فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٥

اصرم

آورده بود .

اصحن

اصحن

(

ashon

) ج . ج صحن (

sahn

) .

اصحيرار

اصحيرار

(

eshir r

) م . ع . خشك شدن گرفتن گياه .

اصحيمام

اصحيمام

(

eshim m

) م . ع . زرد شدن گياه . و نيك سبز گرديد آن - از لغات اضداد است - و با سياهى سبزى آن زردى آميخته شدن . و متغير شدن گياه زمين . و پشت دادن باران بوى . و خشك شدن گرفتن زراعت . و سرما زده شدن آن . و نيز اصحيمام :

زرد شدن .

اصخاد

اصخاد

(

esx d

) م . ع . درآمدن در گرما . و گرم كردن چلپاسه خود را در آفتاب .

اصخار

اصخار

(

esx r

) م . ع . در جاى سنگناك درآمدن .

اصخيتات

اصخيتات

(

esxit t

) م . ع . اصخات الجرح اصخيتاتا : فرونشست آماس آن زخم . و اصخات المريض : به شد آن بيمار .

اصد

اصد

(

esad

) ع . ج اصدة .

اصدء

اصدء

(

asda '

) ص . ع . كميت اصدء :

اسب نيك سرخ مايل بسياهى . و جدى اصدء : بزغالهء سرخ كه بسياهى زند .

اصداء

اصداء

(

esd '

) م . ع . مردن . و اصدى الجبل : آواز داد كوه .

اصداد

اصداد

(

esd d

) م . ع . باز داشتن كسى را از چيزى . و برگردانيدن يق اصده عن كذا . و اصد الجرح : ريمناك شد آن زخم .

اصدار

اصدار

(

esd r

) م . ع . بازگردانيدن .

اصداع

اصداع

(

essed '

) م . ع . متفرق و پريشان گشتن .

اصداغ

اصداغ

(

asd q

) ع . ج صدغ .

اصداف

اصداف

(

asd f

) ع . ج صدف .

اصداف

اصداف

(

esd f

) م . ع . برگردانيدن كسى را و ميل دادن .

اصداق

اصداق

(

esd q

) م . ع . دست پيمان ناميدن .

اصدة

اصدة

(

esdat

) ا . ع . جاى جمع شدن قوم . ج اصد .

اصدة

اصدة

(

osdat

) ا . ع . پيراهن كوچك . و يا پيراهن كوچك كه زير جامه پوشند . و شتران خردسال .

اصدح

اصدح

(

asdah

) ا . ع . شير بيشه .

اصدر

اصدر

(

asdar

) ص . ع . بزرگ سينه .

اصدران

اصدران

(

asdar ne

) ا . بصيغهء تثنيه . ع دو رگ زير صدغين . و جاء يضرب اصدريه : آمد در حالى كه فارغ بود .

اصدغان

اصدغان

(

asdaq ne

) . بصيغهء تثنيه .

ع . نام دو رگ در زير دو صدغ .

اصدف

اصدف

(

asdaf

) ص . ع . فرس اصدف :

اسبى كه رانها را نزديك و سمها را دور دور نهد و در هر دو بند دست وى اندك پيچيدگى بود .

و سم آن بجانب راست ميل كند .

اصدق

اصدق

(

asdaq

) ص . ع . راستگوتر . و راست‌تر .

اصدقا

اصدقا

(

asdeq

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان صديق و راستگو .

اصدقاء

اصدقاء

(

asdeq '

) ع . ج صديق .

اصدم

اصدم

(

asdam

) ص . ع . بركنده‌تر .

اصر

اصر

(

asr

) م . ع . شكستن . و مايل كردن .

و بازداشتن . و حبس كردن . و اصار ساختن براى خانه ( و الفعل من ضرب ) .

اصر

اصر

(

asr

) و (

esr

) و (

osr

) ا . ع .

پيمان . و بار . و گناه . ج : آصار و اصران .

اصر

اصر

(

esr

) ا . ع . آصرة يعنى آنچه مايل گرداند شخص را به چيزى . و قسم كه بطلاق زن و يا بآزادى بنده و يا به نذر خدا خورده شود .

و سوراخ گوش . ج : آصار و اصران .

اصر

اصر

(

osor

) ع . ج اصار .

اصراء

اصراء

(

esr '

) م . ع . خريدن و يا فروختن مصراة را .

اصراب

اصراب

(

esr b

) م . ع . اصرب اليه مالا : داد به او مال را . و نيز اصراب :

شير ترش خورانيدن كسى را .

اصراح

اصراح

(

esr h

) م . ع . پيدا و آشكار كردن .

اصرار

اصرار

(

esr r

) م . ع . اصر السنبل :

آمادهء برآمدن گرديد آن خوشه . و اصر فلان :

دور رفت فلان و شتافت . و اصر على الامر :

عزيمت نمود بر آن كار و ثبات و دوام ورزيد .

و اصر الفرس باذنه : راست كرد اسب گوش را تا بشنود .

اصرار

اصرار

(

esr r

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ابرام . و ايستادگى و پايدارى و ثبات . و لجاجت .

و اصرار كردن ف ل . : ثبات و دوام ورزيدن . و ايستادگى كردن در كارى . و نيز اصرار كردن : لجاجت كردن و ايستادگى نمودن .

و اصرار داشتن : ثبات داشتن . و لجاجت داشتن و مصر بودن .

اصراف

اصراف

(

esr f

) م . ع . حركت روى را در شعر مختلف آوردن يعنى يك قافيه برفع و ديگرى بجر و يا يكى برفع و ديگرى بنصب يق اصرف شعره .

اصرام

اصرام

(

asr m

) ع . ج صرم و صريم .

اصرام

اصرام

(

esr m

) م . ع . بوقت درو رسيدن خرمابن . و محتاج و صاحب عيال بسيار گرديدن شخص . و صاحب گلهء شتران شدن .

اصران

اصران

(

esr n

) ع . ج اصرو اصر و اصر .

اصرة

اصرة

(

aserrat

) ع . ج صرار و صرار .

اصرع

اصرع

(

asro '

) ع . ج صرع و صرع .

اصرم

اصرم

(

asram

) ص . ع . مرد محتاج بسيار عيال . و ا خ . نام چند نفر صحابى .