فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٨
اطراف
پايها .
اطاول
اطاول
(
at vel
) ع . ج اطول .
اطائب
اطائب
(
at eb
) ا . ع . نيكوترين قسمتهاى گوشت شتر نحر شده .
اطائم
اطائم
(
at em
) ع . ج اطيمة (
atimat
) .
اطبا
اطبا
(
atebb
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پزشكان و طبيبان .
اطباء
اطباء
(
atb '
) ع . ج طبى و طبى .
اطباء
اطباء
(
etteb '
) م . ع . خواندن كسى را بسوى چيزى . و دوست گرفتن كسى را .
و قبول كردن و برگزيدن براى ذات خود - واوى و يائى هر دو آمده .
اطباء
اطباء
(
atebb '
) ع . ج طبيب (
tabib
) .
اطباخ
اطباخ
(
etteb x
) م . ع . پخته گرديدن .
و پختنى ساختن براى خود . و بريان كردن .
و ديگ برنهادن .
اطباع
اطباع
(
atb '
) ع . ج طبع (
tab '
) .
اطباق
اطباق
(
atb q
) ع . ج طبق (
tabaq
) .
اطباق
اطباق
(
etb q
) م . ع . پوشانيدن كسى را .
و اجماع كردن مردم بر كارى . و فراز آمدن بر آن . و بسيار شدن ستارها . و ظاهر گرديدن آنها . و باريدن باران هفت روز پيوسته . و برهم نهادن . و پوشيدن تو بر تو . و برابر كردن . و ما اطبقه : كدام چيز دانا و بزرگ كرد او را .
اطبة
اطبة
(
atebbat
) ع ج طبيب (
tabib
) .
اطبخ
اطبخ
(
atbax
) ص . ع . مرد سخت احمق و گول .
اطبع
اطبع
(
atba '
) ص . ع . مطبوع‌تر و قابل‌تر .
اطبقة
اطبقة
(
atbeqat
) ع . ج طبق (
tabaq
) .
اطبئنان
اطبئنان
(
etbe'n n
) م . ع . آراميدن و قرار گرفتن .
اطثار
اطثار
(
ets r
) م . ع . اطثروا اطثارا :
بسيار شدند .
اطجاع
اطجاع
(
ettej '
) م . ع . اضطجاع و بر پهلو خفتن .
اطحاح
اطحاح
(
eth h
) م . ع . افگندن كسى را و انداختن .
اطحار
اطحار
(
eth r
) م . ع . اطحر الحجام :
از بن بريد غلاف سر نره را هنگام ختنه كردن .
اطحل
اطحل
(
athal
) ص . ع . فرس اطحل :
اسب كه سبزى آن اندك مايل بزردى باشد .
و ذئب اطحل : گرگ نه تيره و نه سپيد .
و شراب اطحل : شراب نه تيره و نه روشن . و ماء اطحل : آب چغرلاوه برآورده . و ا خ . نام كوهى به مكه كه ثور بن عبد مناف را به آن نسبت كنند و گويند ثور اطحل .
اطخاف
اطخاف
(
etx f
) م . ع . طخيفة ساختن كه نوعى از آش باشد .
اطخم
اطخم
(
atxam
) ص . ع . كبش اطخم :
قچقار سياه سر تيره اندام . و فرس اطخم :
اسبى كه از كاكل تا دمش خط سياه باشد .
اطخم
اطخم
(
atxam
) ا . ع . نوك بينى مردم و ستور . و گوشت خشك كه بسياهى زند .
اطخمام
اطخمام
(
etxem m
) م . ع . مايل بسياهى گرديدن گوشت خشك .
اطد
اطد
(
atad
) ا . ع . شاخه‌هاى عوسج كه نوعى از درخت خاردار است .
اطر
اطر
(
atr
) ا . ع . خم و كجى كمان و ابرو تسميهء بمصدر است .
اطر
اطر
(
atr
) م . ع . اطر القوس و غيرها اطرا ( از باب نصر و ضرب ) : مايل گردانيد و خم داد كمان و جز آن را . و اطر السهم :
پى پيچيد بر سوفار تير . و اطر البيت :
اطار ساخت براى آن خانه .
اطر
اطر
(
otor
) ع . ج اطار .
اطراء
اطراء
(
etr '
) م . ع . چون مهموز باشد از حد درگذشتن در مدح و نيك مبالغه كردن در آن . و چون واوى بود نيكو ستودن كسى را .
و پروردن دارو در عسل و جز آن .
اطراب
اطراب
(
atr b
) ا . ع . خيار و برگزيدهء رياحين .
اطراب
اطراب
(
etr b
) م . ع . سرود گفتن .
و در طرب آوردن كسى را .
اطرابلس
اطرابلس
(
atrabolos
) ا خ . ع . طرابلس شام .
اطراح
اطراح
(
etter h
) م . ع . افگندن . و دور گردانيدن .
اطراد
اطراد
(
etr d
) م . ع . دور كردن فرمودن كسى را . و از شهر بدر و نفى كردن . و فراهم آوردن شتران را از اطراف و نواحى . و اطردت الابل : اذا امرت بطردها . و ابن سكيت مىگويد : اطردته اذا صيرته طريدا .
اطراد
اطراد
(
etter d
) م . ع . پى يكديگر شدن كار . و راست و مستقيم گرديدن . و روان گشتن .
و جارى و روان شدن جوى .
اطرار
اطرار
(
etr r
) م . ع . اطره اطرارا :
انداخت او را . و اطر شاربه : بردميد بروت آن . و اطريده : بريد دست آن را و قطع كرد . و اطر فلانا : برآغالانيد فلان را . و اطر فلان : گستاخى نمود و ناز كرد فلان . المثل : اطرى فانك فاعلة اى خذى طرر الوادى او ادلى او اجمعى الابل فان عليك نعلين يعنى درشت پا هستى هر جا مىتوانى رفت - و اين عبارت را از براى ذكر و انثى و واحد و جمع بر لفظ تأنيث مىگويند لان الاصل قاله رجل لراعية له كانت ترعى فى السهولة و تترك الحزونة - اين مثل را نظر بتوانائى مخاطب در وقت تحريص بر ارتكاب امر شديد استعمال مىكنند .
اطراس
اطراس
(
atr s
) ع . ج طرس .
اطراف
اطراف
(
atr f
) ع . ج طرف و طرف .
و طرف . و اطراف العذارى ا . : نوعى