فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٨
اشكل
بعضونها . و چون واوى و يائى باشد يق اشكى فلانا : بيمار يافت فلان را . و اشكى فلانا من فلان : گرفت از فلان براى به همان چيزى كه خشنود گرداند او را . و اشكاه :
بگله آورد او را . و افزود اذيت و گلهء او را .
و دور كرد شكايت و گلهء او را - از لغات اضداد است
اشكاد
اشكاد
(
eck d
) م . ع . دادن . و ورزيدن مال حقير را .
اشكار
اشكار
(
eck r
) ا . پ . شكار و نخجير و صيد .
اشكار
اشكار
(
eck r
) م . ع . اشكر الضرع اشكارا : پر شير گرديد آن پستان . و اشكر القوم : صاحب شتران بسيار شير شدند .
و يا دوشندهء شتران پر شير گرديدند آن قوم . و اشكر النخل : شكير برآورد آن خرما بن .
و اشكر الشجر : برگ برآورد آن درخت .
و اشكر الكرم : بردميد نهال رز از شاخ وى .
اشكارى
اشكارى
(
eck ri
) ا . پ . شكارى و شكارچى و نخجيرگير و صياد .
اشكاع
اشكاع
(
eck '
) م . ع . بخشم آوردن .
و ملول ساختن و بستوه آوردن كسى را يق اشكعه اشكاعا .
اشكال
اشكال
(
ack l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - صورتها و نقشها و پيكرها و شكلها .
اشكال
اشكال
(
ack l
) ع . ج شكل (
cakl
) و (
cekl
) و امور اشكال : امور متشابه .
اشكال
اشكال
(
eck
) م ع . اشكل الامر اشكالا : پوشيده شد آن كار و مشتبه گرديد .
و اشكل النخل : رطب گرديد غورهء خرما و پخته شد . و اشكلت العين : سرخ سپيد شد چشم . و اشكل الكتاب : دور گردانيد مشكلات كتاب را و مقيد باعراب و نقاط كرد حروف آن را .
اشكال
اشكال
(
eck l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى و عدم سهولت . و ترديد و اشتباه و پيچ و تاب . و درهم و برهم . و در اشكال افتادن ف ل . : در زحمت و دشوارى افتادن .
و اشكال داشتن : دشوارى داشتن . و اشكال كردن ف م . : ترديد كردن .
اشكالات
اشكالات
(
eck l t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - سختيها و دشواريها . و ج اشكال .
اشك‌آلود
اشك‌آلود
(
ack - lud
) ص . پ . چشم آلوده باشك .
اشكام
اشكام
(
eck m
) م . ع . اشكمه اشكاما :
پاداش داد او را .
اشكان
اشكان
(
ack n
) ا خ . پ . نام دومين پادشاه سلسلهء اشكانى كه پس از اشك پادشاهى كرد .
اشكانى
اشكانى
(
ack ni
) ص . پ . منسوب به اشك كه سر سلسلهء اشكانيان باشد .
اشكانيان
اشكانيان
(
ack ni n
) ج ا خ . پ .
سلسله‌اى از پادشاهان ايران كه از نژاد اشك مىباشند و پس از سرداران اسكندر مقدونيائى تا زمان پادشاهى ساسانيان مدت چهار صد و شصت و يك سال در ايران سلطنت كرده‌اند .
اشكاوند
اشكاوند
(
ack vand
) ا خ . پ . كوهى نزديك سيستان .
اشكاه
اشكاه
(
eck h
) م . ع . مشته گرديدن كار .
و مشكل شدن آن يق اشكه الامر .
اشكبار
اشكبار
(
ack - b r
) ص . پ . گريان و اشك‌ريزان . و كسى كه پىدرپى گريه مىكند .
اشكبارى
اشكبارى
(
ack - b ri
) . پ . ريزش پياپى اشك از چشم .
اشكباريدن
اشكباريدن
(
ack - b ridan
) م . ع .
بسيار گريه كردن و اشك بسيار ريختن .
اشكباز
اشكباز
(
ack - b z
) ص . پ . اشك‌ريز و اشك‌افشان .
اشكبوس
اشكبوس
(
ack - bus
) ا خ . پ . مبارزى كه افراسياب بمدد پيران ويسه فرستاد و رستم وى را بكشت .
اشكردن
اشكردن
(
eckardan
) ف م . پ . شكردن و شكاردن .
اشك‌ريز
اشك‌ريز (
ack - riz
) و اشك ريزان
(
ack - riz n
) ص . پ . چشمى كه اشك بسيار مىافشاند .
اشكره
اشكره
(
eckere
) ا . پ . هر مرغ شكارى .
و قسمى از مرغ شكارى از جنس باشه و از آن كوچكتر كه پيغو نيز گويند .
اشكز
اشكز
(
ockozz
) ا . ع . چيزى مانند اديم سپيد كه بدان زين را استوار كنند .
اشكستن
اشكستن
(
eckastan
) ف م . پ . شكستن .
اشكسته‌بند
اشكسته‌بند
(
eckaste - band
) ا . پ .
شكسته‌بند و رداد .
اشكش
اشكش
(
ackac
) ا ج . پ . نام پهلوانى در قديم .
اشكفت
اشكفت
(
ackeft
) ا . پ . حيرت . و تعجب .
و آشفتگى و اضطراب ناگهانى .
اشكفت
اشكفت
(
eckaft
) ا . پ . مغاره و غار و رخنهء كوه .
اشك فشان
اشك فشان
(
ack - fac n
) ص . پ .
چشمى كه اشك بسيار مىافشاند .
اشكفه
اشكفه
(
ecofe
) ا . پ . شكوفهء درخت .
و قى و استفراغ .
اشكل
اشكل
(
ackal
) ص . ع . آنكه در وى سرخى و سپيدى بهم آميخته باشد . و يا آنكه در وى سپيدى مايل بسرخى و تيرگى بود . و شترى كه سياهى آن بسرخى آميخته باشد . و فى الحديث : كان رسول الله صلى الله عليه و آله اشكل العين اى فى بياضها شىء من الحمرة . و قچقار سپيد تهيگاه . و ماء اشكل :
آب به خون آميخته . و قولهم هذا اشكل به :
يعنى مشابه‌تر است به آن . وا . سدر و كنار كوهى .
اشكل
اشكل
(
ackal
) ا . پ . پايبند و