فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٢

اضافة

و بهتر حفظكننده .

اصونة

اصونة

(

asvenat

) ع . ج صوان و صوان و صوان .

اصهاء

اصهاء

(

esh '

) م . ع . روغن ماليدن بچه را و در آفتاب گذاشتن آن را . و به درد آمدن صهوهء اسب .

اصهاب

اصهاب

(

esh 'b

) م . ع . بچهء سرخ سپيدى آميخته آوردن .

اصهار

اصهار

(

ash r

) ع . ج صهر (

sehr

) .

اصهار

اصهار

(

esh r

) م . ع . بدامادى پيوستن با كسى يق اصهر بفلان : يعنى داماد فلان شد . و پيوستن بمحرميت يا به نسبت .

اصهب

اصهب

(

ashab

) ص . ع . موى سرخ سپيدى آميخته . ج : صهب (

sohb

) .

اصهب

اصهب

(

ashab

) ا خ . ع . نام چشمه‌اى در بحرين . و اصهبيات در قول شاعر جمع آن .

وا . شير بيشه . و شتر سرخ سپيدى آميخته .

و روز سرد . ج : صهب (

sohb

) . و عين الاصهب : چشمه‌ايست ميان بصره و بحرين .

اصهبيات

اصهبيات

(

ashabiy t

) ع . ج اصهب (

ashab

) .

اصهرار

اصهرار

(

esher r

) م . ع . بهم نزديك شدن دو لشكر يق اصهر الجيش للجيش اذا دنى بعضهم من بعض .

اصهيباب

اصهيباب

(

eshib b

) م . ع . سرخ سپيد شدن .

اصهيرار

اصهيرار

(

eshir r

) م . ع . گداخته شدن .

و درخشيدن پشت آفتاب‌پرست از گرمى آفتاب .

اصياد

اصياد

(

asy d

) ع . ج صاد .

اصياف

اصياف

(

asy f

) ع . ج صيف (

sayf

) .

اصيان

اصيان

(

osiy n

) ع . - مأخوذ از اصيلان كه تصغير اصلان جمع اصيل باشد .

اصيبية

اصيبية

(

osaybiyat

) ج ا . ع . اطفال كوچك .

اصيد

اصيد

(

asyad

) ص . ع . كژ گردن . و گردن بلند دارنده از كبر . و شير . وا . پادشاه - بدان‌جهت كه التفات كم كند - و شير بيشه .

اصيد

اصيد

(

asid

) ا . ع . صحن خانه .

اصيداد

اصيداد

(

esyed d

) م . ع . گردن كج شدن .

اصيدة

اصيدة

(

asidat

) ا . ع . شتران خردسال .

و پيراهن كوچك . و پيراهن كوچك كه زير جامه پوشند . و حظيره .

اصير

اصير

(

asir

) ا . ع . موهاى نزديك بهم در پيچيده . و مژگان دراز و پر مو .

اصيص

اصيص

(

asis

) ا . ع . لرزنده . و بيم .

و آوند شكسته . و كوزه‌اى به شكل نصف سبو كه در آن رياحين كارند . و لگن و تغار و يا كاسهء بزرگ كه در آن بول كنند . و بناى استوار .

و نوعى از آوند دو گوشه كه در آن گل و لاى كشند .

اصيصة

اصيصة

(

asisat

) ا . ع . خانه‌هاى با هم نزديك . يق هم اصصية واحدة : ايشان مجتمع‌اند و يك جا مىباشند .

اصيل

اصيل

(

asil

) ص . ع . با اصل و نژاد . و هر چيز محكم و استوار يق مجد اصيل و خليفهء ثابت راى از سردارى . وا . اهلاك و مرگ . و آخر روز . و ا خ . شهرى در اندلس .

ج : اصل . و اصلان و آصال و اصائل .

اصيل

اصيل

(

asil

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پاك‌نژاد و نيك نهاد و خوش‌ذات و داراى حسب و نسب و نجيب و داراى خاندان شريف .

اصيل

اصيل

(

osayl

) ا . ع . مصغر اصيل . و ا خ .

نام شخصى صحابى .

اصيلال

اصيلال (

osayl l

) و اصيلان

(

osayl n

) ا . ع . مصغر اصلان جمع اصيل .

اصيلة

اصيلة

(

asilat

) ا . ع . هلاك و موت . و اصل . و اخذه باصيلته : گرفت آن را با اصل آن يعنى همهء آن را گرفت . و جاءوا باصيلتهم يعنى همه‌شان آمدند .

اصيلع

اصيلع

(

osayle '

) ا . ع . - مصغر اصلع - نره . و مارى باريك گردن و گردسر . و ابو اصيلع : نره .

اض

اض

(

azz

) م . ع . نهايت مشقت دادن كار كسى را . و مضطر گردانيدن فقر كسى را بسوى كسى . و شكستن چيزى را . و ميل كردن شترمرغ ماده بسوى جاى بيضه نهادن خود ( و الفعل من نصر ) .

اض

اض

(

ezz

) ا . ع . اصل .

اضا

اضا (

azan

) و اضاء

(

ez '

) ع . ج اضاة .

اضاء

اضاء

(

ez '

) ا . ع . پاليز . و بيشه . و بيد هندى .

اضاءة

اضاءة

(

ez at

) م . ع . روشن شدن . و روشن كردن ( لازم و متعدى ) . و اضاء ببوله :

انداخت كميز را .

اضابير

اضابير

(

az bir

) ع . ج اضبارة و اضبارة .

اضاة

اضاة

(

az t

) ا . ع . استاد نگاه آب سيل و جز آن . ج : اضوات و اضيات و اضا و اضاء و اضون .

اضاحى

اضاحى

(

azahiy

) ع . ج اضحية (

ozhiyat

) .

اضاحيك

اضاحيك

(

az hik

) ع . ج اضحوكة .

اضاد

اضاد

(

ez d

) م . ع . مبتلاى زكام گردانيدن كسى را يق اضاده الله تعالى : بزكام مبتلا گرداند او را خداى تعالى .

اضاض

اضاض

(

ez z

) ا . ع . جاى پناه و بانگ كردن ماده شتر وقت درد زه ( و الفعل من نصر ) .

اضاعة

اضاعة

(

ez at

) م . ع . هويدا و آشكار گشتن . و بسيار گرديدن ضيعت شخص . و اضاع الشيى : مهمل و هيچ‌كاره كرد .

و هلاك گردانيد . و بىتيمار گذاشت آن چيز را .

اضافة

اضافة

(

ez fat

) م . ع . خمانيدن كسى را .

و ميل دادن به چيزى . و مهمان داشتن . و مضطر كردن كسى را بسوى كسى . و گريختن و پرهيز