فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦

آدينه مسجد

آدابها

(

dab - h

) پ . ج . آداب .

آداد

(

d d

) ع . ج . آدّ و ادّ .

آداش

(

d c

) ا . پ . - مأخوذ از تركى - هم اسم و هم نام . و دو شخص كه داراى يك اسم باشند آداش يكديگرند .

آداك

(

d k

) ا . پ . خشكى در ميان دريا و جزيره . و پاياب و گدار .

آدام

(

d m

) ج ادم و ادام و اديم .

آدب

(

deb

) ص . ع . بمهمانى خواننده .

ج . آدبة .

آدخ

(

dax

) ص . پ . خوب و نيكو و مغز و ميمون و ا . بلندى . و بلندترين درجه .

آدر

(

dar

) ا . پ . آذر و آتش .

آدر

(

dar

) ص . ع . دبه خايه . ج . ادمر .

آدر

(

dor

) ع . ج دار .

آدر

(

der

) پ . ا . نيشترى كه بدان قصد كنند . و شعله .

آدرخش

(

draxc

) ا . پ . صاعقه و رعد و برق . و سرما . و درخش .

آدرس

(

dres

) ا . پ . - مأخوذ از زبان فرانسه - نمره و نشانهء خانه و دكان و غيره .

آدرشاخ

(

darc x

) ا . پ . ترشىآلات .

و آب نمك . و چيزهاى شور مانند آب دريا .

آدرفش

(

drafc

) ا . پ . درفش و آلتى كه بدان چرم را سوراخ نمايند .

آدرم

(

dram

) ا . پ . نمد زين خواه با چاك و يا بىچاك بود و عموم اسلحه از كارد و شمشير و خنجر و تير و كمان . و افزارى درفش مانند كه نمد زين را با آن دوزند .

آدرنگ

(

drang

) ا . پ . رنج و محنت .

و آفت و هلاكت .

آدرون

(

derun

) ا خ . پ . نام دهى .

آدرياتيك

(

dri tik

) ا خ . پ . خليج آدرياتيك كه درياى آدرياتيك نيز مىگويند خلج طولانى است در رم كه آبهاى ايتاليا و يوگوسلاوى و آلبانى در آن مىريزد .

آدش

(

dec

) ا . پ . آتش و نار .

آدغر

(

dqar

) ا . پ . خانهء ييلاقى .

آدك

(

dak

) ا . پ . جزيره و خشكى ميان دريا .

آدم

(

dam

) ا خ . پ . پدر همهء مردمان و ابو البشر لقب اوست و ا . انسان - در مقابل حيوان - مانند كسى كه به فرزند خود عتاب كرده مىگويد : آخر پسر تو آدمى نه حيوان .

آدم

(

dam

) ا خ . ع . ابو البشر و پدر آدميان . ج اوادم .

آدم

(

dam

) ص . ع . بعير آدم شترى كه موى وى سپيد و چشمش سياه بود ج . : ادم و ادمان . و نيز گندم‌گون سپيد چرده .

آدمان

(

dam n

) پ . ج آدم .

آدم پيرا

(

dam - pir

) ا خ . پ . يكى از نامهاى خداوند جل شانه و ا . مرشد كامل .

آدم پيرا

(

dam - pir

) ص . پ . پيرايندهء آدم و پاك‌كننده و زينت‌دهندهء او .

آدمة

(

demat

) ع . ج ادام و ج اديم .

آدم ثانى

(

dame - s ni

) ا خ . پ .

حضرت نوح پيغمبر .

آدم‌خوار

(

dam - x r

) ص . پ .

آنكه گوشت آدمى مىخورد .

آدمستان

(

damest n

) ا خ . عالم جهان . و ا . جائى كه پر از آدميان باشد .

آدم سر

(

dam - sar

) ص . كچل و كل .

آدم‌شناس

(

dam - cen s

) ص . پ .

شناسندهء انسان .

آدم‌گرى

(

dam - gari

) ا . پ . انسانيت و مردانگى و شجاعت .

آدمى

(

dami

) ص . پ . منسوب به آدم و انسانى . و گندم‌گون . و ا . كيك و انسان .

آدميان

(

dami n

) ا ج . اولاد آدم و مردمان .

آدميانه

(

dami ne

) ص . پ . مانند انسان . و م ف . بطور انسان و با انسانيت .

آدمى بچه

(

dami - bace

) ا . پ . طفل و كودك انسان .

آدميت

(

damiyat

) ا . پ . از كلمه‌هاى مولود از زبان تازى است . يعنى تربيت و انسانيت . و بيشتر فارسى زبانان آذربايجان استعمال مىكنند چنان كه گويند اين شخص آدميت ندارد يعنى انسانيت ندارد .

آدميزاد

آدميزاد (

dami - z d

) و آدميزاده

(

dami - z de

) ا . پ . پسر انسان و زادهء انسان - و مردم و انسان .

آدمىخوار

(

dami - x r

) ص . پ .

آنكه گوشت انسان مىخورد .

آده

(

) ا . پ . دو چوب بلند كه بفاصله در زمين فروبرند و چوب ديگر بالاى آن دو بندند و مرغان و كبوتران بر آن نشينند .

آدى

(

) ص . ع . باقوت‌تر و قوىتر و يارىدهنده‌تر . الحديث : يخرج من قبل المشرق جيش آدى شيئى و اعده يعنى لشكرى كه قويتر اشياء است .

آديج

(

dij

) ا خ . پ . رودى در ايتاليا كه مشروب مىكند ايالت ورن را و پس از آنكه سى كيلومتر امتداد طى نمود در درياى آدرياتيك مىريزد .

آديش

(

dic

) ا . پ . آتش و نار .

آدينده

(

dyande

) ا . پ . قوس و قزح و آژفداك .

آدينه

(

dine

) ا . پ . روز جمعه و روز هفتم از روزهاى هفته .

آدينه مسجد

(

dine - masjed

) ا خ . پ - دهى از محال سربند عراق . و مردم آنجا بحسن - و خوشگلى معروفند .