فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٣
اشرارة
اشخوان
اشخوان
(
ecxev n
) و (
ocxov n
) ا . پ . شكوفه .
اشخوب
اشخوب
(
ocxub
) ا . ع . بانگ دوشيدن شير يق انها لاشخوب الا حاليل .
اشخون
اشخون
(
ecxun
) ا . پ . گياهى كه سلمه تره نيز گويند .
اشخيص
اشخيص
(
ecxis
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - قسمى از مازريون .
اشخيمام
اشخيمام
(
ecxim m
) م . ع . آميخته شدن گياه‌تر به گياه خشك يق اشخام النبت اذا اختلط النبت الرطب باليابس .
اشد
اشد
(
acadd
) ا خ . ع . نام برادر يوسف پيغمبر كه آشد نيز گويند . و ابو الاشد : از دليران عرب اسمش سنان بن خالد بن الاشد .
و ابو الاشد سلمى : شخص محدثى .
اشد
اشد (
acaddo
) و اشد
(
acadde
) كلمهء فعل اشد لقد كان كذا اى اشهد يعنى گواهم و كذلك اشد لقد كان كذا .
اشد
اشد
(
acadd
) ص . ع . شديدتر . و قوىتر .
و استوارتر .
اشد
اشد
(
acodd
) و (
ocodd
) ا . ع . قوت و توانائى و منه قوله تعالى حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ و آن ما بين هيجده تا سى سال است .
اشداء
اشداء
(
ecd '
) م . ع . ماهر شدن در فن سرود يق اشدى فلانّ .
اشداء
اشداء
(
acedd '
) ع . ج شديد .
اشداد
اشداد
(
ecd d
) م . ع . صاحب ستور سخت شدن . و قوت دادن كسى را .
اشداف
اشداف
(
ecd f
) م . ع . تاريك شدن شب يق اشدف الليل .
اشداق
اشداق
(
acd q
) ع . ج شدق (
cedq
) و (
cadaq
) .
اشدان
اشدان
(
ecd n
) م . ع . صاحب بچهء توانا شدن ماده آهو يق اشدنت الظببة .
اشداه
اشداه
(
ecd h
) م . ع . بى خود گردانيدن .
اشدح
اشدح
(
acdah
) ص . ع . فراخ از هر چيزى .
اشدخ
اشدخ
(
acdax
) ا . ع . شير بيشه .
اشدخ
اشدخ
(
acdax
) ص . ع . فرس اشدخ :
اسب سپيد روى .
اشدف
اشدف
(
acdaf
) ص . ع . دشوار و سخت .
و تنگ روزى . و مرد كج رخسار .
اشدف
اشدف
(
acdaf
) ا . ع . اسبى كه از تعب و مشقت مايل بيك جانب باشد و شتر دراز و كشيده تن از نشاط در رفتن . و اسب بزرگ تن .
و كسى كه با دست چپ كار مىكند .
اشدق
اشدق
(
acdaq
) ص . ع . خطبب اشدق خطيب بليغ و كام گشاده .
اشذاء
اشذاء
(
ecz '
) م . ع . يكسو كردن . و دور گردانيدن چيزى را . و سخن نادر گفتن . و اشذ فلان : اى جاء بقول شاذ . و اشذ الشيى :
يك سر كرد آن چيز را . و بنهايت رسانيد آن را .
اشر
اشر
(
acr
) م . ع . اشرت اسنانها اشرا : نيكو و خوب گردانيد دندانهاى آن زن را .
و اشر الخشب : شكافت چوب را باره .
اشر
اشر
(
acar
) م . ع . اشر اشرا : ( از باب سمع ) تكبر كرد و تبختر نمود .
اشر
اشر
(
acer
) و (
acor
) و (
acr
) و (
acar
) ص . ع . شاد و مسرور و شادمان . و متكبر و متبختر .
و گستاخ . ج : اشرون و اشرون . و قوله تعالى بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ : بلكه او دروغ‌گوئى است ناپسند .
اشر
اشر
(
acor
) ا . ع . شكافهاى ناهموار دندانها . و گودى ميان دندان و دندانه‌هاى داس .
اشر
اشر
(
ocor
) و (
ocar
) ا . ع . خوبى دندان و تيزى آن از روى خلقت باشد و يا از روى عمل . ج : اشور . و اشر المنجل : دندانه هاى داس .
اشر
اشر
(
acarr
) ص . ع . بدتر . و بدترين .
اشراء
اشراء
(
acr '
) ع . ج شرى (
car
) .
اشراء
اشراء
(
ecr '
) م . ع . اشرى البرق :
درخشيد برق . و اشراه : كج كرد آن را .
و اشرى الحوض : پر كرد حوض را .
و اشرى الجمل : گشاده شد پشم آن شتر .
و اشرى بينهم : برآغالانيد و برانگيخت ميان ايشان .
اشراء
اشراء
(
acerr '
) ع . ج شرير .
اشراب
اشراب
(
ecr b
) م . ع . دروغ بربستن بر كسى . و اشربنى ما لم اشرب : بربست بر من آنچه نكرده‌ام . و رسن را در گلوى كسى كردن . و اشرب فلان حب فلان ( مجهولا ) : حب او با دل وى آميخته است . و منه قوله تعالى وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ . و اشرب الابيض حمرة ( ايضا مجهولا ) : غالب شد سپيدى بر سرخى .
و آب نوشانيدن به كسى و آب دادن . و آب خوردن .
و تشنه شدن . و صاحب شتران سيراب و شتران تشنه شدن از لغات اضداد است - و نزديك به آب خوردن رسيدن . و در خورانيدن جامه را رنگ سير . و در خوردن آن ( لازم و متعدى ) . و اشرب فلانا الحبل : رسن را در گلوى فلان كرد .
و اشرب ابله : قرار داد براى هر شترى قرينى .
اشراد
اشراد
(
ecr d
) م . ع . رانده گردانيدن كسى را يق اشرده اى جعله شريدا .
اشرار
اشرار
(
acr r
) ع . ج شرير .
اشرار
اشرار
(
acr r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردم بدكار و بدعمل و مفسد و بدذات و مجرم .
اشرار
اشرار
(
ecr r
) م . ع . در آفتاب نهادن چيزى را تا خشك شود . و پيدا كردن . و به بدى منسوب كردن كسى را .
اشرارة
اشرارة
(
ecr rat
) ا . ع . گوشت پارهء خشك . و زنبيل برگ خرما كه بر روى آن پنير