فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨١

اصون

اصموخ

اصموخ

(

osmux

) ا . ع . سوراخ گوش .

اصميكاك

اصميكاك

(

esmik k

) م . ع . خشم گرفتن مرد . و نيك ستبر گرديدن شير . و تر شدن زمين از باران يق اصماكت الارض .

اصميلال

اصميلال

(

esmil l

) م . ع . سخت گرديدن و انبوه شدن گياه و درهم پيچيدن آن . و خشك و سخت گرديدن نان .

اصن

اصن

(

asann

) ص . ع . رجل اصن .

مرد متغافل .

اصناء

اصناء

(

asn '

) ع . ج صنو (

senv

) .

اصناء

اصناء

(

esn '

) م . ع . اصنى عند القدر :

نشست نزديك ديگ بحرص كه گوشت را كفانيده كباب سازد و بريانى كند به حدى كه او را صناء يعنى خاكستر رسيد .

اضنات

اضنات

(

esn t

) م . ع . استوار و محكم كردن .

اصناخ

اصناخ

(

asn x

) ع . ج صنخ (

senx

) .

اصناع

اصناع

(

asn '

) ع . ج صنع (

sen '

) .

اصناع

اصناع

(

esn '

) م . ع . يارى كردن كسى را . و آموختن نادان كارى را . و محكم كردن كارى .

اصناعى

اصناعى

(

esn iy

) ص . ع . رجل اصناعى الايدى : مرد چرب دست و باريك كار و ماهر در پيشه و كار خود .

اصناف

اصناف

(

asn f

) ع . ج صنف (

sanf

) و (

senf

) .

اصناف

اصناف

(

asn f

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اشكال . و انواع و اقسام . و اجناس گوناگون .

و رعايا و دهاقين و مردمان بازارى كه در بازار كسب مىكنند . و اصناف خلق : همهء طبقات مختلف از مردمان . و اصناف قبايل :

قبايل مختلف . و اصناف مختلفه : اقسام مختلفهء گوناگون .

اصناق

اصناق

(

esn q

) م . ع . عزيمت كردن بر كارى و ثبات ورزيدن يق اصنق عليه .

و اصنق فى ماله : نيكو خدمت كرد شتران را .

اصنام

اصنام

(

asn m

) ع . ج صنم (

sanam

) .

اصنام

اصنام

(

asn m

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بتها .

اصنان

اصنان

(

esn n

) م . ع . صاحب صنان و گند بغل گرديدن . و تكبر نمودن . و خشمناك شدن يق اصن الرجل . و اصن اللحم :

برگرديد بوى گوشت . و اصنت الناقة :

باردار گرديد آن ماده‌شتر . و سركشى نمود بر گشن .

و اصن الماء : متغير گشت آب و برگرديده رنگ و بوى شد . و اصن على الامر :

قيام ورزيد بر آن كار . و اصنت الفرس : در آويخت بچهء آن اسب در شكم مادر و دفع كرد سر خود را در خوران مادر يعنى سر روده و روده‌اى كه متصل دبر است .

اصنع

اصنع

(

asna '

) ص . ع . باصنعت‌تر .

و نيكوتر .

اصنف

اصنف

(

asnaf

) ا . ع . شترمرغ نر خراشيده ساق . ج : صنف (

sonf

) .

اصنوجة

اصنوجة

(

osnujat

) ا . ع . رشته‌هائى كه از خمير آرد گندم سازند .

اصو

اصو

(

asv

) م . ع . اصا النبت اصوا ( از باب نصر ) : بسيار شد آن گياه و بهم پيوست .

اصواء

اصواء

(

asv '

) ع . ج صوىّ و ج ج صوّ

اصواء

اصواء

(

esv '

) م . ع . خشك شدن .

اصوات

اصوات

(

asv t

) ع . ج صوت .

اصوات

اصوات

(

asv t

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - آوازها و صداها .

اصواع

اصواع

(

asv '

) ع . ج صاع .

اصواف

اصواف

(

asv f

) ع . ج صوف .

اصوب

اصوب

(

asvab

) ص . ع . راست‌تر . و راست‌گوىتر . و باصلاح‌تر .

اصوبيت

اصوبيت

(

asvabiyat

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصلاح‌تر بودن كارى .

اصور

اصور

(

asvar

) ص . ع . كژ . و كژ گردن .

ج : صور .

اصورة

اصورة

(

asverat

) ع . ج صوار .

اصوص

اصوص

(

asus

) ا . ع . شتر مادهء يك سالهء باقوت . ج : ا صص . يق اصوص عليها صوص يعنى شتر مادهء فربه يك سالهء باقوتى كه بر آن شخص سخت زفت و ناكس كه در مهتاب تنها خورد تا مهمان او را نبيند نشسته است . و نيز اصوصر : دزد . و ماده شتر بسيار شير . ج : اصص .

اصوع

اصوع (

asvo '

) و اصؤع

(

as'o

) ع . ج صاع .

اصوف

اصوف

(

asvaf

) ص . ع . كبش اصوف :

گوسپند بسيار پشم .

اصول

اصول

(

osul

) ا . پ . حركت موزون خوش‌آيند . و باصطلاح موسقى هيفده آواز را گويند : اول مخمس . دويم بحر ترك ضرب كه تركى نيز گويند . سيوم دو يك . چهارم و در ؛ پنجم ثقيل . ششم خفيف . هفتم چهار ضرب . هشتم در افشان . نهم ماتين . دهم ضرب الفتح . يازدهم اصول فاخته . دوازدهم چنبر . سيزدهم نيم ثقيل . چهاردهم اذفر . پانزدهم ارصد . شانزدهم رمل . هفدهم هزج .

اصول

اصول

(

osul

) ا . ع . علمى كه در آن از ادلهء شرعيه كه چهار اصول فقه باشد بحث مىكند و اين چهار اصول عبارت است از كتاب و سنت و اجماع و قياس .

اصول

اصول

(

osul

) ع . ج اصل .

اصول

اصول

(

osul

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ريشه‌ها و اصول و فروع : ريشه‌ها و شاخه‌ها .

اصولى

اصولى

(

osuli

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طايفه‌اى از علماى اسلام كه در امور شرعيه بعلم اصول عمل مىكنند - مقابل اخبارى .

اصون

اصون

(

asvan

) ص . ع . نگاهدارنده‌تر