فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٠
اشنان
اشمال
اشمال
(
ecm l
) م . ع . شمال ساختن براى گوسپند . و بدى رسانيدن بمردم . و چادر و شمله دادن كسى را . و صاحب چادر گرديدن .
و برچيدن آنچه بر درخت باشد از خرما .
و آبستن نمودن گشن يك نيمه تا دو ثلث از ماده گاوان را . و بسوى باد شمال شدن .
و در باد شمال درآمدن يق اشملوا اى دخلوا فى الشمال .
اشمام
اشمام
(
ecm m
) م . ع . بوئيدن . و بويانيدن . و سر استيخ رفتن . و به چپ و راست برگشتن . و اشمام الحرف : بويانيدن حرف را ضمه يا كسره بروشى كه شنيده نشود .
و اندك بريدن حجام و حافضه ختان و بظر را يق اشم الحجام الختان و الحافضة البظر اذا اخذا منهما قليلا .
اشمام
اشمام
(
ecm m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوى بردن . و واو اشمام ضمهء واو معدوله را گويند زيرا كه اين واو بعد از خاى نقطه‌دار مفتوح خوانده مىشود و فتحهء آن خالص نيست بلكه بوئى از ضمه دارد .
اشمخرار
اشمخرار
(
ecmexr r
) م . ع . دراز گرديدن يق اشمخر اشمخرارا .
اشمذة
اشمذة
(
acmazat
) ا . ع . مرغ تيز پرواز .
اشمط
اشمط
(
acmat
) ص . ع . مرد سپيد سياه موى . ج : شمط (
comt
) و شمطان (
comt n
) .
اشمطاط
اشمطاط
(
ecmet t
) م . ع . دو موى شدن .
اشمعطاط
اشمعطاط
(
ecme't t
) م . ع . شتابى كردن در طلب چيزى و متفرق شدن يق اشمعط القوم فى الطلب . و اشمعط الذكر : برخاست نره . و اشمعط الخيل : در طلب چيزى تند دويدند اسبان .
و اشمعط الابل : پريشان شدند شتران .
و نيز اشمعطاط : پر شدن از خشم يق اشمعط اذا امتلا غضبا .
اشمعلال
اشمعلال
(
ecme'l l
) ا . ع . اشمعل :
مطلع شد بر چيزى و برآمد بر آن . و اشمعل القوم فى الطلب : شتافتند مردم در طلب چيزى . و متفرق شدند . و اشمعلت الابل : شادمان رفتند و پريشان گشتند شتران . و اشمعلت الغارة على العدو :
از هر طرف پريشان و متفرق شد غارت بر دشمن .
اشمق
اشمق
(
acmaq
) ا . ع كفك خون آميختهء دهان شتر .
اشمل
اشمل
(
acmal
) ص . ع . شامل‌تر و كامل‌تر . و قابل فهم‌تر . و بزرگ‌تر .
اشمل
اشمل
(
acmol
) ع . ج شمال و شمال .
اشموسا
اشموسا
(
acmus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از مرو كه اهالى شيراز مرو رشك خوانند و كم بوتر از مرو خوش .
اشموم
اشموم
(
ocmum
) ا خ . ع . نام دو شهر در مصر .
اشمون
اشمون
(
acmun
) ا خ . ع . نام دهى در زير شنطوف كه اشمون جريش نيز گويند .
اشمونين
اشمونين
(
acmunayn
) ا خ . ع . شهرى به صعيد اوسط .
اشمويل
اشمويل
(
acmavil
) ا خ . ع . نام يكى از انبياى بنى اسرائيل .
اشمئزاز
اشمئزاز
(
ecme'z z
) م . ع . منقبض و گرفته شدن . و ترسيدن . و مكروه و ناخوش داشتن چيزى را . و رميدن الحديث : سيليكم الامراء تقشعر منهم الجلود و تشمئز منهم القلوب .
اشمئطاط
اشمئطاط
(
ecme't t
) م . ع . دو موى شدن يق اشمئط الرجل .
اشميطاط
اشميطاط
(
ecmit t
) م . ع . دو موى شدن . و مخلوط گرديدن .
اشن
اشن
(
acan
) ا . پ . جامهء باژگونه پوشيده .
و كالك و خربزهء نارسيده .
اشنا
اشنا
(
acn
) ا . پ . گوهر گرانمايه . و شنا كننده و آب ورز و سباح .
اشناب
اشناب
(
ecn b
) ا . پ . شناور و آب‌ورز و سباح .
اشناع
اشناع
(
ecn '
) م . ع . شتابى كردن ماده شتر در رفتار يق اشنعت الناقة .
اشناف
اشناف
(
ecn f
) م . ع . گوشواره نهادن دختر را يق اشنف الجارية .
اشنافتن
اشنافتن
(
ecn ftan
) ف م . پ . فهميدن و يافتن و دريافتن و ادراك كردن .
اشناق
اشناق
(
acn q
) ع . ج شنق (
canaq
) . و اعداد ما بين دو نصاب از زكات مثلا ما بين ده و چهل و ما بين چهل و صد . و نيز بمعنى اروش و ديهء جراحات .
اشناق
اشناق
(
ecn q
) م . ع . اشنق البعير اشناقا : باز ايستانيد شتر را به كشيدن مهار چنان كه پس گردنش به پيش پالان چسبيد . و يا بلند كرد شتر سر را در وقتى كه بر وى نشسته باشند . و اشنق البعير : باز ايستاد شتر از كشيدن مهار وقتى كه سوار بر آن است ( لازم و متعدى ) . و اشنق القربة : به شناق بست سر مشك را . و اشنق عليه : ستم كرد بر او . و نيز اشناق : ديهء جراحت گرفتن . و واجب شدن ديهء جراحت بر كسى . و سر در واكردن شتر .
و مشك را بميخ بلند آويختن .
اشنان
اشنان
(
ecn n
) م . ع . پريشان و از هر طرف ريختن غارت را بر مردم يق اشن الغارة عليهم . و اشنت القربة : يعنى كهنه گرديد مشك .
اشنان
اشنان
(
ocn n
) و (
ecn n
) ا . پ . گياهى است كه ساقه و ريشهء آن را چون در آب زنند مقدار زيادى كف مىكند و پارچه و جامه را