فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٥
اشعار
ذو اشرف ا خ . موضعى است در يمن .
اشرف
اشرف
(
acraf
) ص . ع . بلندتر از هر چيزى . و شريف‌تر و باقدرتر . و منكب اشرف : دوش بلند .
اشرف
اشرف
(
acraf
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شريف‌تر و بزرگتر و باقدرتر . و ا خ .
لقبى است كه شخص سلطنت چون يكى از وزراى خود را منتسب بخانوادهء خويش گرداند اشراف به او لقب مىدهد . و ملك اشرف چوپانىپور امير تيمور تاش پور امير چوپان : حكمران آذربايجان و عراق عجم كه در سال 758 هجرى در خوى بدست لشكر جانى بيك خان كشته شد . و اشرف افغان غليجائى : برادرزادهء محمود كه پس از شكست از لشكر شاه طهماسب در نزديكى قندهار بدست كسان برادر محمود در سال 1142 كشته شد .
اشرفى
اشرفى
(
acrafi
) ا خ . پ . يك قسم زر مسكوكى كه تا چند سال قبل 18 نخود وزن آن بود و اكنون كمتر از پانزده نخود وزن دارد .
اشرك
اشرك
(
acrok
) ع . ج شراك .
اشرم
اشرم
(
acram
) ص . ع . رجل اشرم .
مرد كفته بينى . و ا خ . لقب ابرهة بدان سبب كه كفته بينى بود .
اشرون
اشرون
(
aceruna
) و (
acoruna
) ع . ج اشر و اشر و اشر و اشر .
اشرى
اشرى
(
acr
) ع . ج اشران .
اشرئباب
اشرئباب
(
ecre'b b
) م . ع . اشراب اليه اشرئبابا : استيخ كرد گردن را بسوى او تا بنگرد . و بلند برآمد تا بنگرد .
اشرية
اشرية
(
acriat
) ع . ج شرى .
اشريراء
اشريراء
(
ecrir '
) م . ع . بىآرام گرديدن . و از جاى رفتن يق اشرورى اشريراء .
اشريراق
اشريراق
(
ecrir q
) م . ع . اشرورق بالدمع اشريراقا : پر آب شد چشم وى .
اشزر
اشزر
(
aczar
) ص . ع . لبن اشزر :
شير سرخ ستبر .
اشساع
اشساع
(
acs '
) ع . ج شسع (
ces '
) .
اشساع
اشساع
(
ecs '
) م . ع . دوال ساختن براى نعل يق اشسع النعل .
اشصاء
اشصاء
(
ecs '
) م . ع . واكردن چشم و برداشتن آن را يق اشصى بصره .
اشصاب
اشصاب
(
acs b
) ع . ج شصب (
cesb
) .
اشصاب
اشصاب
(
ecs b
) م . ع . سخت و دشوار كردن يق اشصب الله عيشه : سخت و دشوار كند خدا زندگانى او را .
اشصار
اشصار
(
acs r
) ع . ج شصر (
casar
) و شاصر .
اشصاص
اشصاص
(
ecs s
) م . ع . بازداشتن كسى را . و دور شدن . و كم شير شدن شتر و گوسپند .
اشطاء
اشطاء
(
act '
) ع . ج شطء (
cat '
) .
اشطاء
اشطاء
(
ect '
) م . ع . اشطا الشجر : شطء برآورد آن درخت . و اشطا الرجل : صاحب پسر بالغ شد آن مرد و صاحب پسر همچو خود گرديد يعنى پسرش بالغ و مانند پدر شد .
اشطاط
اشطاط
(
ect t
) م . ع . اشط عليه فى الحكم : جور كرد بر وى در حكم . و اشط فى السوم : دور رفت ستور در چرا . و اشط فى الطلب : دور شد در طلب و بتك رفت . و اشط فى المفازة :
دور رفت در بيابان .
اشطان
اشطان
(
act n
) ع . ج شطن (
catan
) .
اشطان
اشطان
(
ect n
) م . ع . دور كردن .
اشطر
اشطر
(
actor
) ع . ج شطر (
catr
) .
و حلب فلان الدهر اشطره اى ضرو به من خير و شر .
اشظاء
اشظاء
(
ecz '
) م . ع . رسيدن بر شظاى ستور . و يا زدن بر شظاى آن . مر شظى
اشظاظ
اشظاظ
(
ecz z
) م . ع . دراز كردن شتر دم خود را يق شظ البعير . و نيز اشظاظ :
استيخ كردن نره را . و چوب گوشهء جوال ساختن . و چوب در گوشهء جوال كردن . و راندن .
و پريشان نمودن . و برپا كردن .
اشظة
اشظة
(
acezzat
) ع . ج شظاظ .
اشعاء
اشعاء
(
ec ' '
) م . ع . اشعى به : اهتمام و غمخوارگى وى نمود . و اشعى القوم الغارة : پريشان و متفرق ريختند قوم غارت را .
اشعاب
اشعاب
(
ec ' b
) م . ع . مردن . و نيك جدا شدن . و مفارقت گزيدنى كه از آن بازگشت نباشد .
اشعار
اشعار
(
ac ' r
) ج . شعر (
ca'r
) و (
ce'r
) .
اشعار
اشعار
(
ac ' r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - شعرها و بيتها و ابيات . و قصائد . و غزليات .
اشعار
اشعار
(
ec ' r
) م . ع . اشعره اشعارا :
شعار پوشانيد آن را . و اشعره الامر :
آگاهانيد وى را از آن كار و كذا اشعره بالامر . و اشعر الجنين : موى برآورد بچه در شكم مادر . و اشعر الخف : موى را داخل موزه كرد . و اشعرت الناقة : بچهء موى برآورده انداخت ماده شتر . و اشعره الشعار : شعار پوشانيد مر او را . و اشعر الهم قلبه : بجاى شعار شد اندوه دل او را .
و كل ما الزقته بشيى فقد اشعرته به . و اشعر القوم : ندا كردند آن قوم بر شعار خود تا اينكه يكديگر را بشناسند . و شعار قرار دادند آن قوم براى خود و اشعر البدنة : خون‌آلود كرد كوهان شتر قربانى را تا آنكه شناخته شود .
و اشعر الرجل هما : بجاى شعار آن مرد چسبيد بهم . و اشعر فلان فلانا شرا :
پوشانيد فلان بدى را بفلان . و اشعره الحب مرضا : فروگرفت عشق او را به بيمارى . و اشعر