حشفه . و گوشت گرداگرد ناخن . و طرف رگ ابهر . و خاكستر مخلوط به خون كه ديگ شكسته را بدان ليسند .
اطرش
اطرش
(
atrac
) ص . ع . كر . ج :
طرش .
اطرخمام
اطرخمام
(
etrexm m
) م . ع . كند گرديدن بينائى شخص . و سخت تاريك و سياه شدن شب . و تكبر كردن و بزرگ‌منشى نمودن .
اطرط
اطرط
(
atrat
) ص . ع . رجل اطرط الحاجبين : مرد كم موى ابرو - و رجل اطرط بدون ذكر حاجبين نيز گويند .
اطرغشاش
اطرغشاش
(
etreqc c
) م . ع . نيكو شدن بيمار . و ايستادن . و برفتار آمدن . و رسيدن باران پس از سختى يق اطرغش القوم : اى غيثوا و اخصبوا بعد الجهد . و جنبش نمودن چوزه در آشيانه .
اطرغلاف
اطرغلاف
(
otroqoll f
) ا . ع . فاخته و قمرى . و دبسى است كه در گردن طوق دارد .
اطرغمام
اطرغمام
(
etreqm m
) م . ع . بزرگ منشى كردن .
اطرق
اطرق
(
atraq
) ص . ع . شتر سست زانو يا كج ساق .
اطرق
اطرق
(
atroq
) ع . ج طريق .
اطرقا
اطرقا
(
atreq
) ا خ . ع . نام شهرى .
اطرقاء
اطرقاء
(
atreq '
) ع . ج طريق .
اطرقة
اطرقة
(
atreqat
) ع . ج طريق .
اطرمساس
اطرمساس
(
etrems s
) م . ع .
اطرمس الليل : تاريك شد شب .
اطروان
اطروان
(
otrov n
) ا . ع . آغاز .
و اطروان الشباب : اول جوانى و شروع آن .
اطروبه
اطروبه
(
otrube
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - آنچه مردم را بطرب آورد . و ساز و مزامير و نغمه .
اطروش
اطروش
(
otruc
) ص . ع . رجل اطروش : مرد كر .
اطره
اطره
(
otre
) ا . پ . زه بن ناخن .
اطرهمام
اطرهمام
(
etrehm m
) م . ع . باعتدال گواليدن يق اطرهم الشاب اذا اعتدل .
اطرية
اطرية
(
atriat
) ا . ع . ماهيچه كه نوعى از طعام اهل شام است .
اطريح
اطريح
(
etrih
) ص . ع . سنام اطريح : كوهان دراز .
اطريراء
اطريراء
(
etrir '
) م . ع . اطرورى اطريراء : پر شد از خشم و از تكبر .
اطريرة
اطريرة
(
atrayrat
) ا خ . ع . شهرى در مغرب .
اطريش
اطريش
(
otric
) ا خ . پ . - مأخوذ از فرانسه - مر . نمسه .
اطريفل
اطريفل
(
etrifal
) ا . ع . معجونى كه جزء اعظم آن هليله است .
اطريلال
اطريلال
(
atril l
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - آطريلال و رجل الغراب و قازى آغى .
اطريه
اطريه
(
atrie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشته‌اى كه از آرد گندم سازند و از آن آش و پلاو نيز ترتيب دهند .
و آش اطريه آش رشته است و چون خوب پزند غذائى است بس لذيذ و گوارا .