فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٦
اضميكاك
و اضعاف الكتاب : ما بين سطور و حواشى آن . و وقع فى اضعاف الكتاب :
توقيع نهاد ميان سطور يا ميان خط و حاشيهء آن مكتوب . و اضعاف الجسد : عضو هاى بدن و يا استخوانهاى آن .
اضعاف
اضعاف
(
az ' f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوچندان . و زيادتر . و اضعاف مضاعف :
بيشتر و زيادتر از دوچندان . و باصطلاح علم حساب حاصل ضرب عددى يك يا چندين مرتبه در نفس خود مثلا 4 و 8 و 16 و 32 اضعاف عدد دو مىباشند زيرا حاصل ضرب يك مرتبه دو در نفس خود 4 و دو مرتبه 8 و 3 مرتبه 16 و چهار مرتبه 32 .
اضعاف
اضعاف
(
ez ' f
) م . ع . كور گردانيدن كسى را . و سست و ضعيف كردن . و دو چندان كردن چيزى را . و صاحب ستور سست و ناتوان گرديدن . و اضعف القوم ( مجهولا ) :
دو چند كرده شد جهت آن قوم .
اضعف
اضعف
(
az'af
) ص . ع . ضعيف‌تر و سست‌تر و ناتوان‌تر .
اضغاء
اضغاء
(
ezq '
) م . ع . ببانگ آوردن كسى را . و برانگيختن كسى را بر بانگ يق اضغاه اضغاء .
اضغاث
اضغاث
(
azq s
) ع . ج صغث (
zeqs
) (
zaqs
) . و اضغاث احلام : خوابهاى شوريده و پريشان كه تأويل آن از جهت اختلاطها راست نيايد .
اضغاث و احلام
اضغاث و احلام
(
azq so - ahl m
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوابهاى پريشان .
اضغاغ
اضغاغ
(
ezq q
) م . ع . درآمدن مردم در زندگانى فراخ يق اضغ القوم اضغاغا .
و اضغت الارض : سيراب شد زمين . و سبز گرديد گياه آن .
اضفيداد
اضفيداد
(
ezfid d
) م . ع . برآماسيدن از خشم .
اضكل
اضكل
(
azkal
) ص . ع . برهنه .
اضل
اضل
(
azall
) ص . ع . گمراه‌تر و باضلالت‌تر .
اضلاع
اضلاع
(
azl '
) ع . ج ضلع (
zela '
) و (
zel '
) و ضليع (
zali '
) .
اضلاع
اضلاع
(
azl '
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دنده‌ها . و كناره‌هاى چيزى .
اضلاع
اضلاع
(
ezl '
) م . ع . ميل دادن . و گرانبار گرديدن . و گرانبار كردن ( لازم و متعدى ) .
اضلال
اضلال
(
azl l
) ع . ج ضلّ و ضلّ . و هو ضل الاضلال : بلائى است و خيرى در آن نيست .
اضلال
اضلال
(
ezl l
) م . ع . اصل فلان البعير : گم كرد فلان شتر را و رفت از وى .
و كذلك اضل الفرس . و اضله : دفن كرد او را و غايب گردانيد . و نيز اضلال : ضايع گردانيدن و هلاك كردن .
اضلال
اضلال
(
ezl l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گمراهى . و اضلال كردن ف م . : گمراه كردن .
اضلع
اضلع
(
azlo '
) ع . ج ضلع (
zela '
) و (
zel '
) .
اضلع
اضلع
(
azla '
) ص . ع . رجل اضلع :
مرد توانا و درشت و ستبر . و مردى كه دندانش درشت و مانند استخوان پهلو باشد در كجى . و همچنين دابة اضلع .
اضلولة
اضلولة
(
ozlulat
) ا . ع . گمراهى .
اضم
اضم
(
azam
) م . ع . خشم گرفتن بر كسى .
و كينه داشتن . و رنج رسانيدن گرفتن كسى را .
و مايل شدن شتر نر بسوى شول . و راندن و گزيدن گرفتن آن را ( و الفعل من سمع ) .
اضم
اضم
(
azam
) ا . ع . كينه . و حسد و خشم .
ج : اضمات .
اضم
اضم
(
ezam
) ا خ . ع . نام كوهى . و از وادئى كه مدينهء منوره در آن واقع شده آنچه متصل بمدينه است قناة نامند و آنچه بالاى آنست نزديك سد شطاة گويند و آنچه اسفل آنست اضم خوانند . و ذو اضم : نام آبى است ميان مكه و يمامه .
اضمات
اضمات
(
azam t
) ع . ج اضم .
اضماج
اضماج
(
ezm j
) م . ع . دوسيدن به زمين .
اضماد
اضماد
(
ezm d
) م . ع . اضمدهم اضمادا : فراهم آورد آنها را . و اضمد العرفج : غنچه برآورد درخت عرفج .
اضمار
اضمار
(
ezm r
) م . ع . در دل نهادن داشتن چيزى را . و پوسيدن مرد را زمين به سفر و يا بمرگ يق اضمرت الارض الرجل .
و اضمر الفرس : اندك علف داد آن اسب را بعد فربهى و لاغر كرد آن را . و در اصطلاح عروض بنهايت رسيدن و ساكن گردانيدن تاى متفاعلن را در بحر كامل .
اضمار
اضمار
(
ezm r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پنهان كردگى . و اضمار كردن ف م :
پنهان كردن . و اسرار واجب الاضمار :
رازهائى كه پنهان داشتن آنها سزاوار است و نشايد آنها را آشكار كردن . و اضمار ما فى الضمير : نهان كردن آنچه در دل بود .
اضمامة
اضمامة
(
ezm mat
) ا ج . ع . گروه مردم از هر جنس . و پشتواره از كتب و جز آن .
و سنگريزه . ج : اضاميم .
اضمحلال
اضمحلال
(
ezmehl l
) م . ع . نيست شدن . و رفتن و گشاده و پريشان شدن ابر يق اضمحل السحاب اذا تقشع .
اضمحلال
اضمحلال
(
ezmehl l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناپديدى و نابودى . و از هم پاشيدگى .
اضمحنان
اضمحنان
(
ezmehn n
) م . ع . لغتى است در اضمحلال .
اضمى
اضمى
(
azm
) ص . ع . سياه لب .
اضميكاك
اضميكاك
(
azmik k
) م . ع . آمادهء باريدن گرديدن يق اضماك السحاب .