فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٧

اطاميم

و اضماكت الارض : برآورد زمين گياه را و سبز گرديد . و اضماك النبت : برآمد گياه و باليد و سبز شد . و اضماك الرجل :

برآماسيد آن مرد از خشم .

اضناء

اضناء

(

ezn '

) م . ع . چون مهموز باشد صاحب فرزند بسيار شدن زن يق اضنات المرأة اى كثر ولدها . و صاحب بسيار مال گرديدن و صاحب بسيار مواشى گرديدن . و چون واوى بود گران و سست گردانيدن بيمارى كسى را .

اضوء

اضوء

(

azv '

) ص . ع . روشن‌تر و با روشنائىتر .

اضواء

اضواء

(

azv '

) ع . ج ضوء و ضوء .

اضواء

اضواء

(

ezv '

) م . ع . باريك شدن .

و سست گرديدن . و اضواه اليه : مايل كرد وى را بسوى آن . و اضوت المرأة :

فرزند لاغر آورد آن زن . و فى الحديث .

اغتربوا و لا تضوءوا اى تزوجوا الغرائب دون القرائب - و ذلك ان العرب تزعم ان ولد الرجل من قرابته يجئ ضاويا نحيفا غير انه يجئ كريما على طبع قومه . و اضوى حقه اياه :

كم كرد حق او را . و اضوى الامر : راست و استوار نكرد آن كار را .

اضوات

اضوات

(

azv t

) ع . ج اضاة .

اضواج

اضواج

(

azv j

) ع . ج ضوج .

اضواع

اضواع

(

azv '

) ع . ج ضوع و ضوع .

اضوط

اضوط

(

azvat

) ص . ع . مرد گول و خرد زنخ . و كژ زنخ . ج : ضوط .

اضهاء

اضهاء

(

azh '

) ع . ج ضهوة (

zahvat

) .

اضهاء

اضهاء

(

ezh '

) م . ع . درخت ضيهاء را چرانيدن . و زن ضيهاء را كه نه حيض آورد و نه باردار گردد بنكاح درآوردن .

اضهاج

اضهاج

(

ezzeh j

) م . ع . افگندن شتر ماده بچه را يق اضهجت الناقة .

اضهاد

اضهاد

(

ezh d

) م . ع . اضهده و به :

ستم كرد بر وى .

اضهال

اضهال

(

ezh l

) م . ع . رطب آوردن خرمابن . و رطب‌ناك گرديدن . و رطب شدن گرفتن غورهء خرمابن .

اضيات

اضيات

(

azy t

) ع . ج اضاة .

اضياف

اضياف

(

azy f

) ع . ج ضيف (

zayf

) .

اضيال

اضيال

(

ezy l

) م . ع . رويانيدن درخت ضال را .

اضيع

اضيع

(

azya '

) ص . ع . هيچ‌كاره‌تر يقال هو اضيع من قمر الشتاء .

اضيق

اضيق

(

azyaq

) ص . ع . تنگ‌تر . و دشوارتر .

اطا

اطا

(

at

) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - درخت پده كه بتازى غرب خوانند و صمغ و عصارهء برگ آن را در طب استعمال مىكنند .

اطابة

اطابة

(

et bat

) م . ع . خوش كردن كسى را . و خوشبوى ساختن . و حلال و پاكيزه نمودن .

و خوش‌مزه كردن طعام . و پاك كردن .

بشستن و استنجا نمودن . و پاك يافتن چيزى .

و سخن شيرين و خوش گفتن . و طعام لذيذ آوردن . و پسران نيك سيرت زادن . و نكاح نمودن زن حلال را .

اطاحة

اطاحة

(

et hat

) م . ع . افكندن موى را .

و نيست نمودن و بردن چيزى را . و هلاك و تباه نمودن مال را - و معناى آخرى از واوى و يائى هر دو مىآيد ولى واوى افصح است .

اطار

اطار

(

et r

) ا . ع . پى سوفار تير . و تيرى گرداگرد حشفه و حلقهء مردم . و شاخه‌هاى انگور كه پيچيده بر داربست رود . و تندى كه فاصل است ميان لب و ميان موهاى بروت و چنبر پرويزن . و هرچه كه محيط بر چيزى باشد .

و كمربند مانندى كه گرداگرد خانه سازند . ج اطر .

اطار

اطار

(

att r

) ا . ع . كمان‌ساز .

اطارة

اطارة

(

et rat

) م . ع . پرانيدن . و بخش بخش كردن مال را . و شكافتن به لغت يمن .

اطاشة

اطاشة

(

et cat

) م . ع . بيك‌سو انداختن تير را از نشانه و مايل كردن آن را .

اطاط

اطاط

(

att t

) ص . ع . بسيار آوازكننده .

اطاعة

اطاعة

(

et at

) م . ع . اطاع الشجر اطاعة : رسانيد آن درخت ميوه را . و حاضر گرديد براى چيدن . و نيز اطاعة : فراخ علف شدن چراگاه . و فرمان‌بردارى كردن .

اظاعت

اظاعت

(

et at

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرمانبردارى . و انقياد . و فروتنى و تواضع و تسليم‌شدگى . و تفويض‌كردگى .

و متابعت . و وفادارى . و تعظيم و كرنش و اظهار كوچكى و بندگى .

اطاعتگرى

اطاعتگرى

(

et at - gari

) ا . پ .

متابعت ظلم و فرمان . و تواضع و فروتنى .

اطافة

اطافة

(

et fat

) م . ع . اطاف به :

فرود آمد بر وى . و نزديك گرديد . و احاطه كرد .

اطاق

اطاق

(

ot q

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - حجره و يورد و خانه و شبستان و جائى كه در آن آدمى آسايش مىكند و محلى كه در آن رخت و سامان و اسباب خانه را مىگذارند .

و اطاق غذاخورى را خورسار و يا خورستار گويند . و اطاقى را كه در آنجا عروس منتظر داماد مىباشد خوزه و خووزه نيز گويند .

اطالة

اطالة

(

et lat

) م . ع . اطاله اطالة و اطوالا : دراز كرد او را . و كذلك اطوله . و اطالت المرأة : بچگان دراز بالا آورد آن زن . و يا زائيد يك فرزند بلند بالا .

اطاليق

اطاليق

(

at liq

) ا . پ . حاكم . و محافظ و رئيس .

اطام

اطام

(

ot m

) و (

et m

) ا . پ . بستگى بول و شكم از بيمارى .

اطاميم

اطاميم

(

at mim

) و (

et mim

) ج ا . ع .